Projenin temeli, Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye ve Bulgaristan’ın Nisan 2025’te imzaladığı Yeşil Enerji Koridoru Mutabakat Zaptı’na dayanıyor. Anlaşmayla yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin ülkeler arasında taşınması ve ticaretinin geliştirilmesi için ortak altyapı oluşturulması kararlaştırıldı.

Taraflar, elektrik iletim kapasitesinin artırılmasının yanı sıra yeni bağlantı hatları, ortak yatırım projeleri ve Avrupa elektrik sistemiyle daha güçlü entegrasyon üzerinde de çalışıyor. Projenin hayata geçirilmesiyle dört ülke arasında kesintisiz bir elektrik transit güzergâhı oluşturulması amaçlanıyor.

AZERBAYCAN’DAN AVRUPA’YA ELEKTRİK TAŞINACAK

Koridorun ana hedeflerinden biri, Azerbaycan’ın hızla büyüyen yenilenebilir enerji üretim kapasitesinin Avrupa pazarlarına taşınması. Elektriğin Azerbaycan’dan Gürcistan’a, buradan Türkiye üzerinden Bulgaristan’a ulaştırılması planlanıyor. Bulgaristan’ın ise hattın Güneydoğu Avrupa’ya açılan önemli noktalarından biri olması öngörülüyor.

Proje yalnızca Azerbaycan’dan elektrik ihracatını değil, güzergâh üzerindeki ülkelerin kendi ürettikleri elektriği de bölgesel pazarlara sunabilmesini sağlayacak bir yapı olarak tasarlanıyor. Böylece Gürcistan ve Türkiye’nin transit konumu güçlenirken, bölgesel elektrik ticaretinin de genişletilmesi hedefleniyor.

“ELEKTRİĞİN TANAP’I” HEDEFLENİYOR

Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, haziran ayında yaptığı açıklamada projeyi TANAP’ın elektrik versiyonuna benzetmişti. Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan arasındaki elektrik bağlantılarının güçlendirilmesiyle Kafkasya’dan Avrupa’ya uzanan geniş bir enerji ağı kurulması planlanıyor.

Türkiye’nin önümüzdeki 10 yılda elektrik iletim ve dağıtım altyapısına yaklaşık 30 milyar dolarlık yatırım yapmayı planlaması da koridorun teknik kapasitesinin artırılması açısından önem taşıyor. Ankara ayrıca Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan ile mevcut elektrik bağlantılarını güçlendirmeyi hedefliyor.

FİZİBİLİTE VE YOL HARİTASI HAZIRLANIYOR

Dört ülke, projenin uygulama aşamasına geçebilmesi için fizibilite çalışmaları ve ayrıntılı bir yol haritası üzerinde çalışıyor. Haziran ayında yapılan temaslarda hükümetler arası anlaşma sürecinin başlatılması ve projenin hazırlanması için ortak takvim oluşturulması konusunda mutabakat sağlandı.

Teknik çalışmaların elektrik iletim kapasitesi, gerekli altyapı yatırımları, bağlantı noktaları ve finansman modeli gibi başlıkları kapsaması bekleniyor. Projenin kesin güzergâhı ve kapasitesi de bu çalışmaların ardından netleşecek.

BÖLGESEL ENERJİ HARİTASINDA YENİ SAYFA

Yeni koridor, Azerbaycan’dan Avrupa’ya uzanan mevcut petrol ve doğal gaz hatlarının ardından elektrik alanında da Doğu-Batı enerji bağlantısının güçlendirilmesini hedefliyor. Projenin gerçekleşmesi halinde Azerbaycan enerji tedarikçisi, Gürcistan ve Türkiye transit merkezleri, Bulgaristan ise Avrupa’ya açılan kapılardan biri olarak öne çıkacak.

Koridorun aynı zamanda yenilenebilir enerji kaynaklarının Avrupa piyasalarına entegrasyonunu artırması, bölgesel enerji güvenliğine katkı sağlaması ve dört ülke arasındaki ekonomik işbirliğini güçlendirmesi bekleniyor.

Özbekistan, turizm sektöründe son yıllarda yakaladığı büyüme ivmesini 2026’da da sürdürüyor. Ulusal İstatistik Komitesi verilerine göre, yılın ocak-temmuz döneminde ülkeyi 7 milyon 749 binin üzerinde yabancı turist ziyaret etti. Bu sayı, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 1,4 milyon kişilik artışa karşılık geliyor.

Ülkenin tarihi İpek Yolu üzerindeki Semerkant, Buhara ve Hive gibi önemli şehirleri, kültürel mirasının yanı sıra son yıllarda geliştirilen ulaşım ve konaklama altyapısıyla da yabancı turistlerin ilgisini çekiyor. Özbekistan yönetimi ise turizmi ekonominin önemli gelir kaynaklarından biri haline getirmeyi hedefliyor.

TURİST SAYISI YÜZDE 22,6 ARTTI

2026’nın ilk 7 ayında yabancı turist sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 22,6 yükseldi. Böylece Özbekistan’a aylık ortalama 1 milyonun üzerinde yabancı ziyaretçi giriş yaptı.

Ülkeye gelen yabancı ziyaretçi sayısı 2023’te 6,6 milyon seviyesindeyken, 2025 sonunda 11,7 milyona kadar yükseldi. Özbekistan yönetimi, turizmdeki büyümeyi önümüzdeki yıllarda da sürdürerek ziyaretçi sayısını daha yukarı taşımayı amaçlıyor.

