Periferik sinirler; beyin ve omurilikten çıkan sinyalleri kaslara, cilde ve organlara ileten yapılardır. Bu sinirlerde meydana gelen hasar “periferik nöropati” olarak adlandırılır. Hastalık tek bir siniri etkileyebileceği gibi birden fazla sinirde de görülebilir.
EN SIK GÖRÜLEN BELİRTİLER
Periferik nöropatide en yaygın belirtiler el ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma ve his kaybıdır. Bazı hastalarda yanma, batma ya da elektrik çarpması şeklinde ağrılar görülebilir. İlerleyen durumlarda kas güçsüzlüğü, denge kaybı ve reflekslerde azalma da ortaya çıkabilir.
Belirtiler genellikle ayak parmaklarından başlar ve zamanla yukarı doğru ilerleyebilir. Bu durum “çorap-eldiven tipi” yayılım olarak tanımlanır.
PERİFERİK NÖROPATİ NEDEN OLUR?
Hastalığın en yaygın nedeni diyabettir. Uzun süreli yüksek kan şekeri sinir hasarına yol açabilir. Bunun dışında B12 vitamini eksikliği, alkol kullanımı, bazı enfeksiyonlar, böbrek hastalıkları, otoimmün hastalıklar ve bazı ilaçlar da periferik nöropatiye neden olabilir.
Travmalar ve sinir sıkışmaları da tek sinir tutulumuna yol açabilir. Bu durumlarda belirtiler daha sınırlı bir bölgede görülür.
TANI VE TEDAVİ SÜRECİ
Periferik nöropati tanısı, hastanın şikâyetleri, nörolojik muayene ve gerekli görülen kan testleri ile konulur. Elektromiyografi (EMG) gibi sinir iletim testleri de tanıda yardımcı olabilir.
Tedavi, altta yatan nedene göre planlanır. Diyabete bağlı nöropatide kan şekeri kontrolü önceliklidir. Vitamin eksikliklerinde takviye yapılır. Ağrı kontrolü için çeşitli ilaçlar kullanılabilir.
Periferik nöropati erken dönemde fark edilip kontrol altına alındığında, ilerlemesi yavaşlatılabilir. Şikâyetlerin sürmesi halinde uzman hekime başvurulması önerilir.
