2024 yılı Küresel Barış Endeksi verilerine göre, Özbekistan güvenlik ve istikrar alanında önemli bir ilerleme kaydetti. Global Peace Index (GPI) sıralamasında 26 basamak birden yükselen Özbekistan, bu yıl 60. sıraya yerleşti.
Bu gelişme, ülkenin suç oranlarını düşürmeye, siyasi istikrarı güçlendirmeye ve askeri harcamaları dengelemeye yönelik attığı adımların karşılık bulduğunu gösteriyor. Özellikle iç çatışmaların azalması ve kamusal güvenliğe yönelik reformlar, sıralamadaki bu dikkat çekici yükselişi beraberinde getirdi.
Türkiye 139. sırada kaldı
Aynı endekste Türkiye 139. sırada yer aldı. Türkiye’nin sıralamadaki yeri, bölgedeki karmaşık güvenlik ortamı ve uluslararası sorumluluklarının yoğunluğu çerçevesinde değerlendiriliyor. Terörle mücadele, sınır güvenliği ve bölgesel istikrara katkı gibi faktörler, Türkiye’nin güvenlik politikalarında belirleyici rol oynuyor. Bu durum, endeksteki puanlamalara yansısa da, Türkiye'nin güvenliği önceleyen yaklaşımı uzun vadede toplumsal istikrarı ve barışı hedefliyor.
Barış endeksi neye göre belirleniyor?
Küresel Barış Endeksi, Ekonomi ve Barış Enstitüsü (Institute for Economics and Peace) tarafından hazırlanıyor ve her yıl 163 ülke farklı güvenlik kriterlerine göre değerlendiriliyor. Endeks; cinayet ve genel suç oranları, ülkedeki siyasi istikrar seviyesi, iç çatışmaların sıklığı ve şiddeti, uluslararası çatışmalara katılım durumu ile bu çatışmalardan kaynaklanan insani etkiler gibi unsurları içeriyor. Ayrıca ülkelerin askerî düzeyi, güvenlik politikaları ve savunma harcamaları da barışçıllık düzeyini etkileyen temel göstergeler arasında yer alıyor. Tüm bu veriler bir araya getirilerek her ülkenin barış içinde yaşama kapasitesi ölçülüyor.
Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkeleri arasında en iyi sıralamayı Kazakistan (59) alırken, onu Özbekistan (60), Tacikistan (72), Kırgızistan (78) ve Türkmenistan (83) izledi. Bu tablo, Orta Asya’da güvenlik ve iç istikrar konularında atılan adımların uluslararası düzeyde karşılık bulduğunu gösteriyor.
