Orta Doğu’da ABD, İsrail ve İran arasında tırmanan çatışmalar yeni bir boyut kazandı. ABD’li bazı yüksek düzey yetkililer, Rusya’nın İran’a bölgedeki Amerikan askeri üsleri ve savaş gemilerinin konumları hakkında hassas istihbarat sağladığını iddia ediyor. Washington Post, Wall Street Journal ve New York Times’ın son haberlerine göre, bu paylaşılan veriler arasında uydudan elde edilen görüntüler ve koordinatlar yer alıyor ve İran’ın son saldırılarının doğruluğuna katkıda bulunmuş olabilir.
AMERİKAN ÜSLERİNİN KONUMUNU RUSYA MI VERDİ?
Washington Post’un haberinde, Rusya’nın çatışmanın başından beri İran’a Amerikan askeri varlıklarının konumuna dair bilgiler verdiği ve bu istihbarat paylaşımının kapsamının oldukça geniş olduğu belirtiliyor. ABD’li yetkililer bu destekle İran’ın hedef tespit kapasitesinin belirgin biçimde arttığını öne sürüyor. Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov ise bu iddialarla ilgili yorum yapmaktan kaçınıyor ve çatışmanın sona erdirilmesi çağrısında bulunuyor.
Bölgede ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının ardından İran’ın misilleme saldırıları büyük hasara yol açtı. Kuveyt’teki bir ABD üssüne düzenlenen insansız hava aracı saldırısında altı Amerikan askeri hayatını kaybetti. Öte yandan İran, Bahreyn’de bazı tesislere ve Suudi Arabistan’ın Riyad kentindeki CIA istasyonuna yönelik saldırılar gerçekleştirdi. Bu saldırılar sırasında kullanılan hassas güdümlü mühimmatda Rusya’nın sağladığı koordinatların etkili olduğu değerlendiriliyor.
GİZLİ İLETİŞİM YOLLARI KULLANILIYOR
Wall Street Journal haberine göre, Rusya’nın paylaştığı bilgiler gizli iletişimlerle iletiliyor ve hedef belirleme amaçlı koordinat içeriyor. Ancak bazı uzmanlar, Rusya’nın uydu ve istihbarat kapasitesinin ABD ve Çin kadar gelişmiş olmadığını, bu verilerin sahadaki etkisinin sınırlı olabileceğini ifade ediyor. Buna karşılık, Carnegie Uluslararası Barış Vakfı’ndan analizler, İran’ın radar sistemleri ve komuta-kontrol merkezleri gibi kritik hedeflerdeki yüksek hassasiyetli saldırılarında Rusya’dan gelen istihbaratın katkısına dikkat çekiyor.
Rusya ile İran’ın son yıllarda askeri ve stratejik ilişkileri derinleşirken, iki ülke ABD öncülüğündeki uluslararası düzen karşısında ortak bir pozisyon sergiliyor. Özellikle geçen yıl imzalanan stratejik ortaklık anlaşması ve İran’dan sağlanan insansız hava araçları, Ukrayna savaşında da Rusya’nın önemli destek kaynakları arasında yer aldı. Bu iş birliği, Orta Doğu’daki çatışmalara da dolaylı etkide bulunuyor.
UKRAYNA DA SÜRECE DAHİL EDİLDİ
Diğer ilginç bir gelişme ise Ukrayna’nın da sürece dolaylı müdahil olması. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD’nin İran dronlarına karşı savunma için Kiev’den destek istediğini açıkladı. Ukrayna’nın insansız hava araçlarıyla mücadeledeki deneyimi bu açıdan değerlidir.
Uzmanlar, Putin’in bu destekle doğrudan askeri müdahaleden kaçınarak, petrol fiyatlarının yükselmesi, Batı’nın dikkatin dağılması ve kaynaklarının başka cephelere yönelmesi gibi stratejik kazanımlar hedeflediğini belirtiyor. Ancak Kremlin’in Ukrayna savaşının mevcut durumunu doğrudan tehlikeye atmaktan çekindiği de vurgulanıyor.