TURİZM GELİRİ 3,9 MİLYAR DOLARA YAKLAŞTI

Yabancı turist sayısındaki artış ülkenin turizm gelirlerine de doğrudan yansıdı. Ocak-temmuz döneminde turizm hizmetleri ihracatı yaklaşık 3 milyar 895 milyon dolara ulaştı. Bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 56’lık artış anlamına geliyor.

Turizmden elde edilen gelirdeki yükseliş, sektörün Özbekistan ekonomisindeki ağırlığının giderek arttığını ortaya koyuyor. Ülke yönetimi, ziyaretçi sayısının yanı sıra turistlerin ülkede geçirdiği süreyi ve kişi başına yapılan harcamaları artırmayı da turizm politikalarının önemli başlıkları arasında tutuyor.

KONAKLAMA KAPASİTESİ GENİŞLİYOR

Artan turist hareketliliği konaklama sektöründe de yeni yatırımları beraberinde getirdi. Yılın ilk 7 ayında Özbekistan genelinde 705 yeni konaklama tesisi faaliyete başladı ve toplam tesis sayısı 7 bin 440’a yükseldi.

Yeni işletmelerle birlikte 22 binden fazla ilave yatak kapasitesi oluşturuldu. Böylece ülkedeki toplam konaklama kapasitesi 202 bin 600 yatağa ulaştı. Otel ve diğer konaklama tesislerindeki büyüme, artan yabancı ziyaretçi talebine cevap verebilmek açısından sektörün önemli yatırım alanlarından biri haline geldi.

HAVA TRAFİĞİNDE DE ARTIŞ YAŞANDI

Turizmdeki yükseliş hava yolu ulaşımına da yansıdı. 2026’nın ilk yarısında Özbekistan’daki havalimanları 8 milyon 150 bin yolcuya hizmet verdi. Yolcu sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16 arttı.

Aynı dönemde toplam 64 bin 831 uçuş gerçekleştirilirken, bunların 47 bin 371’ini uluslararası seferler oluşturdu. Toplam uçuş sayısında yüzde 8, dış hat seferlerinde ise yüzde 12 artış kaydedildi.

TÜRKİYE’DEN 111 BİNDEN FAZLA ZİYARETÇİ

Özbekistan’a en fazla ziyaretçi gönderen ülkelerin başında komşu Orta Asya ülkeleri geliyor. İlk 7 ayda Kırgızistan’dan yaklaşık 2,18 milyon, Kazakistan’dan 1,85 milyon ve Tacikistan’dan 1,72 milyon kişi Özbekistan’ı ziyaret etti. Rusya, Afganistan, Çin ve Türkmenistan da üst sıralarda yer aldı.

Türkiye’den Özbekistan’a yönelik ilgi de devam etti. Ocak-temmuz döneminde 111 bin 908 Türkiye vatandaşı ülkeyi ziyaret etti. Böylece Türkiye, Özbekistan’a en fazla ziyaretçi gönderen ülkeler arasında yer almaya devam etti.

Tarihi kentleri, İpek Yolu mirası ve kültürel değerleriyle öne çıkan Özbekistan’ın, ziyaretçi sayısı ve turizm gelirlerindeki artışla birlikte Orta Asya’nın önemli turizm merkezlerinden biri olma konumunu güçlendirdiği görülüyor.

258 MİLYON MANATLIK KAYNAK AYRILDI

Kararla birlikte Nahçıvan’da devam eden ve planlanan kalkınma projelerinin hızlandırılması hedefleniyor. 258 milyon manatlık finansmanın yenilenebilir enerjiden ulaşıma, eğitim altyapısından şehir düzenlemesine kadar farklı alanlardaki çalışmalar için kullanılması öngörülüyor.

Kararda söz konusu tutarın sektörlere hangi oranlarda dağıtılacağına ilişkin ayrıntılı bir kalemlendirme ise paylaşılmadı.

YENİLENEBİLİR ENERJİYE AĞIRLIK VERİLECEK

Yeni dönemin önemli başlıklarından birini alternatif ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının genişletilmesi oluşturuyor. Nahçıvan’da özellikle güneş enerjisine yönelik yatırımların son dönemde hız kazandığı görülüyor.

Bölgede yapımı devam eden “Şems 1” ve “Garbi Ufug” güneş enerjisi santrallerinin toplam kurulu gücünün 50 megavata ulaşması planlanıyor. Nahçıvan’da yenilenebilir enerji projeleri için toplam 688 hektarlık alan ayrılmış durumda.

ULAŞIM VE YOL ALTYAPISI YENİLENECEK

258 milyon manatlık kalkınma kararının bir diğer önemli ayağını yol ve ulaşım altyapısının yenilenmesi oluşturuyor. Nahçıvan’da demir yolu sisteminin yeniden yapılandırılması ve toplu taşımanın modernleştirilmesine yönelik çalışmalar da sürüyor.

Bölgede 60 elektrikli otobüsün toplu taşıma sistemine dahil edilmesi için altyapı hazırlanırken, Nahçıvan demir yolu hattında istasyon ve yol yenileme çalışmaları yürütülüyor. Yeniden yapılandırılan demir yolu hattının uzunluğunun 194,2 kilometreye çıkarılması planlanıyor.

