Kuzey Afrika'daki Sahra Çölü gibi kurak bölgelerden atmosfere karışan çok ince mineral parçacıklarının rüzgarlarla taşınması, Türkiye'de geniş çaplı bir çöl tozu etkisine neden oluyor. Her yıl Sahra Çölü'nden yaklaşık 180 milyon ton mineral tozunun atmosfere karışarak Avrupa, Akdeniz, Atlas Okyanusu ve Amerika kıtasına kadar ulaştığı belirtiliyor. Prof. Dr. Hüseyin Toros, Türkiye'nin bugünden itibaren yaklaşık 10 gün boyunca bu doğa olayının etkisi altında kalacağını açıkladı.
"İSTANBUL DA ÖNCELİKLE ETKİLENECEK ŞEHİRLER ARASINDA YER ALIYOR"
Çöl tozlarının özellikle bahar aylarında Türkiye'de daha fazla etkili olduğunu anlatan Toros, geniş çöl alanlarındaki sıcak ve kuru hava tabakasının, tozların yüksek atmosfer seviyelerinde uzun süre taşınmasına imkan sağladığını ifade etti. Çöl tozu olaylarının yalnızca yerel değil, küresel atmosfer dolaşımının bir parçası olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten Toros, şu açıklamayı yaptı:
"Meteorolojik tahmin modellerine göre, Türkiye ve Akdeniz Havzası bugünden itibaren 10 gün boyunca Kuzey Afrika kaynaklı yoğun çöl tozu taşınımının etkisi altına giriyor. İstanbul da çöl tozunun batıdan gelmesi sebebiyle öncelikle etkilenecek şehirler arasında yer alıyor."
"HAVA KALİTESİNDE DÜŞÜŞE YOL AÇACAK"
Uzun şahıs açıklamalarını bölerek detaylandıran uzman isim, Türkiye genelinde beklenen tabloya ve sürecin bitiş tarihine ilişkin sözlerine şu şekilde devam etti:
"Kuzey Afrika kaynaklı yoğun çöl tozu taşınımı batı bölgelerden başlayarak yurt genelinde hava kalitesinde düşüşe yol açacak. Çöl tozunun önümüzdeki pazartesi (18 Mayıs) gününden itibaren yurdu terk etmesini bekliyoruz."
UZMANLAR KRONİK HASTALARIN DIŞARI ÇIKMAMASI GEREKTİĞİNİ BELİRTİYOR
Çöl tozlarının astım, bronşit, KOAH ve alerjik solunum yolu rahatsızlığı bulunan kişiler için risk oluşturduğuna dikkati çeken Toros, özellikle yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı olan vatandaşların yoğun toz taşınımı sırasında uzun süre dış ortamda kalmamasının önem taşıdığını kaydetti. Atmosferdeki ince partikül maddelerin akciğerler üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu ortaya koyan Toros, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Çöl tozları binlerce kilometre taşınarak Karayipler ve Amerika kıtasında dahi hava kalitesini ciddi biçimde etkileyebiliyor."
ÇÖL TOZLARI DÜNYA EKOSİSTEMİ İÇİN DOĞAL BİR TAŞIYICI GÖREVİ GÖRÜYOR
Çöl tozlarının yalnızca hava kirliliğine neden olmadığını, aynı zamanda dünya ekosistemi için önemli bir doğal taşıyıcı görevi gördüğünü dile getiren Toros, Sahra Çölü'nden taşınan tozların demir, fosfor ve çeşitli mineraller bakımından zengin olması nedeniyle okyanuslardaki planktonları ve tropikal ormanları beslediğini anlattı. Araştırmaların, Sahra'dan yükselen tozların Amazon yağmur ormanlarının ihtiyaç duyduğu fosforun önemli bir bölümünü taşıdığını gösterdiğini aktaran Toros, atmosfer yoluyla gerçekleşen doğal mineral taşınımının Amazon ekosisteminin devamlılığı açısından büyük önem taşıdığını bildirdi.
ÇAMURLU YAĞIŞLARDAN SONRA ARAÇLARIN YIKANMASI GEREKEBİLİYOR
Çöl tozu taşınımının etkili olduğu dönemlerde hava kalitesi verilerinin düzenli takip edilmesi gerektiğini belirten Toros, hava kalitesi indeksinin kırmızı, mor veya kahverengi seviyelere ulaşması halinde mecbur olmadıkça vatandaşların uzun süre açık havada kalmamasını, yoğun fiziksel aktiviteleri azaltmasını ve solunum hastalarının gerekli durumlarda maske kullanmasını önerdi. Çamurlu yağışlardan sonra araçların yıkanmasının gerekebileceğini ifade eden Toros, vatandaşların özellikle hassas gruplar için yapılan meteorolojik ve sağlık uyarılarını dikkate almasının önem taşıdığını sözlerine ekledi.
