Bazı vatandaşların ev veya iş yerlerinin önünü duba, levha ya da nesnelerle özel otopark gibi sahiplenmesi, tartışmalara ve hatta ciddi kavgalara yol açıyor. Hukukçular, kamuya açık alanlarda bu tür uygulamaların yasal olmadığını ve cezai yaptırımlara tabi olduğunu belirtiyor. İşte, konunun hukuki boyutu ve çözüm yolları…
Kamuya Açık Alanlarda Park Yeri Ayırmak Yasal mı?
Türkiye’de sokaklar, caddeler ve kaldırımlar gibi kamuya açık alanlar, belediyeler ve kamu otoritelerinin yetki alanında bulunuyor. Avukat Özlem Şen, vatandaşların evlerinin önü olsa bile kamuya ait alanlarda duba, “park yapılamaz” tabelası veya başka nesnelerle park yeri ayırmasının hukuka aykırı olduğunu vurguladı. Şen, bu tür eylemlerin Karayolları Trafik Kanunu, Kabahatler Kanunu ve Belediye Emir ve Yasakları Yönetmeliklerine aykırılık teşkil ettiğini belirtti.
Yasal Yaptırımlar Neler?
Hukuka aykırı olarak park yeri işgal edenler için cezai yaptırımlar uygulanıyor. Avukat Özlem Şen’e göre, bu tür ihlaller genellikle Kabahatler Kanunu çerçevesinde ele alınıyor ve zabıta tarafından işlem başlatılıyor. 2025 yılında bu cezalar, yaklaşık 690 TL ile 1.380 TL arasında değişiyor. Ceza miktarı, ihlalin türüne ve ilgili yasal düzenlemelere bağlı olarak farklılık gösterebilir.
Şikâyet ve Çözüm Süreci
Avukat Melda Merve, kamuya açık alanlarda özel park yeri işgaline karşı vatandaşların neler yapabileceğini açıkladı. İstanbul’da yaşayanlar, İBB’nin Alo 153 Beyaz Masa hattına şikâyette bulunabilir. Ayrıca, e-Devlet üzerinden veya il/ilçe zabıta müdürlüklerine yazılı dilekçeyle başvuru yapılabilir. Merve, şikayetlerin etkili olabilmesi için ihlalin belgelendirilmesinin önemli olduğunu belirtti. Örneğin, park yerine konulan duba veya levhanın fotoğrafı çekilerek şikâyete eklenirse, zabıta ekipleri daha hızlı müdahale edebilir.
Yasal Yetki Kimde?
Yasaya göre, kamuya açık alanlarda park yasağı veya işaretlemeler yalnızca il ve ilçe zabıta müdürlükleri ile Emniyet Müdürlüğü Trafik Şube tarafından yapılabilir. Özel kişiler ya da kurumlar tarafından konulan levha, duba veya diğer nesnelerin hiçbir yasal dayanağı bulunmuyor. Bu tür girişimlerin hukuka aykırı olduğu ve kaldırılması gerektiği ifade ediliyor.
Toplumsal Sorun ve Çözüm Önerileri
Kamuya açık alanların özel otopark gibi kullanılması, mahallelerde gerginliklere ve hatta ciddi olaylara yol açabiliyor. Hukukçular, bu sorunun çözümü için vatandaşların bilinçlenmesi ve şikâyet mekanizmalarını etkin kullanması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, belediyelerin ve zabıta birimlerinin denetimleri artırması, sorunun önlenmesinde kritik rol oynuyor.
Vatandaşlara Çağrı: Şikayet Edin, Belgeleyin
Avukat Merve, vatandaşları bu tür ihlalleri belgeleyerek yetkili makamlara bildirmeye çağırdı. Hızlı sonuç almak için şikayetlere fotoğraf veya video gibi kanıtların eklenmesi gerektiğini belirten Merve, bu sayede zabıta ekiplerinin daha etkin hareket edebileceğini ifade etti. Kamuya ait alanların herkesin ortak kullanımına açık olduğunun unutulmaması gerektiği vurgulanıyor.
Daha Güvenli Mahalleler İçin Adımlar
Kamuya açık alanların işgal edilmesi, yalnızca trafik düzenini değil, toplumsal huzuru da olumsuz etkiliyor. Yasal düzenlemeler ve etkin denetimlerle bu sorunun çözülmesi, mahallelerdeki gerilimlerin azalmasına katkı sağlayabilir. Vatandaşların şikayet mekanizmalarını kullanması ve yetkililerin hızlı müdahalesi, daha düzenli ve güvenli bir yaşam alanı için önem taşıyor.