EĞİTİM VE ŞEHİR ALTYAPISI DA KAPSAMDA

Karar yalnızca enerji ve ulaşım yatırımlarını değil, eğitim altyapısının yenilenmesi ile çevre düzenleme ve inşaat çalışmalarının devam ettirilmesini de kapsıyor. Böylece Nahçıvan’ın sosyal ve fiziksel altyapısının birlikte geliştirilmesi amaçlanıyor.

Bölgenin uzun vadeli dönüşümü için “Nahçıvan Şehrinin 2044’e Kadar Gelişimi Ana Planı” üzerinde de çalışılıyor. Plan kapsamında kentin gelecekteki gelişim hedefleri ve uygulanması öngörülen projeler belirlendi.

İLGİLİ KURUMLARA GÖREV VERİLDİ

Kararın uygulanması için Azerbaycan Bakanlar Kurulu ile Maliye ve Ekonomi bakanlıklarının yanı sıra Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Bakanlar Kuruluna görev verildi. İlgili kurumlar, kararın hayata geçirilmesi sırasında ortaya çıkacak mali ve idari konuların çözümünden sorumlu olacak.

Azerbaycan yönetiminin Nahçıvan’da son dönemde hızlandırdığı enerji, ulaşım, şehircilik ve sosyal altyapı projelerinin devamına yönelik kapsamlı adımlardan biri olarak öne çıkıyor.

RESTORASYON ÇALIŞMALARI DEVAM EDİYOR

Türbedeki çalışmalar, “Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nin 2023-2027 Sosyo-Ekonomik Kalkınma Devlet Programı” kapsamında yürütülüyor. Program, bölgedeki tarihi ve mimari eserlerin durumunun değerlendirilmesini, ihtiyaç duyulan yapılarda restorasyon ve koruma çalışmalarının gerçekleştirilmesini öngörüyor.

Yerel ve yabancı uzmanların 2023-2025 yılları arasında yaptığı incelemeler sonucunda Mümine Hatun Türbesi’nde kapsamlı müdahaleye ihtiyaç bulunduğu belirlendi. Bunun üzerine 2025 yılında yapının restorasyonu ve korunmasına ilişkin özel karar alındı.

12. YÜZYILDAN GÜNÜMÜZE ULAŞTI

Azerbaycan mimarisinin önemli eserlerinden biri olan Mümine Hatun Türbesi, 1186 yılında mimar Acemi Nahçıvani tarafından inşa edildi. Tarihi kaynaklara göre yapı, Atabeyler Mimari Kompleksi’nin bir parçasıydı ve kompleks içerisinden günümüze ulaşan tek eser olma özelliğini taşıyor.

Türbenin ilk inşa edildiğinde 34 metre yüksekliğinde olduğu, ancak dış çatısının yaklaşık 8 metrelik bölümünün zaman içerisinde yıkılması nedeniyle günümüzde yüksekliğinin yaklaşık 26 metreye düştüğü belirtiliyor. Yapı, yer altı ve yer üstü olmak üzere iki ana bölümden oluşuyor.

ULUSLARARASI UZMANLAR ÇALIŞMALARA KATILIYOR

Tarihi yapının mimari özellikleri ve korunmasının taşıdığı önem nedeniyle restorasyon çalışmalarında bu alanda deneyimli Avusturyalı bir şirketle anlaşma yapıldı. Çalışmalar öncesinde yapının mevcut durumu ayrıntılı şekilde incelenerek ölçüm ve araştırmalar gerçekleştirildi.

Restorasyon kapsamında türbenin çatısının yeniden oluşturulması, yapıda mevcut eğimin ölçülerek düzenli şekilde takip edilmesi ve suyun yapıya zarar vermesini önlemek amacıyla drenaj sistemi kurulması gibi çalışmalar yürütülüyor.

UNESCO’NUN GEÇİCİ MİRAS LİSTESİNDE

Mümine Hatun Türbesi, 2001 yılında dünya öneme sahip mimari anıt statüsüyle Azerbaycan’da devlet koruması altına alındı. Tarihi eser, 1998 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde de bulunuyor.

Özgün mimari yapısı ve süslemeleriyle öne çıkan türbe, yalnızca Nahçıvan’ın değil, Azerbaycan’ın Orta Çağ mimari mirasının önemli örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.

TARİHİ MİRASIN GELECEK NESİLLERE AKTARILMASI HEDEFLENİYOR

Yürütülen restorasyon projesiyle tarihi yapının özgün mimari özelliklerinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması amaçlanıyor. Çalışmalar aynı zamanda Mümine Hatun Türbesi’nin kültürel ve turistik değerinin daha geniş kitlelere tanıtılmasını hedefliyor.

Restorasyon tamamlandığında, 12. yüzyıldan günümüze ulaşan yapının korunmasının güçlendirilmesi ve Nahçıvan’ın tarihi mirası içindeki öneminin daha görünür hale getirilmesi bekleniyor.

NAKVİ TAHRAN’DA PEZEŞKİYAN İLE GÖRÜŞTÜ

İran Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre Pezeşkiyan, resmi temaslarda bulunmak üzere Tahran’a gelen Pakistan İçişleri Bakanı Nakvi’yi kabul etti. Görüşmede İran-Pakistan ilişkilerinin mevcut durumu ve iki ülke arasındaki işbirliğinin daha ileri taşınabileceği alanlar değerlendirildi.

