Orta Doğu’da tansiyon şimdilik düştü. ABD ile İran arasında iki haftalık geçici ateşkes sağlandığı açıklandı. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’ı tamamen, acilen ve güvenli şekilde açmayı kabul etmesi şartıyla saldırıların durdurulacağını duyurdu. Bu geçici barış kararı, son anda varılan diplomatik çabalar sonucu ilan edildi.
ŞARTLI ATEŞKES
ABD ile İran arasındaki bu ateşkes şartlı olarak iki hafta için yürürlüğe girdi. Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın güvenli şekilde açılmasını kabul etmesi durumunda bombardıman ve saldırıların durdurulacağını açıkladı. Ayrıca tarafların bu süre içinde daha kalıcı bir anlaşma için çalışacağı belirtildi.
TRUMP’IN SON AÇIKLAMALARI: “YAKIN ÇALIŞACAĞIZ”
Trump, ateşkesin sürdürülmesi için İran ile “yakın çalışacaklarını” duyurdu ve Hürmüz Boğazı’nda ortak bir girişim üzerinde değerlendirme yaptığını söyledi. Bu çerçevede gemilerin güvenliği ve ticaret trafiği gibi konuların ele alınması hedefleniyor.
ANLAŞMANIN ŞARTLARI VE BELİRSİZLİKLER
Ateşkesin arkasındaki temel koşullardan biri, İran’ın petrol geçiş güzergâhını açması. Ancak taraflar arasında ateşkesin kapsamı ve maddeleri üzerinde çelişkili yorumlar ve belirsizlikler bulunduğu aktarılıyor. Trump hükümeti, anlaşma maddelerini kapalı kapılar ardında tartışacağını ve medyada dolaşan “yanlış bilgiler” hakkında soruşturmalar başlatacağını açıkladı.
ULUSLARARASI TEPKİLER VE CİDDİ DÜŞÜNCELER
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, geçici ateşkesi memnuniyetle karşıladı ve taraflara uluslararası hukuka uyma çağrısı yaptı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da tüm tarafların ateşkese uymasını istedi.
ATEŞKES KALICI BARIŞA DÖNÜŞÜR MÜ?
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, ateşkesi memnuniyetle karşıladığını belirtti ve Türkiye’nin müzakerelerin başarılı olmasını destekleyeceğini duyurdu. Uzmanlar ve bölge halkı arasında görüşler karışık. Bazı İranlılar ateşkese temkinli yaklaşırken uluslararası gözlemciler bunun geçici bir duraklama mı yoksa uzun vadeli bir barış adımı mı olacağını merak ediyor.
“İRAN’IN İSTEĞİ…”
Emekli Hava Korgeneral Erdoğan Karakuş Türkinform’a özel yaptığı açıklamada on madde üzerinden çalışmaların devam ettiğine dikkat çekti. Karakuş, “Öyle zaten kolay halledilecek bir çalışma değil. Tazminatın verilmesi… İran'ın isteği o yani” diye konuştu.
“HÜRMÜZ TEKRAR AÇILIR MI?”
Hürmüz Boğazı’nın tekrar açılacağı yönünde görüş bildiren Karakuş, “Hürmüz açılacak ama o da şu anda hemen her şeyiyle açıp da ondan sonra istedikleri olmadığı görülmesi sıkıntı yaratıyor. Yani mesela İran'ın istediği hususlardan birisi Lübnan’da ateşkes olması. Ama bu konuda İsrail de zorluyor. Amerika'yı da zorluyor. Herkesi zorluyor. Yani böyle bir ortam var. Onun için her şey ona bağlı olarak gelişecek. Yani Pakistan Başbakanı İsrail'de de ateşkes olacak dedi. Ama İsrail ise pek onu istemedi ve yanaşmıyor bu konuya. Yani Hürmüz bile ona göre açılacak. Onu demek istiyorum” ifadesini kullandı.
Peki bu ateşkes gerçekten sürdürebilir mi, yoksa iki hafta sonra savaş yeniden mi alevlenecek? Trump’ın stratejisi uzun süre barışı korumaya yetecek mi?
