Türkiye'de milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiren emeklilik sistemi, EYT yasasının yürürlüğe girmesinin ardından yeni bir beklenti yarattı. Özellikle 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan ve prim gününü doldurmasına rağmen yaş şartına takılan vatandaşlar, kademeli emeklilik hakkı talep ediyor. Hükümetin bu yönde bir hazırlığı olup olmadığı, 2000 sonrası SGK'lı kadın ve erkek çalışanların prim ve yaş şartlarının nasıl şekilleneceği arama motorlarında en çok araştırılan konuların başında geliyor. Konuya ilişkin en net açıklama ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı cephesinden geldi.
KADEMELİ EMEKLİLİK NEDİR VE KİMLERİ KAPSAYACAK?
Kademeli emeklilik, sigortalı çalışanların belirli bir yaşa ve prim gün sayısına ulaştıklarında kademe kademe kısmi olarak emekli olmalarına olanak tanıyan bir sistemdir. Bu sistemde emeklilik şartları, kişinin sigorta başlangıç tarihine, cinsiyetine ve çalıştığı statüye (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) göre değişiklik göstermektedir. Türkiye'de şu an gündemde olan kademeli emeklilik beklentisi, ağırlıklı olarak 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan kesimi kapsamaktadır. EYT düzenlemesi 8 Eylül 1999 öncesini kapsadığı için, bu tarihten bir gün sonra bile işe giren çalışanlar mevcut yasalara göre kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 yaşına kadar beklemek zorunda kalıyor. Beklentiler, bu gruptaki çalışanlar için prim gün sayısına bağlı olarak yaş şartının kademeli olarak aşağı çekilmesidir.
KADEMELİ EMEKLİLİK ÇIKACAK MI SON DURUM NE?
Milyonlarca kişinin umutla beklediği yeni yasa tasarısı hakkında en yetkili isimlerden peş peşe açıklamalar geldi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, katıldığı bir canlı yayında kademeli emeklilik sistemiyle ilgili merak edilen soruları yanıtladı. Bakan Işıkhan, şu an için emeklilik sisteminde herhangi bir değişiklik planlamadıklarını belirterek, emekli olabilmek için gereken mevcut prim ve yıl şartlarının aynen devam edeceğini vurguladı. Bu açıklama, kısa vadede 1999 ve 2008 arası SGK girişliler için yeni bir erken emeklilik yasasının gündemde olmadığını ortaya koydu. Hükümetin önceliğinin, mevcut emeklilik sisteminin aktüeryal dengesini korumak ve sürdürülebilir bir yapı inşa etmek olduğu ifade ediliyor.
2000 SONRASI SGK GİRİŞLİLER İÇİN ERKEN EMEKLİLİK VAR MI?
2000 yılı ve sonrasında çalışma hayatına atılan vatandaşlar için şu anki yasal düzenlemeler çerçevesinde EYT benzeri toplu bir erken emeklilik hakkı bulunmuyor. Bakan Vedat Işıkhan'ın son açıklamalarına göre, SGK sisteminde bir mağduriyetin söz konusu olmadığı ve mevcut sağlık hizmetleri ile emekli maaş ödemelerinin düzenli sürdürülebilmesi için bütçe disiplinine odaklanıldığı belirtildi. Ancak uzmanlar, ilerleyen yıllarda sosyal güvenlik sisteminde yapılabilecek olası reformlarla birlikte kısmi emeklilik veya esnek çalışma modellerinin tartışılabileceğine dikkat çekiyor. Şimdilik 2000 sonrası sigortalı olan kadın ve erkek çalışanlar, yasaların belirlediği 7000 prim günü ve ilgili yaş sınırını doldurarak olağan şartlarda emeklilik hakkı elde edebilecekler.