Nakvi, Tahran temasları kapsamında İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile de bir araya geldi. Görüşmeler, Pakistan’ın İran ile ABD arasındaki gerilimin azaltılması için diplomatik girişimlerini sürdürdüğü bir dönemde yapıldı.

İRAN-PAKİSTAN İLİŞKİLERİ MASADAYDI

Pezeşkiyan, İran ile Pakistan arasında tarihi, kültürel ve toplumsal açıdan güçlü bağlar bulunduğunu belirterek, iki ülkenin sahip olduğu potansiyelin daha etkin kullanılması gerektiğini ifade etti.

İran Cumhurbaşkanı, ekonomik ve ticari ilişkilerin yanı sıra kültür ve güvenlik alanlarında da işbirliğinin artırılabileceğini kaydetti. Pezeşkiyan, iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesinin yalnızca karşılıklı çıkarlara değil, bölgesel istikrar ve güvenliğe de katkı sağlayacağını söyledi.

PEZEŞKİYAN’DAN İŞBİRLİĞİNİ DERİNLEŞTİRME MESAJI

İran’ın Pakistan ile ortak çıkarların bulunduğu tüm alanlarda ilişkileri geliştirmeye hazır olduğunu vurgulayan Pezeşkiyan, mevcut imkanların ortak projelere dönüştürülmesi gerektiğine işaret etti.

Pezeşkiyan, Pakistan yönetiminin İran ile dayanışmayı ve ilişkileri güçlendirme yönündeki yaklaşımını önemsediklerini belirterek, iki ülkenin daha kapsamlı bir işbirliği geliştirebileceğini ifade etti.

NAKVİ: İLİŞKİLER GÜÇLÜ VE KOPMAZ

Pakistan İçişleri Bakanı Nakvi ise ziyaretinin önemli amaçlarından birinin, İran İçişleri Bakanı İskender Mumini’nin daha önce Pakistan’a gerçekleştirdiği ziyaret sırasında varılan anlaşma ve mutabakatların takibini yapmak olduğunu belirtti.

İran ile Pakistan arasındaki ilişkileri “güçlü ve kopmaz” olarak nitelendiren Nakvi, İslamabad yönetiminin Tahran ile ilişkileri kapsamlı biçimde geliştirme konusunda kararlı olduğunu söyledi. Nakvi, daha önce üzerinde uzlaşılan konuların hayata geçirilmesinin ve kurumlar arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesinin önemine dikkati çekti.

ZİYARET KRİTİK DİPLOMASİ TRAFİĞİNİN ORTASINDA GELDİ

Nakvi’nin Tahran ziyareti, Pakistan’ın İran ile ABD arasındaki temaslarda arabuluculuk faaliyetlerini sürdürdüğü döneme denk geldi. Pakistanlı yetkililer son aylarda iki taraf arasında mesajların iletilmesi ve müzakerelerin yeniden ilerletilmesi için diplomatik girişimlerde bulunuyor.

İran Dışişleri Bakanı Erakçi, 9 Ağustos’ta resmi müzakerelerin başlamadığını ancak arabulucular üzerinden dolaylı iletişimin sürdüğünü açıklamıştı. Nakvi’nin İranlı üst düzey yetkililerle gerçekleştirdiği son görüşmeler de bölgedeki diplomatik trafiğin devam ettiğini gösteriyor.

SİBER OLAYLARA KARŞI ÖZEL MERKEZLER KURULACAK

Yeni düzenlemeyle bilgisayar olaylarına müdahale merkezleri olarak faaliyet gösteren CERT yapıları ile güvenlik operasyon merkezlerinin yaygınlaştırılması öngörülüyor.

Bu merkezlerin temel görevi, bağlı oldukları bilgi altyapılarında ortaya çıkabilecek siber güvenlik olaylarının izlenmesi, olası tehditlerin belirlenmesi ve gerekli müdahale süreçlerinin yürütülmesi olacak. Böylece özellikle kamu hizmetleri açısından önem taşıyan dijital sistemlerde güvenliğin daha sistemli şekilde sağlanması amaçlanıyor.

KURUMLARA FARKLI UYGULAMA SEÇENEKLERİ SUNULACAK

Düzenlemeye göre ilgili kamu kurumları, siber güvenlik faaliyetlerini kendi bünyelerinde oluşturulacak yapılar üzerinden yürütebilecek. Bunun yanı sıra belirlenen şartları taşıyan ve Azerbaycan’da yerleşik tüzel kişilerle sözleşme yapılması da mümkün olacak.

Bu modelle farklı kurumların ihtiyaçlarına göre siber güvenlik hizmetlerinin doğrudan kurum içinde veya uzman kuruluşlardan hizmet alınarak yürütülebilmesinin önü açılıyor.

FİNANSMAN İÇİN BAKANLAR KURULU DEVREDE

Yeni merkezlerin oluşturulması veya uygun yapıların belirlenmesine ilişkin mali süreçlerde Azerbaycan Bakanlar Kurulu görev alacak.

