Müslüman alemi için manevi bir arınma ve yenilenme dönemi olan Ramazan ayı yaklaşırken, takvim tartışmeleri ve hilal gözlemleri gündemdeki yerini koruyor. İslam ülkeleri arasında zaman zaman yaşanan takvim farklılıklarının temel nedeni olan hilal görülmesi kriteri, bu yıl da merak konusu oldu. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, astronomik hesaplamalar ve geleneksel gözlem yöntemlerini birleştirerek Ramazan başlangıcını tespit ediyor. Vatandaşlar ise hem bilimsel verileri hem de dini gereklilikleri öğrenmek için arama motorlarında yoğun bir araştırma içerisinde.
RAMAZAN HİLALİ NE ZAMAN VE NEREDEN GÖRÜNECEK 2026?
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu tarafından yapılan astronomik hesaplamalara göre, Ramazan ayının başladığını müjdeleyen hilal, hicri takvime göre ilk olarak Büyük Okyanus üzerinden görülebilecek. Yapılan teknik analizler sonucunda, hilalin Avustralya, Asya kıtasının büyük bir bölümü, Afrika'nın doğusu, Arap Yarımadası, Türkiye'nin doğusu ve Doğu Avrupa'nın bir kısmında ilk gün itibarıyla izlenebileceği belirtildi. Hilal gözlemi için yurt içinde 41, yurt dışında ise 62 farklı şehirde özel gözlem çalışmaları yürütülecek.
ORUCA BAŞLAMAK İÇİN HİLALİN GÖRÜNMESİ ŞART MI?
İslam alimleri ve fıkıh uzmanlarına göre, Ramazan orucunun farz olması için Ramazan ayının girdiğinin kesinleşmesi gerekmektedir. Hz. Peygamber'in "Hilali görünce oruca başlayın, hilali görünce bayram edin" hadisi, bu konudaki temel dayanak noktasıdır. Ancak Diyanet İşleri Başkanlığı, bu hadisin amacının o günün şartlarında en güvenilir yöntemin gözlem olması olduğunu vurgulamaktadır. Günümüzde gelişen astronomi ilmi sayesinde Ay'ın hareketleri milimetrik olarak hesaplanabildiğinden, çıplak gözle görülmese dahi bilimsel hesaplamalarla (içtima ve rüyet) ayın başlangıcı tespit edilebilmektedir. Dolayısıyla oruca başlamak için bireysel olarak hilali görmek şart değildir; yetkili kurumların bilimsel ve fıkhi tespitlerine uymak yeterlidir.
2026 RAMAZAN AYI NE ZAMAN BAŞLIYOR?
Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yayımlanan 2026 yılı dini takvimine göre, Ramazan ayı 19 Şubat Perşembe günü başlayacak. Ayın evreleri üzerine yapılan hesaplamalarda, "içtima" ve "rüyet" kriterleri esas alınıyor. Buna göre Ramazan hilali için Greenwich saatiyle belirlenen içtima ve rüyet vakitlerinin gerçekleşmesiyle birlikte, 19 Şubat tarihi Ramazan'ın birinci günü olarak idrak edilecek.
DİYANET HİLAL TESPİTİNİ NASIL YAPIYOR?
Kameri ayların belirlenmesinde Diyanet İşleri Başkanlığı, hem İslam geleneğine hem de modern bilime uygun bir yöntem izlemektedir. "İçtima" olarak adlandırılan Dünya, Ay ve Güneş'in aynı doğrultuya gelmesi ve ardından Ay'ın hareketine devam ederek "rüyet" konumuna (görülebilir açıya) gelmesi esas alınır. Kur'an-ı Kerim'de Güneş ve Ay'ın bir hesaba göre hareket ettiğinin bildirilmesi, hesap yönteminin meşruiyetini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda Diyanet, dünyanın herhangi bir yerinde hilalin görülmesini veya görülebilir kriterlere ulaşmasını Ramazan'ın başlangıcı olarak kabul etmektedir.
