Türkinform olarak Ankara’da sokağa çıktık ve vatandaşlara bu kez doğrudan bütçelerini ilgilendiren bir soru yönelttik: “Ne kadar borcunuz var?” Verilen yanıtlar birkaç bin liradan yüz binlerce liraya kadar değişirken, bazı vatandaşlar hiç borçlarının bulunmadığını söyledi. Kredi kartı, kira, eğitim ve günlük yaşam giderleri ise borçlu olduğunu belirten katılımcıların en fazla üzerinde durduğu başlıklar arasında yer aldı.
“KARIM YOK, BORCUM YOK”
Röportajın dikkat çeken yanıtlarından biri hiç borcu olmadığını söyleyen bir vatandaştan geldi. Borcunun neden bulunmadığı sorulduğunda katılımcı, esprili bir ifadeyle, “Karım yok da onun için yok. Karı oldu mu borç çok olur” dedi.
Bekâr olmasının giderlerini azalttığını savunan vatandaş, “Bekârlık sultanlık” sözleriyle düşüncesini dile getirdi. Aynı soruya cevap veren başka vatandaşlar da hiç borçlarının olmadığını, gelirlerine göre harcama yaptıklarını ve mümkün olduğunca borçlanmaktan kaçındıklarını söyledi.
“500 BİN LİRA CİVARI BORCUM VAR”
Röportajda açıklanan yüksek rakamlardan biri yaklaşık 500 bin lira oldu. Bir vatandaş, toplam borcunun bu seviyede olduğunu belirterek ödemelerini yavaş yavaş yaptığını söyledi.
Borcunun bir bölümünü yakın çevresinden aldığı paraların oluşturduğunu anlatan katılımcı, ödeme sürecinin kolay olmadığını ancak borcunu kapatabilecek durumda olduğunu ifade etti. Böylece aynı sokakta hiç borcu olmadığını söyleyen vatandaşlarla yüz binlerce liralık borcunu ödemeye çalışanların farklı ekonomik tabloları ortaya çıktı.
KREDİ KARTI KULLANMAYANLAR BORÇTAN UZAK KALDIĞINI SÖYLEDİ
Hiç borcunun bulunmadığını söyleyen bazı katılımcılar bunun nedenini kredi kartı kullanmamalarına bağladı. Bir vatandaş, “Bana ait olmayan bir parayı niye kullanayım?” diyerek harcamalarını yalnızca sahip olduğu gelir üzerinden yaptığını anlattı.
Tasarruf etmeyi sevdiğini söyleyen katılımcı, günlük yaşamındaki harcamalarını kontrollü tuttuğunu belirtti. Başka bir vatandaş ise kredi kartı kullansa da yaptığı harcamaların maaşını aşmasına izin vermediğini, borcunu düzenli şekilde kapattığını söyledi.
“EVİ ÇEVİRMEK İÇİN KREDİ KARTI KULLANIYORUZ”
Borçlu olduğunu belirten bazı vatandaşların açıklamalarında ise kredi kartının artık yalnızca alışveriş için değil, temel giderlerin karşılanması için de kullanıldığı görüldü. Bir katılımcı toplam borcunun 250-300 bin liraya yaklaştığını söyledi.
Ev geçimi, çocukların ihtiyaçları ve eğitim masraflarını sıralayan vatandaş, mevcut şartlarda bütün giderleri yalnızca gelirle karşılamanın zor olduğunu savundu. Kredi ve kredi kartı kullanımının birçok aile için bütçeyi döndürmenin yollarından biri haline geldiğini belirten katılımcı, ödeme yapmakta zorlandığını ifade etti.
Başka bir vatandaş da yaklaşık 100 bin liralık kredi kartı borcu bulunduğunu söyleyerek maaşların borçları karşılamakta yetersiz kaldığını düşündüğünü dile getirdi.
BORÇ BAZEN 100 BİN LİRAYA KADAR ÇIKIYOR
Bir başka katılımcı ise mevcut borcunun yaklaşık 50 bin lira olduğunu, bazı dönemlerde tutarın 100 bin liraya kadar yükselebildiğini söyledi. Vatandaş, bütçesini borç seviyesine göre ayarlamaya ve harcamalarını kontrol altında tutmaya çalıştığını anlattı.
