Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in teklifiyle gündeme gelen uranyum depolama seçeneğinin, nükleer müzakerelerdeki en büyük düğümlerden birini çözebileceği değerlendiriliyor.
NÜKLEER STOKLAR İÇİN "KAZAKİSTAN" ÇÖZÜMÜ
UAEA Başkanı Rafael Grossi, İngiliz basınına yaptığı açıklamada, ABD ve İran arasındaki nükleer görüşmelerin en tartışmalı başlığı olan zenginleştirilmiş uranyum stoklarına dair yeni bir strateji önerdi. Grossi, Tahran’ın elindeki materyallerin, UAEA denetimindeki özel tesisleri ile tanınan Kazakistan’da depolanabileceğini belirtti. Bu formülün, taraflar arasındaki güvensizliği aşmada kritik bir adım olabileceği vurgulanıyor.
TOKAYEV’DEN DİPLOMATİK HAMLE
UAEA Başkanı Grossi, söz konusu teklifin bu hafta Astana’da gerçekleşen görüşmeler sırasında Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev tarafından bizzat kendisine iletildiğini duyurdu. Kazakistan'ın daha önce de nükleer yayılmayı önleme konusunda önemli bir rol üstlendiğini hatırlatan Grossi, "İran’ın stoklarını güvenli şekilde depolayabileceğimiz bir yerimiz var" diyerek ülkenin altyapısının bu sürece uygun olduğuna işaret etti.
"NÜKLEER BANKA" MODELİ GÜVEN VERİYOR
Kazakistan, 2017 yılından bu yana UAEA işbirliğiyle uluslararası enerji santrallerine yakıt tedarik eden ve düşük düzeyde zenginleştirilmiş uranyum bankasına ev sahipliği yapan bir merkez konumunda. Astana’nın bu deneyiminin, İran’ın nükleer programının "şeffaflık" sorununu çözebileceği öngörülüyor. Nükleer uzmanlar, bu düzenlemenin hem Washington hem de Tahran için "yüz akı" bir orta yol olabileceği konusunda hemfikir.
SÜREÇ NASIL İLERLEYECEK?
İran’ın nükleer stokunun akıbeti, ABD-İran arasında imzalanması beklenen mutabakat zaptı sonrasında yürütülecek nükleer görüşmelerin temel gündem maddesi olacak. Grossi, bu çözüm önerisinin her iki tarafça da kabul görebilecek "teknik bir gerçeklik" olduğunu savunurken, gözler şimdi Tahran ve Washington’dan gelecek diplomatik sinyallere çevrilmiş durumda.
