Yeni yayımlanan bir araştırmaya göre, Neandertaller yaklaşık 59 bin yıl önce çürüyen bir dişi tedavi etmek için taş aletlerle bilinçli şekilde diş üzerinde müdahalede bulunmuş olabilirler. Bu bulgu, Rusya’daki Chagyrskaya Mağarası’nda bulunan ve yetişkin bir Neandertale ait olduğu belirlenen azı dişinde tespit edilen derin bir oyuk sayesinde ortaya çıktı. Oyuk pulpa boşluğuna kadar uzanıyordu ve bu bölge diş sinirleri ile damarlarının bulunduğu hassas alan olarak biliniyor.
DİŞLERDE BİLİNÇLİ DELİKLER AÇILMIŞ
Bilim insanları, bu deliği yüksek çözünürlüklü X-ışını taramalarıyla incelediklerinde doğal süreçlerle oluşması mümkün olmayan mikroskobik izlere rastladı. Daha sonra benzer taş uçlar kullanılarak modern insan dişlerinde yapılan deneylerde aynı mikroskobik izler yeniden üretildi. Bu durum, deliğin bilinçli ve amaçlı şekilde açıldığını gösterdi. Üstelik diş üzerinde işlem sonrasında iyileşme belirtileri ve kullanım izleri bulundu; yani diş sahibi müdahaleden sonra yaşamaya devam etti ve dişini kullanmaya devam etti.
Araştırmanın kıdemli yazarı Kseniya Kolobova, bulgunun şimdiye kadar keşfedilen en eski invaziv dişçi operasyonu kanıtı olarak kabul edildiğini vurguladı. Kolobova, bu durumun Neandertallerin bilişsel yetenekleri ve tıbbi bilgisi hakkındaki önyargıları değiştirdiğini, onların sembolik sanat, gömü ritüelleri ve karmaşık alet kullanımında olduğu gibi soyut ve neden-sonuç ilişkileri kurabilen varlıklar olduklarına işaret ettiğini belirtti.
ŞİDDETLİ DİŞ AĞRISINI AZALTMAK İÇİN YAPILMIŞ
Araştırmacılar, bu diş operasyonunun muhtemelen şiddetli diş ağrısını azaltmak amacıyla yapıldığını düşünüyor. Pulpa boşluğunun açılması, diş içindeki basıncın azaltılmasını ve enfekte dokunun temizlenmesini sağlamış olabilir. Ayrıca müdahalenin hem dişi tedavi eden birey için hem de tedavi edilen kişi için zorlu ve yüksek beceri gerektiren bir işlem olduğu ifade edildi; dolayısıyla diş sahibi işlemi kendi kendine yapmış olabilir.
Bu keşif, bilinen en eski diş tedavisinden yaklaşık 40 bin yıl daha eski tarihli olup, İtalya’daki 14 bin yıllık Homo sapiens dişi örneğini geride bırakmaktadır. Neandertallerde daha önce basit kürdan benzeri aletlerle diş temizliği bilindiği halde, bu yeni bulgu çok daha ileri bir diş hekimliği müdahalesinin varlığını kanıtlıyor.
Ekip halen diş işlemi sonrası deliğin balmumu veya başka organik maddelerle doldurulup doldurulmadığını araştırıyor. Böyle bir kalıntı bulunursa Neandertallerin medikal bilgi ve uygulama kapasitesi daha da kapsamlı şekilde anlaşılmış olacak. Araştırmacılar, bu keşfin diğer eski fosil bulgularının yeniden incelenmesini tetiklemesini ve Neandertallerin tıbbi uygulamalarına dair anlayışın genişlemesini umut ediyor.
