Vücutta ortaya çıkan kaşıntı çoğu zaman alerjiye, cilt kuruluğuna ya da basit tahrişlere bağlanıyor. Ancak bazı durumlarda bu kaşıntı, çok daha ciddi sağlık sorunlarının erken habercisi oluyor. Uzmanlar, nedeni açıklanamayan ve uzun süre devam eden kaşıntının bazı kanser türlerinde ilk belirtilerden biri olarak ortaya çıkabildiğini söylüyor. Bu nedenle vücudun verdiği sinyaller dikkatle izleniyor ve geçmeyen şikâyetler ciddiye alınıyor.
KANSER KAŞINTISI NEDİR VE NEDEN ÖNEM TAŞIYOR?
Kanser kaşıntısı, bazı tümörlerin doğrudan cildi etkilemesiyle ya da vücudun kansere verdiği sistemik tepkiyle ortaya çıkıyor. Kaşıntı çoğu zaman inatçı şekilde sürüyor, geçici rahatlama sağlansa bile tekrar ediyor.
Her kaşıntı kanser anlamına gelmiyor. Ancak haftalarca süren, belirgin bir nedeni bulunmayan ve başka şikayetlerle birlikte ilerleyen kaşıntı, önemli bir uyarı işareti oluşturuyor. Bazı kişilerde kaşıntı, kanser tanısından aylar önce başlıyor. Bu yüzden erken fark edilen belirtiler tanı sürecini hızlandırıyor ve tedavi şansını artırıyor.
KANSERLE İLİŞKİLİ KAŞINTI NASIL SEYREDİYOR?
Kanser kaynaklı kaşıntı kişiden kişiye değişiyor ancak bazı ortak özellikler gösteriyor:
-
Haftalarca hatta aylarca devam ediyor.
-
Nedeni açıklanamıyor; yeni ürün, ilaç ya da alerjik tetikleyici bulunmuyor.
-
Bazen belirli bölgelerde yoğunlaşıyor, bazen tüm vücuda yayılıyor.
-
Geceleri artıyor ve uykudan uyandırabiliyor.
-
Başlangıçta ciltte belirgin döküntü görünmüyor.
-
Kaşımaya bağlı kızarıklıklar zamanla oluşuyor.
Bazı vakalarda kaşıntıya şu belirtiler eşlik ediyor:
-
açıklanamayan kilo kaybı görülüyor,
-
gece terlemeleri yaşanıyor,
-
halsizlik artıyor,
-
boyun, koltuk altı veya kasıkta lenf bezleri şişiyor,
-
sürekli yorgunluk hissi oluşuyor.
Uzmanlar, bu tablo ortaya çıktığında mutlaka doktora başvurulması gerektiğini vurguluyor.
HANGİ KANSER TÜRLERİNDE KAŞINTI DAHA SIK GÖRÜLÜYOR?
Kanser kaşıntısı her türde ortaya çıkmıyor ancak bazı hastalıklarda daha belirgin seyrediyor.
LENF SİSTEMİ VE KAN KANSERLERİ
Lenfoma ve bazı lösemi türlerinde kaşıntı yaygın şekilde hissediyor. Özellikle geceleri şiddetleniyor ve beraberinde ateş, kilo kaybı ve gece terlemesi görülüyor. Bu durum bağışıklık sisteminin etkilenmesiyle gelişiyor.
KARACİĞER, SAFRA YOLLARI VE PANKREAS TÜMÖRLERİ
Bu bölgelerde gelişen kanserlerde safra akışı bozuluyor. Kandaki safra asitleri artıyor ve tüm vücutta yoğun kaşıntı oluşuyor. Çoğu hastada ciltte sararma da eşlik ediyor.
CİLT KANSERLERİ
Cilt üzerindeki bir leke sürekli kaşınıyor, kabuklanıyor veya kanıyorsa alarm veriyor. Kaşıntı genellikle belirli bir noktada yoğunlaşıyor.
DİĞER ORGAN TÜMÖRLERİ
Bazı meme, akciğer ve sindirim sistemi kanserlerinde de doğrudan tümöre ya da uygulanan tedavilere bağlı olarak yaygın veya bölgesel kaşıntı gelişiyor.
TEDAVİLER DE KAŞINTIYA NEDEN OLUYOR
Sadece hastalığın kendisi değil, uygulanan tedaviler de kaşıntı oluşturuyor. Kemoterapi, immünoterapi ve hedefe yönelik ilaçlar ciltte kuruluk ve döküntü yapıyor. Bağışıklık sisteminin aşırı uyarılması kaşıntıyı artırıyor.
Uzmanlar, bu tür şikayetlerin erken bildirilmesini öneriyor. Rastgele krem ya da bitkisel ürün kullanılması tabloyu ağırlaştırıyor.
KAŞINTI VARSA EVDE NELER YAPILIYOR?
Doktora gidene kadar bazı önlemler geçici rahatlama sağlıyor:
-
Ilık ve kısa duş alınıyor.
-
Parfümsüz, nazik temizleyiciler kullanılıyor.
-
Duş sonrası nemlendirici sürülüyor.
-
Pamuklu ve bol kıyafetler tercih ediliyor.
-
Aşırı sıcak ortamdan kaçınılıyor.
Ancak bu yöntemler sorunu çözmüyor, yalnızca belirtileri hafifletiyor.
NE ZAMAN MUTLAKA DOKTORA BAŞVURULUYOR?
Şu durumlarda gecikmeden sağlık kuruluşuna gidiliyor:
-
Kaşıntı haftalarca sürüyorsa,
-
Nedeni bulunamıyorsa,
-
Gece artıyorsa,
-
Kilo kaybı, halsizlik veya terleme eşlik ediyorsa,
-
Lenf bezlerinde şişlik fark ediliyorsa.
Tanı için kan testleri, görüntüleme yöntemleri ve gerekirse biyopsi yapılıyor.
SONUÇ VE GENEL DEĞERLENDİRME
Kanser kaşıntısı çoğu zaman masum bir cilt problemi gibi başlıyor ancak bazı vakalarda ciddi hastalıkların erken sinyalini veriyor. Uzun süren, nedeni açıklanamayan ve başka belirtilerle birlikte ilerleyen kaşıntı mutlaka araştırılıyor. Vücuttaki değişiklikleri fark eden kişiler erken başvuru yapıyor ve bu yaklaşım tedavi başarısını önemli ölçüde artırıyor.