Kararnameye göre Bakanlar Kurulu, ilgili devlet kurumlarının önerilerini dikkate alarak bilgisayar olaylarına müdahale merkezlerinin kurulması ya da belirlenmesi için gerekli finansman çalışmalarını yürütecek.

MERKEZLER RESMİ SİCİLE KAYDEDİLECEK

Düzenlemenin önemli başlıklarından biri de kurulacak merkezlerin kayıt altına alınması olacak. Devlet kurumlarına, bilgisayar olaylarına müdahale merkezleri ile güvenlik operasyon merkezlerinin resmi sicile dahil edilmesi için bir yıllık süre tanındı.

Kurumların bu süre içerisinde gerekli işlemleri tamamlayarak yürütülen çalışmalar hakkında Azerbaycan Cumhurbaşkanlığına bilgi vermesi öngörülüyor.

SİBER GÜVENLİKTE MERKEZİ YAPI GÜÇLENDİRİLİYOR

Kararname kapsamında Devlet Güvenlik Servisi ile Özel İletişim ve Bilgi Güvenliği Devlet Servisine de ilgili merkezlerin sicile alınmasına yönelik çalışmalar yürütme görevi verildi. Azerbaycan Merkez Bankasına da aynı doğrultuda gerekli adımların atılması tavsiye edildi.

Azerbaycan yönetimi son dönemde dijital dönüşümle birlikte siber güvenlik kapasitesini artırmaya yönelik çalışmalara ağırlık veriyor. Ülkede daha önce hazırlanan bilgi güvenliği ve siber güvenlik stratejisinde de siber tehditlere karşı kurumsal kapasitenin geliştirilmesi ve güvenlik operasyon merkezlerinin yaygınlaştırılması öncelikler arasında gösterilmişti.

Resmi temaslarda bulunmak üzere Budapeşte’ye giden Zorlu, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Budapeşte Temsilciliği İcra Direktörü Balazs Hendrich ve üye ülkelerin diplomatik temsilcileriyle görüştü. Ziyaret kapsamında Macaristan Sosyal İlişkiler ve Kültür Bakanı Zoltan Tarr ile de bir araya geldi.

TÜRK DEVLETLERİ BM’DE ÖZEL OTURUMDA BULUŞACAK

Budapeşte’deki temaslarında Türk dünyasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Zorlu, COP31 kapsamında dikkat çeken bir buluşmanın gerçekleştirileceğini açıkladı.

Zorlu, BM ana salonunda “Türk Devletleri Özel Oturumu” düzenleneceğini belirterek, Türk devletlerinin iklim değişikliği ve ortak çevre politikaları konusunda uluslararası platformdaki iş birliğinin güçlendirileceğine işaret etti.

TDT Budapeşte Temsilciliği İcra Direktörü Balazs Hendrich de teşkilat bünyesinde Budapeşte’de kurulan Kuraklıkla Mücadele Merkezi’nin COP31’e tam kadro destek vermeye hazır olduğunu bildirdi.

“MACARİSTAN TÜRK DÜNYASININ BATI’DAKİ KAPISI”

Zorlu, Budapeşte temaslarında Macaristan’ın Türk dünyası açısından taşıdığı stratejik konuma da dikkat çekti.

Macaristan’ı “Türk dünyasının Batı’daki kapısı” olarak nitelendiren Zorlu, Türk devletleri ile Avrupa arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin önemli bir potansiyel barındırdığını ifade etti.

TDT Budapeşte Temsilciliğinin yürüttüğü projelere Türkiye’nin desteğinin devam edeceğini vurgulayan Zorlu, Türk dünyasının ekonomik, kültürel ve diplomatik bağlarının daha ileri taşınmasının önemine değindi.

MACARİSTAN’DAN ERDOĞAN’A DAVET

Zorlu, TDT Budapeşte Temsilciliğindeki temaslarının ardından Türkiye’nin Budapeşte Büyükelçisi Gülsün Erkul’un da katılımıyla Macaristan Sosyal İlişkiler ve Kültür Bakanı Zoltan Tarr ile görüştü.

Görüşmede Türkiye-Macaristan ilişkilerinin yanı sıra Türk dünyası ile Avrupa arasındaki iş birliği imkanları ele alındı.

Bakan Tarr, Türkiye’nin Avrupa ile Türk dünyası arasında üstlendiği köprü rolünün Macaristan açısından önem taşıdığını belirtti. Tarr ayrıca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı resmi temaslarda bulunmak üzere Macaristan’a davet etmek istediklerini ifade etti.

TÜRK DÖNEMİNDEN KALAN MİRAS VURGUSU

Görüşmede iki ülke arasındaki tarihsel ve kültürel bağlar da gündeme geldi. Macaristan’daki Türk döneminden kalan tarihi eserlerin korunmasına büyük önem verdiklerini belirten Tarr, iki toplum arasındaki kültürel yakınlığa dikkat çekti.

Görüşmenin ardından Tarr, bakanlık binasının mimarisinde bulunan ve Türk motifleriyle benzerlik taşıyan desenleri Zorlu’ya gösterdi.

TÜRK DÜNYASI VİZYON BELGESİ MACARCA TAKDİM EDİLDİ

Zorlu, Budapeşte’deki temasları kapsamında TDT Budapeşte Temsilciliği İcra Direktörü Balazs Hendrich ve Macaristan Sosyal İlişkiler ve Kültür Bakanı Zoltan Tarr’a çeşitli hediyeler takdim etti.

