Türkiye'de milyonlarca çalışanın gözü kulağı, Sosyal Güvenlik Kurumu ve ilgili bakanlıklardan gelecek haberlere çevrilmiş durumda. Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) yasasının yürürlüğe girmesinin ardından, 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olan vatandaşlar kapsam dışında kalmıştı. Bu durum, 1999 ile 2008 yılları arasında çalışma hayatına atılanlar için yeni bir beklenti yarattı. Prim gün sayısını ve hizmet yılını doldurmasına rağmen 58 ile 60 yaş sınırına takılan çalışanlar, emeklilik şartlarının esnetilmesini ve adil bir kademelendirme sisteminin getirilmesini talep ediyor. Mevcut sistemdeki yaş kriterleri ve prim şartları dönemlere göre farklılık gösterirken, vatandaşlar hak kaybı yaşamadan emekli olabilmenin yollarını arıyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK NEDİR VE KİMLERİ KAPSIYOR?
Kademeli emeklilik, sigortalı olarak çalışan bireylerin belirli bir yaş sınırına ve prim gün sayısına ulaşmaları durumunda, tam emeklilik şartlarını beklemeden kısmi olarak emekli olabilmelerine imkan tanıyan bir sistemdir. Bu sistemde emeklilik şartları, kişinin ilk kez sigortalı olduğu tarihe, sigortalılık türüne (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) ve cinsiyetine göre değişiklik göstermektedir. Özellikle 8 Eylül 1999 tarihinden sonra ilk kez sigortalı olan ve EYT kapsamı dışında kalan vatandaşlar, bu sistemin asıl odak noktasını oluşturmaktadır. Mevcut yasalara göre bu tarihten sonra işe girenler için emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 olarak belirlenmiştir. Kademeli emeklilik talebinde bulunan çalışanlar, hizmet yılı ve prim gün sayısına bağlı olarak bu yaş sınırının kademeli bir şekilde düşürülmesini ve kısmi emeklilik hakkının tanınmasını beklemektedir.
2000 SONRASI SİGORTALILARA KADEMELİ EMEKLİLİK ÇIKACAK MI?
Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesinin ardından en çok merak edilen konulardan biri de 2000 yılı ve sonrasında sigorta girişi olanlar için yeni bir yasanın çıkıp çıkmayacağıdır. 1999 ve 2008 yılları arasında iş hayatına başlayan milyonlarca çalışan, yaş şartının daha esnek hale getirilmesi için çeşitli sivil toplum kuruluşları ve platformlar aracılığıyla taleplerini dile getirmektedir. Ancak şu anki resmi verilere ve hükümet kanadından gelen bilgilere bakıldığında, 2000 sonrası sigortalıları kapsayacak yeni bir kademeli emeklilik çalışması veya Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine gelmiş resmi bir kanun teklifi bulunmamaktadır. Vatandaşların beklentileri yüksek olsa da, SGK mevzuatında bu yönde somut bir adım atılmamıştır. İlerleyen dönemlerde resmi makamlardan gelebilecek olası açıklamalar, milyonlarca çalışanın emeklilik planlarını doğrudan etkileyecektir.
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI EMEKLİLİK SİSTEMİNİ DEĞİŞTİRECEK Mİ?
Çalışanların kademeli emeklilik beklentilerine yönelik en net açıklama, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından yapılmıştır. Bakan Işıkhan, geçtiğimiz aylarda kamuoyuna yansıyan açıklamalarında, mevcut emeklilik sistemi üzerinde herhangi bir değişiklik veya yeni bir yasal düzenleme planlamadıklarını açıkça ifade etmiştir. Bu açıklamalara göre, emekli olabilmek için yasalarca belirlenmiş olan mevcut prim gün sayısı, sigortalılık süresi ve yaş şartları aynen uygulanmaya devam edecektir. Hükümetin şu anki ekonomi ve sosyal güvenlik politikaları çerçevesinde, EYT benzeri geniş kapsamlı yeni bir emeklilik paketinin gündemde olmadığı vurgulanmıştır. Dolayısıyla, 1999 sonrası sigorta girişi olan çalışanların, mevcut yasalardaki 58-60 yaş ve ilgili prim şartlarını eksiksiz olarak yerine getirmeleri gerekmektedir.