Kredi kartını sık kullandığını belirten katılımcı, günlük harcamalarda nakit kullanımının giderek azaldığını ve kartın birçok kişi için günlük hayatın parçasına dönüştüğünü ifade etti.
“BORCUM YOK” DEDİ AMA AYLIK KART ÖDEMESİ 30-40 BİN LİRA
Röportajın dikkat çeken başka bir bölümünde bir vatandaş, ilk olarak borcu olmadığını söyledi. Ancak kredi kartı harcamaları sorulduğunda her ay yaklaşık 30-40 bin liralık ödeme yaptığını belirtti.
Katılımcı, kart borcunu her ay düzenli kapattığı için bunu klasik anlamda “borç” olarak değerlendirmediğini söyledi. Konuşmanın devamında toplam kart yükünün bazı dönemlerde 60-80 bin lira seviyesine ulaşabildiği ifade edildi. Bu yanıt, vatandaşların “borç” kavramını da farklı biçimlerde değerlendirebildiğini gösterdi.
OKUL VE EV MASRAFLARI BORÇ YÜKÜNÜ ARTIRIYOR
Ev hanımı olduğunu ve eşinin emekli maaşıyla geçindiklerini söyleyen bir vatandaş ise bütçelerinin sürekli ekside kaldığını belirtti. Çocuğunun okul masraflarına dikkat çeken katılımcı, eğitim ve kırtasiye giderlerinin de aile bütçesine ek yük getirdiğini söyledi.
Borçlarının yaklaşık 80-90 bin liraya ulaştığını belirten vatandaş, mevcut gelirle masrafları yetiştirmekte zorlandıklarını ifade etti. Emekli başka bir katılımcı da kredi kartı borçlarının bulunduğunu, hesaplarıyla ailesinin ilgilendiğini söyledi.
4 BİN LİRALIK KREDİNİN 85 BİN LİRAYA ÇIKTIĞINI SÖYLEDİ
Röportajdaki en dikkat çekici borç hikâyelerinden biri genç bir katılımcıdan geldi. 18 yaşına girdiğinde kıyafet almak amacıyla 4 bin liralık kredi çektiğini anlatan vatandaş, ödeme yapamadığı için borcunun zamanla büyüdüğünü söyledi.
Faizlerle birlikte borcun yaklaşık 85 bin liraya ulaştığını belirten katılımcı, tutarın hâlâ arttığını ifade etti. İlginç olan ise borçlanarak aldığı kıyafetlerin artık kendisinde olmadığını söylemesi oldu.
AYNI SOKAKTA İKİ FARKLI TABLO
Türkinform mikrofonuna verilen cevaplar, borçlanma konusunda birbirinden oldukça farklı hayatların yan yana bulunduğunu ortaya koydu. Kimi vatandaş kredi kartından uzak durup gelirine göre harcama yaptığını söylerken, kimi temel ihtiyaçlarını karşılamak için kredi kartına veya borçlanmaya başvurmak zorunda kaldığını anlattı.
Borcunun birkaç bin lira olduğunu söyleyenlerin yanında yüz binlerce liralık yük taşıyanlar da vardı. Bazı katılımcılar borçlarını düzenli şekilde ödeyebildiklerini belirtirken, bazıları ise mevcut gelirleriyle ödeme yapmakta zorlandıklarını söyledi.
Röportajda öne çıkan ortak tablo ise özellikle kredi kartı, kira, eğitim ve günlük yaşam harcamalarının birçok vatandaşın bütçesinde önemli bir yer tutması oldu. “Karım yok, borcum yok” diyerek soruya esprili yaklaşanlardan yüz binlerce liralık borcunu nasıl kapatacağını düşünenlere kadar verilen yanıtlar, borç meselesinin Ankara sokaklarında kişiden kişiye ne kadar farklı yaşandığını gösterdi.