Zorlu, Macarcaya çevrilen “AK Parti Türk Dünyası Vizyon Belgesi” ile Türk dünyası ülkelerini kapsayan özel tasarımlı harita plaketlerini Hendrich ve Tarr’a sundu.

Budapeşte’de gerçekleştirilen temaslarda, Türk devletlerinin uluslararası platformlardaki görünürlüğünün artırılması, Avrupa ile ilişkilerin güçlendirilmesi ve kültürel bağların geliştirilmesi öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Kararlar, Kazakistan’ın Türkistan kentinde gerçekleştirilen İkili Su İlişkileri Ortak Çalışma Grubu’nun 14. toplantısında alındı. Görüşmelere Kazakistan Su Kaynakları ve Sulama Bakanı Nurjan Nurjigitov ile Özbekistan Su Kaynakları Bakanı Şavkat Hamrayev eş başkanlık etti.

KAZAKİSTAN VE ÖZBEKİSTAN ORTAK KOMİSYON KURACAK

Görüşmelerin en önemli sonuçlarından biri, Kazakistan-Özbekistan Su İlişkileri Ortak Komisyonunun kurulmasına yönelik çalışmalar oldu. Taraflar, komisyonun çalışma esaslarını belirleyecek yönetmelik taslağının incelenmesini tamamladı. Yeni yapıyla birlikte iki ülkeyi ilgilendiren su meselelerinin daha kalıcı ve kurumsal bir mekanizma üzerinden ele alınması hedefleniyor.

Komisyonun sınır aşan su kaynaklarının kullanımı, paylaşımı ve yönetiminde iki ülke arasındaki koordinasyonu güçlendirmesi bekleniyor.

SINIR AŞAN SULAR İÇİN YENİ DÖNEM

Kazakistan ile Özbekistan arasında sınır aşan su kaynaklarının ortak yönetimi konusunda daha önce de önemli adımlar atılmıştı. İki ülke hükümetleri arasında sınır aşan su tesislerinin ortak yönetimi ve kullanımına ilişkin anlaşma 2025 yılında imzalanmış, Kazakistan Parlamentosu da anlaşmayı 2026'da onaylamıştı.

Son toplantıda taraflar, söz konusu anlaşmanın onaylanmasını memnuniyetle karşıladı. Kazakistan Su Kaynakları ve Sulama Bakanı Nurjan Nurjigitov, oluşturulan hukuki zeminin su yönetiminde ortaya çıkabilecek sorunların daha hızlı ve etkili biçimde çözülmesine katkı sağlayacağını belirtti.

SIR DERYA DİJİTAL SİSTEMLE İZLENECEK

Toplantının öne çıkan başlıklarından biri Sır Derya havzasındaki su ölçüm sistemlerinin modernleştirilmesi oldu. Kazakistan ve Özbekistan, nehir üzerindeki hidrolojik ölçüm noktalarının otomasyonunu genişletme konusunda anlaşmaya vardı.

Uluslararası finans kuruluşlarının desteğiyle yürütülen çalışma kapsamında iki ülkenin sınır bölgelerinde beşer olmak üzere toplam 10 kritik su ölçüm istasyonunun otomatik hale getirilmesi planlanıyor.

SU MİKTARI ANLIK TAKİP EDİLECEK

Yeni sistemin devreye alınmasıyla birlikte Sır Derya’daki su akışı ve kullanımına ilişkin verilerin çevrim içi olarak takip edilmesi hedefleniyor. Böylece nehirdeki su miktarının hangi noktadan ne kadar geçtiğine ilişkin veriler daha hızlı elde edilebilecek.

İki ülke ayrıca bilgilerin karşılıklı olarak paylaşılabilmesi amacıyla ortak ve entegre bir veri tabanı oluşturmayı planlıyor. Bu sistemin su yönetiminde şeffaflığı artırması ve tarafların aynı veriler üzerinden hareket etmesini sağlaması amaçlanıyor.

SIR DERYA NEDEN ÖNEMLİ?

Sır Derya, Orta Asya’nın başlıca sınır aşan nehirlerinden biri. Kırgızistan ve Özbekistan'daki su kaynaklarından beslenen nehir, Tacikistan ve Kazakistan'ı da kapsayan havzasıyla bölgedeki tarımsal üretim ve su güvenliği açısından kritik önem taşıyor. Özellikle sulama dönemlerinde ülkelerin ihtiyaç duyduğu su miktarının artması, nehir üzerindeki su yönetimini bölgesel iş birliğinin önemli başlıklarından biri haline getiriyor.

Bu nedenle suyun ne kadarının hangi ülkeye ulaştığının doğru ölçülmesi ve ülkeler arasında veri paylaşımının sağlanması, yalnızca Kazakistan ile Özbekistan'ı değil bölgedeki diğer ülkeleri de ilgilendiriyor.

ORTA ASYA'DA SU İŞ BİRLİĞİ GÜÇLENİYOR

Bölge ülkeleri son dönemde Sır Derya ve Amu Derya havzalarındaki suyun paylaşımı konusunda görüşmelerini artırdı. Kazakistan, Özbekistan ve Tacikistan başta olmak üzere bölge ülkelerinin temsilcileri, sulama dönemlerindeki su miktarları ve rezervuarların çalışma düzenleri üzerinde koordinasyon sağlamaya yönelik toplantılar gerçekleştiriyor.

