İran ile İsrail arasında yaşanan 12 günlük çatışmaların ardından bölgede diplomatik dengeler yeniden şekilleniyor. Gerilimin ardından İran’dan Rusya’ya yönelik dikkat çekici bir tepki geldi. Tahran yönetimi, İsrail’in saldırıları sırasında kendilerine gelişmiş hava savunma sistemleri sağlamayan Moskova’ya sitem etti.
İran Meclisi eski Başkan Yardımcısı Ali Mutahhari, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Rusya'nın Ukrayna savaşında İran yapımı insansız hava araçlarını (İHA) kullandığını ilk kez resmi ağızdan doğruladı. Ancak buna rağmen Moskova'nın, İran’a S-400 hava savunma sistemleri tedarik etmemesini sert sözlerle eleştirdi.
“S-400’ü Türkiye ve Suudi Arabistan’a Verdiler, Bize Vermediler”
Mutahhari paylaşımında şu ifadelere yer verdi:
“Rusya, Türkiye ve Suudi Arabistan’a S-400 sistemlerini sağladı ama savaşta İHA desteği verdiğimiz halde bize vermiyor. Bunun sebebi, İran'ın bu sistemleri İsrail'e karşı kullanabilecek olması.”
Mutahhari, Rusya’nın İran’a yönelik bu yaklaşımını “stratejik işbirliği” söylemleriyle çelişkili bulduğunu vurguladı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in dile getirdiği “stratejik ortaklık” anlayışının, Tahran açısından karşılığının olmadığını savundu.
İran’ın Uzun Süredir Beklediği Teslimatlar Gerçekleşmedi
İran’ın gelişmiş hava savunma sistemlerine yönelik talepleri uzun süredir gündemde. Tahran, 2007 yılında Rusya ile S-300 hava savunma sistemlerinin alımı için anlaşma imzalamış, ancak ABD’nin baskıları nedeniyle teslimat yıllarca ertelenmişti. Nihayetinde 2016 yılında sistemler İran’a ulaştırılmıştı.
Bu sürecin ardından daha modern S-400 sistemlerini almak isteyen İran, Rusya ile yeni müzakereler başlattı. Ancak bu talep Moskova tarafından karşılıksız bırakıldı. Aynı şekilde, Mart 2023’te satın alma prosedürleri tamamlanan Su-35 savaş uçaklarının da hâlâ İran’a teslim edilmediği biliniyor.
İsrail Faktörü Belirleyici mi?
İran’ın iddiasına göre, Rusya’nın bu sistemleri teslim etmeme kararında İsrail’le ilişkiler belirleyici bir rol oynuyor. Tahran, Moskova’nın, İran’a sağlanacak ileri teknoloji sistemlerin İsrail’e karşı kullanılmasından endişe duyduğunu öne sürüyor.
Bu gelişmeler, Rusya-İran ilişkilerinde var olduğu iddia edilen stratejik ittifakın derinliğinin sorgulanmasına neden olurken, İran kamuoyunda da “gerçek müttefiklik” tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
