İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kazım Türk tarafından kış aylarında ulaşımı olumsuz etkileyen kar ve buzlanmaya karşı “Isınabilen Beton” projesi geliştirildi. Sistem, meteorolojik verileri anlık izleyerek yüzeyde buzlanma oluşmadan ısıtma sağlayacak şekilde tasarlandı.
SİSTEM METEOROLOJİK VERİLERLE OTOMATİK ÇALIŞIYOR
Prof. Dr. Kazım Türk, Türkiye’nin sahil şehirleri dışında kalan İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz’in önemli bir bölümünde kış şartlarının ağır geçtiğini belirtti. Kar ve buzlanmanın hem kara yolu hem de hava yolu ulaşımında aksamalara neden olduğunu ifade eden Türk, geliştirilen sistemin meteorolojik verileri takip eden bir otomasyonla çalıştığını bildirdi.
Sistemin şehir şebekesi elektriğiyle çalıştığını aktaran Türk, trafo ve PLC kontrol mekanizması bulunduğunu kaydetti. Hava sıcaklığının sıfırın altına düşmesi halinde sistemin devreye girerek yüzeyi ısıttığını belirten Türk, kar yağışı gerçekleşse dahi karın yere düştüğü anda eridiğini ifade etti.
LABORATUVAR TESTLERİ TAMAMLANDI
Laboratuvar ortamında yapılan testlerde kar eritme işleminin başarıyla gerçekleştirildiğini belirten Türk, sistemin 1x2,5 metre boyutlarındaki plaklarda sorunsuz şekilde çalıştığını söyledi. Geleneksel kar ve buzla mücadele yöntemlerinde kullanılan makinelerin fosil yakıt tükettiğini ve karbon salınımına neden olduğunu dile getiren Türk, kimyasal çözücülerin ise yol kaplamalarına zarar verebildiğini ve tarım arazilerinin verimliliğini etkileyebildiğini ifade etti.
Havacılık sektöründe yaşanan gecikmelerin maliyetlerine de değinen Türk, Amerika’da yapılan bir çalışmada rötar yapan bir uçağın dakikadaki maliyetinin 3 bin ila 3 bin 500 Türk Lirası civarında olduğunun belirtildiğini aktardı.
ÜÇ KATMANLI VE YÜKSEK DAYANIMLI YAPI TASARLANDI
Sistemin teknik yapısına ilişkin bilgi veren Prof. Dr. Türk, betonun üç katmandan oluştuğunu açıkladı. Buna göre 5 santimetre yüksek dayanımlı temel beton tabakası, 7,5 santimetre kalınlığında ısınabilen beton tabakası ve en üstte elektrik güvenliğini sağlayan koruyucu bir katman yer alıyor.
Isınabilen betonun yalnızca ısıtma özelliği taşımadığını, aynı zamanda yüksek dayanım değerlerine sahip olduğunu belirten Türk, standart C25-C30 betonlara karşılık C50-C60 dayanım seviyelerine ulaşıldığını kaydetti. Betonun içerdiği lifler sayesinde eğilme ve çarpma dayanımının da artırıldığını ifade etti.
HAVALİMANI PİSTLERİ VE KRİTİK NOKTALARDA KULLANILMASI PLANLANIYOR
Projenin başlangıcında patent başvurusunda bulunduklarını belirten Prof. Dr. Türk, betonun elektriksel iletkenliğini ölçerken ısınma özelliğinin tespit edildiğini ve sürecin bu şekilde başladığını aktardı.
Sistemin öncelikli olarak havaalanı pistlerinde uygulanmasının hedeflendiğini ifade eden Türk, ayrıca trafik kazalarının yoğun olduğu kavşaklar, viyadükler ve tünel girişlerinde de kullanılabileceğini belirtti. Kampüs içerisinde aktif trafiğin bulunduğu bir noktada saha testi yapılmasının planlandığı bildirildi.