Sır Derya havzasında su ölçümünün otomatik hale getirilmesine yönelik çalışmalar da bu sürecin önemli parçalarından biri olarak değerlendiriliyor.

BİR SONRAKİ TOPLANTI ÖZBEKİSTAN'DA

Kazakistan ve Özbekistan, Türkistan’daki görüşmelerin ardından su alanındaki iş birliğini devam ettirme konusunda mutabık kaldı. İkili Su İlişkileri Ortak Çalışma Grubu’nun 15. toplantısının Özbekistan’da gerçekleştirilmesi kararlaştırıldı.

Ortak komisyonun kurulması, ölçüm istasyonlarının otomatik hale getirilmesi ve ortak veri sisteminin oluşturulmasıyla iki ülke, sınır aşan suların yönetiminde daha kurumsal ve teknolojik bir modele geçmeyi hedefliyor.

Kazakistan Enerji Bakanlığı, temmuz ayında Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu (CPC) terminalinde yaşanan sorunların petrol sevkiyatında yeni güzergâhları gündeme getirdiğini açıkladı. Bu kapsamda Hazar Denizi üzerinden Azerbaycan’a ulaşan ve buradan uluslararası pazarlara açılan rotalar öne çıktı.

PETROL İHRACATINDA ALTERNATİF ROTALAR GÜNDEMDE

Kazakistan, petrol ihracatının önemli bölümünü gerçekleştirdiği güzergâhlarda yaşanan sorunların ardından sevkiyat güvenliğini artırmaya yönelik çalışmalarını hızlandırdı.

Enerji Bakanlığı, ihracat akışının kesintiye uğramaması için farklı güzergâhların değerlendirildiğini bildirdi. Atırau-Samara hattı ile Çin yönüne gerçekleştirilen petrol sevkiyatlarında da artış kaydedildiği belirtildi.

Kazakistan’ın kara ile çevrili olması, ülkenin enerji ihracatında boru hatları ve komşu ülkeler üzerinden sağlanan transit güzergâhları stratejik hale getiriyor. Petrolün önemli bir bölümü Rusya üzerinden Karadeniz’e ulaştırılarak dünya pazarlarına sevk ediliyor.

AZERBAYCAN ROTASI ÖNE ÇIKTI

Yeni dönemde Kazak petrolünün Hazar Denizi üzerinden Azerbaycan’a ulaştırılması ve buradaki mevcut enerji altyapısı aracılığıyla farklı pazarlara taşınması seçenekler arasında bulunuyor.

Kazakistan Enerji Bakanlığı, Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) sistemi üzerinden taşımacılığın yanı sıra Hazar Denizi üzerinden Azerbaycan transitinin ve Bakü-Supsa güzergâhının aktif şekilde değerlendirildiğini açıkladı.

Bu adım, Kazakistan açısından yalnızca yeni bir ihracat güzergâhı oluşturması bakımından değil, petrol sevkiyatının farklı hatlara dağıtılması açısından da önem taşıyor.

BAKÜ-TİFLİS-CEYHAN SEÇENEĞİ MASADA

Değerlendirilen güzergâhların başında Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı geliyor.

Hazar üzerinden Azerbaycan’a ulaştırılacak Kazak petrolünün BTC sistemine dahil edilmesi, ham petrolün Gürcistan üzerinden Türkiye’nin Akdeniz kıyısındaki Ceyhan’a taşınmasına ve buradan uluslararası piyasalara ulaştırılmasına imkan sağlıyor.

Kazakistan’ın BTC’ye yönelik ilgisi yeni değil. Astana yönetimi, petrol ihracatında güzergâh çeşitliliğini artırmak amacıyla daha önce de Azerbaycan üzerinden yapılan sevkiyatları alternatif seçenekler arasında değerlendirmişti.

BAKÜ-SUPSA GÜZERGÂHI DA DEĞERLENDİRİLİYOR

Astana’nın üzerinde durduğu bir diğer seçenek ise Bakü-Supsa güzergâhı oldu.

Bu rotanın da kullanılması halinde Kazak petrolünün Hazar üzerinden Azerbaycan’a, ardından Gürcistan üzerinden Karadeniz’e ulaştırılması mümkün olacak.

Böylece Kazakistan, farklı güzergâhları aynı anda kullanarak petrol ihracatında tek bir hatta olan bağımlılığını azaltabilecek ve sevkiyat güvenliğini güçlendirebilecek.

KARADENİZ’DEKİ GÜVENLİK RİSKLERİ ETKİLİ OLDU

Kazakistan’ın alternatif rotalara yönelmesinde Karadeniz’deki güvenlik koşulları da etkili oldu.

TRT Avaz’ın aktardığına göre, CPC’nin Karadeniz terminalinde yükleme yapan tankerlere yönelik saldırılar operasyonların zaman zaman durmasına neden oldu. Yaşanan gelişmelerin ardından bölgesel petrol tankeri kiralama fiyatlarının yüzde 10 ila 14 arasında yükseldiği bildirildi.

Ukrayna yönetiminin ise Amerikalı temsilcilerle gerçekleştirilen diplomatik temasların ardından CPC terminal altyapısına yönelik saldırıları durdurma sözü verdiği aktarıldı.

