Küresel ısınmanın etkileri yaz aylarında daha belirgin hale gelirken, dünyanın birçok bölgesinde sıcaklıklar mevsim normallerinin oldukça üzerine çıktı. Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya’nın bazı bölgeleri sıcak hava dalgalarının etkisi altına girerken, bu durum özellikle yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı olan bireyler için ciddi sağlık riskleri oluşturuyor. Bu çerçevede öne çıkan kavramlardan biri ise “ıslak termometre sıcaklığı” oldu.
ISLAK TERMOMETRE SICAKLIĞI NEDİR VE NASIL ÖLÇÜLÜR?
Islak termometre sıcaklığı, havadaki sıcaklıkla birlikte nem oranını da dikkate alarak insan vücudu üzerindeki etkisini değerlendiren bir ölçüm birimidir. Bu değer, bir termometrenin nemli bir bezle sarılarak üzerine su püskürtülmesiyle elde edilir. Buharlaşma yoluyla gerçekleşen soğutma işlemi sırasında ölçülen bu sıcaklık, havanın vücuttan ısı çekebilme kapasitesini yansıtır.
BAZI BÖLGELERDE REKOR SICAKLIKLAR KAYDEDİLDİ
Bu yaz özellikle İspanya'da yapılan ölçümlerde 46 derecenin hesaplandığı ve bunun son yıllarda karşılaşılmayan bir sıcaklık olduğu belirtildi. Avrupa genelinde sıcaklıklar 40°C’yi aşarken, Güney Asya ve Orta Doğu’da da benzer rekorlar kırıldı. Islak termometre sıcaklığının en yoğun hissedildiği ve yaşandığı yerler ise nem oranının sıcaklıkla doğru orantılı olarak yüksek olduğu yerlerdir.
Bilimsel çalışmalara göre, kuru ve nemli bölgelerde aynı hava sıcaklıkları farklı hissedilmekte ve farklı düzeylerde sağlık riski ortaya çıkarmaktadır.
35 DERECELİK EŞİK İNSAN FİZYOLOJİSİNİN SINIRI
Bu sıcaklık eşiği aşıldığında, serinleme mekanizması işlevini yitiriyor ve organ yetmezliği dahil ciddi sağlık sorunları görülebiliyor. Bu sınırın aşılması insan fizyolojisi açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği vurgulanıyor.
Bu nedenle, yalnızca sıcaklık değil, aynı zamanda havadaki nem oranı da dikkatle izlenmesi gereken faktörler arasında yer alıyor.
KÜRESEL SICAKLIK REKORLARI TEHLİKEYİ ARTIRIYOR
2023 yazında Avrupa, Akdeniz çevresindeki ülkeler ve ABD'de yoğun sıcak hava dalgaları yaşandı. Yunanistan, İtalya, İspanya ve Türkiye’de sıcaklıklar 45°C’ye kadar yükseldi. Kanada ve ABD'de orman yangınları görülürken, Doğu Afrika’da hem kuraklık hem sel felaketleri meydana geldi.
2024 yılı, sanayi öncesi döneme göre 1,55°C daha sıcak geçerken, son on yıl Birleşmiş Milletler'e göre tarihteki en sıcak dönem oldu.
DIŞ ORTAMDA ÇALIŞANLAR EN YÜKSEK RİSK ALTINDA
Indian School of Business Araştırma Direktörü Anjal Prakash, Hindistan'da açık alanda çalışan işçilerin, sıcaklık ne olursa olsun görevlerini sürdürmek zorunda olduğunu belirtiyor. Bu gruplar, iklim koşullarına bağlı kalmadan gelir elde etmek zorunda oldukları için daha büyük risk altındalar. Gölgede bile hayatta kalmanın zorlaştığı bu koşullar, iklim adaletsizliğinin en açık örneklerinden biri olarak gösteriliyor.
Ayrıca, klimaya erişimi olmayan veya içme suyuna ulaşamayan bireyler için bu sıcaklıklar ölümcül olabilir.
ÖNLEM ALINMAZSA TEHLİKE BÜYÜYECEK
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, 2024 yılı boyunca yaşanan rekor sıcaklıkların, 2025’te iklim konusunda kararlı ve kapsamlı adımlar atılmasını zorunlu kıldığını söyledi.
