ABD ve İsrail basınında yer alan bilgilere göre Washington yönetimi, İran’a kapsamlı bir teklif sundu.
ABD’NİN 15 MADDELİK PLANINDA NELER VAR?
Plan kapsamında öne çıkan maddeler şunlar:
İran’ın nükleer tesislerini kapatması ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sonlandırması
Balistik füze programını askıya alması
Bölgedeki vekil unsurlara verdiği desteği kesmesi
Hürmüz Boğazı’nı uluslararası gemi trafiğine tamamen açması
Diğer bölgesel güvenlik ve denge önlemlerine uyması
Planın içeriği, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik baskı ve kontrol çabalarını diplomasi yoluyla sürdürme niyetini yansıtırken, Tahran tarafından sert bir şekilde eleştirildi.
“SAHADA KARŞILIĞI YOK”
İran Hükümeti Bilgi Konseyi, söz konusu planı “askeri olarak ulaşılamayan hedefler listesi” olarak nitelendirdi. Devlet medyasına yansıyan açıklamada, Trump’ın müzakere sürecine dair ifadelerinin gerçeği yansıtmadığı vurgulandı. Yetkililer, ABD’nin teklifinin sahadaki güç dengesi ve İran’ın askeri kapasitesi ile örtüşmediğini belirtti.
SAHADA GERİLİM SÜRÜYOR
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, çeşitli ülkelerin arabuluculuk girişimlerinde bulunduğunu ancak ülkenin hâlen yoğun saldırılar altında olduğunu ifade etti. Açıklama, diplomatik çabaların sınırlı kaldığını ve çatışmaların sahada devam ettiğini ortaya koyuyor.
USS ABRAHAM LINCOLN HEDEF ALINDI
İran ordusu, ABD’nin USS Abraham Lincoln uçak gemisi grubunu hedef aldığını duyurdu. Yapılan açıklamada, saldırının gemiyi pozisyon değiştirmeye zorladığı, düşman unsurlar menzile girerse yeni operasyonların yapılacağı ifade edildi. Bu hamle, Tahran’ın ABD’nin askeri varlığına karşı duyduğu tepkisini ve caydırıcılık stratejisini gösteriyor.
HİZBULLAH’TAN MÜZAKEREYE KARŞI TEPKİ
Hizbullah lideri Naim Kasım, İsrail ile yürütülecek olası müzakerelere karşı çıktı. Kasım, bu süreci “dayatılmış teslimiyet” olarak nitelendirerek örgütün mücadeleyi sürdüreceğini açıkladı. Açıklama, bölgedeki vekil güçlerin ABD ve İsrail’in diplomasi çabalarına ne kadar mesafeli baktığını da ortaya koyuyor.
İRAN’IN BEŞ ŞARTI
Tahran yönetimi, savaşın sona ermesi ve kalıcı bir ateşkes için beş temel şartını açıkladı:
1. Düşmanın saldırganlık ve suikastlarına tamamen son verilmesi.
2. İran’a tekrar savaş dayatılmayacağına dair somut ve bağlayıcı garantilerin verilmesi.
3. Garantili ve açıkça tanımlanmış savaş tazminatlarının sağlanması.
4. Bölgedeki tüm cephelerde, tüm direniş grupları da dahil olmak üzere çatışmaların sona ermesi.
5. İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemen otoritesinin uluslararası alanda tanınması ve garanti altına alınması.
Bu şartlar, Tahran’ın yalnızca askeri değil, siyasi ve ekonomik güvenliğini de güvence altına alma isteğini gösteriyor.
Uzmanlar, ABD ve İsrail’in İran’a sunduğu planın diplomatik bir çözüm önerisi niteliğinde olduğunu ancak Tahran’ın beyanları ve sahadaki gelişmelerin diplomasiyi sınırladığını belirtiyor. İran’ın 5 şartı, masadaki müzakerelerde kabul edilebilecek minimum güvenlik ve siyasi taleplerini yansıtıyor.
