Orta Doğu’daki gerilim yeniden yükselirken İran’ın yurt dışında bloke edilen varlıkları uluslararası gündemin öne çıkan başlıklarından biri haline geldi. Yaptırımlar nedeniyle erişimi kısıtlanan bu kaynakların toplam büyüklüğünün 100 ila 120 milyar dolar bandında olduğu tahmin ediliyor.
VARLIKLARIN AĞIRLIK MERKEZİ ASYA
Ekonomi çevrelerine göre söz konusu fonların önemli bir bölümü Asya’daki finans sistemlerinde tutuluyor. Özellikle Güney Kore, Çin ve Japonya, İran’dan yapılan enerji ithalatı karşılığında ödenmesi gereken tutarları yaptırımlar nedeniyle transfer edemediği için kendi bankalarında bloke etti.
Bu hesaplarda biriken kaynakların büyük kısmı, İran’ın petrol ve doğalgaz satışlarından elde ettiği gelirlerden oluşuyor.
6 MİLYAR DOLAR İÇİN ADIM ATILDI
Son olarak 6 milyar dolarlık bir kaynağın serbest bırakılmasına yönelik adım, bu varlıkların siyasi süreçlerde ne denli kritik bir rol oynadığını bir kez daha ortaya koydu.
Uzmanlara göre dondurulmuş varlıkların tamamı tamamen erişime açık değil. Belirli bölümler, gıda, ilaç ve temel tüketim ürünleri gibi kalemlerle sınırlı olmak üzere kontrollü şekilde kullanılabiliyor.
EKONOMİK ETKİ: NEFES ALDIRABİLİR AMA YETERLİ DEĞİL
Ekonomistler, bu fonların tamamen serbest bırakılması halinde İran’ın döviz likiditesinde belirgin bir rahatlama yaşanabileceğini ve savaş nedeniyle ağır darbe alan İran para birimi için önemli bir etki gösterebileceğini belirtiyor. Ancak mevcut yaptırım çerçevesi nedeniyle bu ihtimalin kısa vadede sınırlı olduğu değerlendiriliyor.
İRAN'IN BLOKELİ PARALARI
Uluslararası kaynaklardan edinilen bilgilere göre İran'ın yurt dışında dondurulan paraları şu şekilde;
- Güney Kore: Yaklaşık 6–7 milyar dolar
- Irak: Yaklaşık 6 milyar dolar
- Çin: Yaklaşık 20 milyar dolar
- Japonya: Yaklaşık 1.5 milyar dolar
- Lüksemburg: Yaklaşık 1.6 milyar dolar
- Amerika Birleşik Devletleri: Yaklaşık 2 milyar dolar + taşınmaz varlıklar
- Katar: Yaklaşık 6 milyar dolar
- Birleşik Arap Emirlikleri: Tahmini on milyarlarca dolar
