İdrar tahlilinde eritrosit görülmesi, hematüri olarak adlandırılıyor. Sağlıklı bireylerde mikroskobik incelemede genellikle 0-2 eritrosit/hpf (her büyük büyütme alanında) normal kabul edilirken, bu değerin üzerinde saptanan eritrosit varlığı araştırma gerektirebiliyor. İdrarda eritrosit miktarının artışı; enfeksiyonlardan böbrek taşına, travmadan tümörlere kadar farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabiliyor.
ERİTROSİT NEDİR VE İDRARDA NEDEN GÖRÜLÜR?
Eritrosit, kandaki alyuvar hücrelerini ifade eder. Görevi dokulara oksijen taşımaktır. Normal şartlarda eritrositler idrarda bulunmaz ya da çok düşük düzeyde saptanır. İdrarda eritrosit görülmesi, idrar yolları ya da böbrek kaynaklı bir durumun işareti olabilir.
İdrarda eritrosit varlığı iki şekilde tespit edilebilir. Mikroskobik hematüri, yalnızca laboratuvar incelemesinde fark edilirken; makroskobik hematüri durumunda idrarın rengi pembe, kırmızı ya da çay renginde görülebilir.
İDRARDA ERİTROSİT KAÇ OLURSA TEHLİKELİ?
Laboratuvar sonuçlarında genellikle 0-2 eritrosit/hpf normal aralıkta kabul edilir. 3 ve üzeri değerler mikroskobik hematüri olarak değerlendirilir. Yüksekliğin tek seferlik mi yoksa tekrarlayan ölçümlerde mi görüldüğü önem taşır.
Yoğun eritrosit varlığı ve beraberinde ağrı, yanma, ateş ya da pıhtı gelmesi gibi belirtiler bulunması durumunda ileri tetkik istenebilir. Değerin yüksekliği tek başına kesin bir tanı koydurmaz; altta yatan nedenin belirlenmesi için ek incelemeler yapılır.
ERİTROSİT NEYİN BELİRTİSİ OLABİLİR?
İdrarda eritrosit saptanması şu durumlarla ilişkili olabilir:
-
İdrar yolu enfeksiyonları
-
Böbrek ve üreter taşları
-
Mesane enfeksiyonları
-
Travma
-
Glomerülonefrit gibi böbrek hastalıkları
-
Yoğun egzersiz sonrası geçici durumlar
Bazı vakalarda hiçbir belirti olmadan da mikroskobik hematüri tespit edilebilir.
İDRARDA ERİTROSİT HANGİ KANSERLERLE İLİŞKİLİ OLABİLİR?
İdrarda eritrosit varlığı, bazı üriner sistem kanserlerinde de görülebilir. Bunlar arasında:
-
Mesane kanseri
-
Böbrek kanseri
-
Üreter tümörleri
Özellikle ağrısız ve tekrarlayan makroskobik hematüri durumlarında ileri tetkik planlanabilir. Tanı için görüntüleme yöntemleri ve sistoskopi gibi incelemeler uygulanabilir.
ERİTROSİT YÜKSEKLİĞİNDE NE YAPILMALI?
İdrar tahlilinde eritrosit yüksekliği saptandığında, öncelikle testin tekrar edilmesi istenebilir. Enfeksiyon şüphesi varsa idrar kültürü yapılabilir. Gerekli görüldüğünde ultrasonografi, tomografi ya da sistoskopi gibi yöntemlerle idrar yolları değerlendirilir.
Tedavi, altta yatan nedene göre planlanır. Enfeksiyon durumunda antibiyotik, taş varlığında farklı tedavi seçenekleri uygulanabilir. Kanser şüphesinde ise ilgili branşlar tarafından ileri inceleme yapılır.
