Macaristan’daki yönetim değişikliğinin ardından vetoların aşılmasıyla hız kazanan süreç, hem mali yardım hem de siyasi dayanışma açısından yeni bir dönemi işaret ediyor. Liderler, Rusya üzerindeki baskının artırılması ve Ukrayna'nın enerji altyapısının onarımı konusunda kararlılıklarını bir kez daha vurgularken, ülkenin AB üyelik sürecinin hızlandırılması çağrısında bulundu.
90 MİLYAR AVROLUK KREDİ VE STRATEJİK DESTEK
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Lefkoşa'da düzenlenen gayriresmi zirve öncesinde gerçekleştirdikleri üçlü görüşmede, 2026-2027 dönemini kapsayan devasa kredi paketine onay verdi. Aralık 2025'te çerçevesi çizilen 90 milyar avroluk "Ukrayna Destek Kredisi", ülkenin acil bütçe gereksinimlerini ve savunma harcamalarını karşılamayı hedefliyor. Rus saldırıları karşısında Ukrayna'nın direncini artırmayı amaçlayan bu mali paketin hızlı bir şekilde uygulanması gerektiğine işaret eden liderler, ilk ödemenin ikinci çeyrek içerisinde yapılmasının beklendiğini duyurdu. Ayrıca, diğer üçüncü ülkelere Ukrayna'nın finansman açığının kapatılmasına katkıda bulunmaları yönünde açık bir çağrıda bulunuldu.
YAPTIRIMLAR VE RUSYA ÜZERİNDEKİ BASKI
Kabul edilen destek paketinin yanı sıra, Rusya’ya yönelik 20’nci yaptırım paketinin onaylanması da süreçteki kritik adımlardan biri olarak öne çıktı. Liderler, yaptırımların genişletilmesinden duydukları memnuniyeti dile getirerek, bu kısıtlamaların Rusya’nın enerji gelirlerini azaltmayı, bankacılık sistemini kısıtlamayı ve uluslararası denetimlerden kaçınmaya çalışan "gölge filo" faaliyetlerini engellemeyi amaçladığını belirtti. Rusya üzerindeki baskının artırılması gerektiği vurgulanan ortak açıklamada, Moskova’ya yönelik askeri saldırganlığı sona erdirme ve barış müzakerelerine yönelme çağrısı yinelendi. Bu yaptırımlar, Rusya'nın savaş kapasitesini sınırlama stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
UKRAYNA’NIN AB ÜYELİK SÜRECİ VE ENERJİ GÜVENLİĞİ
Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne üyelik sürecinde kaydettiği ilerlemeler de zirvenin gündemindeydi. Liderler, üyelik müzakerelerinin başlıklarının gecikmeden açılması gerektiğini ifade ederek, Ukrayna Parlamentosu tarafından kabul edilen son yasaların, "Ukrayna Mekanizması" kapsamındaki ek finansman akışını hızlandıracağının altını çizdi. Öte yandan, kış ayları yaklaşırken Ukrayna'nın enerji altyapısının onarımı ve yeniden inşası için uluslararası ortaklarla koordineli desteğin süreceği vurgulandı. Çernobil felaketinin 40’ıncı yılına yaklaşılırken nükleer güvenliğin önemi hatırlatıldı ve Rusya'nın nükleer tesislere yönelik saldırılarını durdurması gerektiği yönündeki beklentiler paylaşıldı.
SİYASİ TIKANIKLIĞIN AŞILMASI VE KOALİSYONLAR
Daha önce Viktor Orban'ın vetosu nedeniyle uzun süre tıkanan destek paketleri ve yaptırımlar, Budapeşte'deki yönetim değişikliği sayesinde hız kazandı. Orban'ın görevden ayrılmasının ardından Macaristan'ın itirazlarının ortadan kalkmasıyla, süreç uzlaşıyla sonuçlandı. AB, 2022'den bu yana Kiev'e sağladığı mali, askeri ve insani yardımları genişletmeye devam ederken, insani konuları da ihmal etmedi. Bu kapsamda, Ukraynalı çocukların geri dönüşüne yönelik uluslararası koalisyon toplantısının, 11 Mayıs’ta Brüksel’de AB, Ukrayna ve Kanada’nın eş ev sahipliğinde düzenleneceği duyuruldu. Bu toplantı, savaşın insani boyutuna dair uluslararası ilginin canlı tutulması adına atılan önemli bir adım olarak görülüyor.
