İran’ın BM Daimi Temsilcisi Amir Said İravani, ABD ve İsrail’in İran’ı koşulsuz teslimiyete zorlayarak nükleer programından vazgeçireceği yönündeki beklentilerinin başarısız olduğunu belirtti. İravani, “Bugün diplomasiye her zamankinden daha yakınız” dedi.
BM Güvenlik Konseyi’nde JCPOA Gündemdeydi
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), 2015 yılında imzalanan ve İran nükleer programını düzenlemeyi amaçlayan Ortak Kapsamlı Eylem Planı (JCPOA) üzerine yapılan toplantıya sahne oldu. İran adına konuşan Daimi Temsilci Amir Said İravani, özellikle İsrail’in toplantıya katılmasına karşı olduklarını ifade etti.
“İsrail, UAEA Denetimlerinden Kaçıyor”
İravani, konuşmasında İsrail’in bölgedeki tek nükleer silaha sahip ancak Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'na (NPT) taraf olmayan ülke olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“İran barışçıl nükleer programını Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetimine açık şekilde yürütmektedir. Buna karşın İsrail, bu denetimlerden tamamen muaftır. İsrail’in, İran’ın nükleer programını ‘yakın tehdit’ olarak göstermeye çalışması hiçbir yasal temele dayanmıyor.”
ABD’ye Net Mesaj: “Meşruiyetiniz Yok”
İran’ın 2015’te imzalanan anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal ettiği iddialarına da yanıt veren İravani, ABD’nin 2018’de JCPOA’dan tek taraflı çekilerek hem anlaşmayı hem de BMGK’nın 2231 sayılı kararını ihlal ettiğini hatırlattı. İravani:
“ABD’nin İran’ı yükümlülüklere uymamakla suçlaması meşru değildir. Üstelik bu suçlamalar, yasa dışı yaptırımlar eşliğinde yapılmakta; İran’ın sivil altyapısına, tesislerine yönelik saldırılar İsrail eliyle ve ABD’nin tam desteğiyle gerçekleşmektedir.”
“Avrupa Tarafları da Sorumluluklarını Yerine Getirmedi”
İravani ayrıca, JCPOA’ya taraf olan Avrupa ülkelerinin de anlaşma kapsamındaki sorumluluklarını ihmal ettiğini ve İran’ın nükleer silaha yaklaştığı yönündeki iddiaların asılsız olduğunu vurguladı:
“Bu iddialar, UAEA tarafından defalarca çürütülmüştür. İran’ın nükleer programı tamamen barışçıl amaçlara yöneliktir ve en sıkı doğrulama mekanizmalarına tabidir.”
“İran Saldırgan Değil, Meşru Müdafaa Hakkını Kullandı”
İran’ın bölgedeki askeri faaliyetlerine de değinen İravani, “Bu savaşı başlatan biz değiliz” diyerek, İran’ın yalnızca kendisine yönelik saldırılara karşılık verdiğini ve diplomasiye açık olduğunu söyledi:
“İran silahlı kuvvetleri her türlü yeni tehdit ve ihlale yanıt vermeye tam hazırlıklıdır. Ancak saldırganlar geri çekildiğinde biz de yasal karşılıklarımızı sonlandırdık. Bugün diplomasiye her zamankinden daha yakınız.”
ABD'den Sert Tepki: “İran Bölgesel Tehdit Olmaya Devam Ediyor”
Toplantıda söz alan ABD’nin BM Geçici Temsilcisi Dorothy Shea ise UAEA Yönetim Kurulu’nun 12 Haziran’da İran’ın nükleer güvenlik önlemlerine uymadığına hükmettiğini belirterek, İran’ı uluslararası yükümlülüklerini ihlal etmekle suçladı:
“ABD, İran’ın bu uyumsuzluğunu ve bölgesel istikrara yönelik tehdit oluşturan tutumunu görmezden gelmeyecek. Şimdi barış ve refah için gerçek bir fırsat var; İran bu fırsatı değerlendirmeli.”
İran Nükleer Anlaşması Yeniden Gündemde
İran ile ABD ve Avrupa ülkeleri arasında uzun süredir çözüme kavuşturulamayan JCPOA, uluslararası diplomasi açısından kritik bir dönemece girmiş durumda. Taraflar karşılıklı suçlamalarla tansiyonu artırsa da İran’ın son açıklamaları, diplomatik zeminin hâlâ mümkün olduğunu gösteriyor.