KAZAKİSTAN İHRACATTA GÜZERGÂH ÇEŞİTLİLİĞİNİ ARTIRIYOR

Yaşanan gelişmeler, Kazakistan’ın enerji ihracatında farklı güzergâhları daha fazla kullanma arayışını yeniden gündeme taşıdı.

Atırau-Samara ve Çin yönündeki sevkiyatların yanı sıra Azerbaycan üzerinden BTC ve Bakü-Supsa hatlarının değerlendirilmesi, Astana’nın petrol ihracatını farklı rotalara yayma politikasının önemli parçaları arasında yer alıyor.

Azerbaycan üzerinden gerçekleştirilecek sevkiyatların artması halinde Hazar geçişli enerji koridorlarının ve Türkiye üzerinden Akdeniz’e ulaşan BTC hattının Kazak petrol ihracatındaki öneminin daha da artması bekleniyor.

Kaza, Yevlah-Zagatala-Gürcistan kara yolunun Balakan’ın Kateh köyünden geçen bölümünde meydana geldi. Üç otomobil henüz belirlenemeyen nedenle çarpıştı.

Kazanın ardından bölgeye sağlık ve güvenlik ekipleri yönlendirilirken, yaralılar hastaneye kaldırıldı. Olayla ilgili ceza davası açılarak soruşturma başlatıldı.

ÜÇ OTOMOBİL ZİNCİRLEME KAZAYA KARIŞTI

AZERTAC’ın bölgesel muhabirinin aktardığı bilgilere göre kaza, Yevlah-Zagatala-Gürcistan kara yolunun Kateh köyü yakınlarındaki bölümünde yaşandı.

Üç aracın karıştığı kazanın ardından kara yolunda ekipler tarafından inceleme gerçekleştirildi. Çarpışmanın hangi nedenle meydana geldiğine ilişkin ise henüz ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

ANNE VE OĞLU OLAY YERİNDE HAYATINI KAYBETTİ

Kazada 27 yaşındaki Rashad Mutallibov ile aynı araçta yolcu olarak bulunan 52 yaşındaki annesi Parvana Mammadova olay yerinde hayatını kaybetti.

Yetkililer kazada toplam 3 kişinin yaşamını yitirdiğini bildirirken, ilk açıklamalarda üçüncü kişinin kimliğine ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

YARALILAR HASTANEYE KALDIRILDI

Kazada Rashad Mutallibov’un babası 51 yaşındaki Yashar Mutallibov ile araçlardan birinde yolcu olarak bulunan 61 yaşındaki Sharif Soltanov da yaralandı.

Farklı derecelerde yaralandıkları belirtilen kişiler, olay yerine gelen sağlık ekiplerinin müdahalesinin ardından Balakan Bölge Merkez Hastanesine kaldırıldı.

KAZANIN NEDENİ ARAŞTIRILIYOR

Üç aracın karıştığı zincirleme kazanın ardından güvenlik güçleri olayın nasıl meydana geldiğinin belirlenmesi için çalışma başlattı.

Araçların çarpışma şekli ve kazaya yol açan koşulların yürütülecek incelemeler sonucunda netleşmesi bekleniyor.

CEZA DAVASI AÇILDI

Can kayıplarının yaşandığı kazayla ilgili ceza davası açıldığı bildirildi.

Yetkili birimler tarafından yürütülen soruşturma kapsamında kazanın meydana geliş nedeninin ve varsa sorumluların belirlenmesine yönelik incelemeler devam ediyor.

Yangın, Bakü’nün Hatayi ilçesinde bulunan petrol tankında meydana geldi. İhbar üzerine bölgeye itfaiye, polis ve sağlık ekipleri sevk edilirken, çevrede güvenlik önlemleri alındı.

EKİPLER KISA SÜREDE BÖLGEYE ULAŞTI

Azerbaycan Olağanüstü Haller Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, yangının bildirilmesinin ardından itfaiye ekipleri olay yerine yönlendirildi.

Ekipler, alevlerin çevredeki alanlara yayılmasını önlemek amacıyla hızlı şekilde müdahaleye başladı. Yangının bulunduğu bölgede güvenlik şeridi oluşturulurken, polis ekipleri de çevrede tedbir aldı.

YANGIN BÜYÜMEDEN SÖNDÜRÜLDÜ

İtfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucunda yangın kısa sürede kontrol altına alınarak tamamen söndürüldü.

Bakanlık, alevlerin geniş bir alana yayılmasının önüne geçildiğini ve olayın daha büyük bir tehlikeye dönüşmeden sona erdiğini bildirdi. Soğutma çalışmalarının da yangının yeniden başlamasını önlemek amacıyla sürdürüldüğü belirtildi.

CAN KAYBI VE YARALANMA YOK

Olay yerine tedbir amacıyla sağlık ekipleri de sevk edildi.

Azerbaycan Olağanüstü Haller Bakanlığı, yangında herhangi bir yaralanma veya can kaybı yaşanmadığını açıkladı. Bölgede bulunan personelin güvenli şekilde tahliye edilip edilmediğine ilişkin ise ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

BÖLGEDE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ ALINDI

Yangının söndürülmesinin ardından ekipler petrol tankının bulunduğu alanda inceleme yaptı.

Olası yeni bir riskin önüne geçilmesi amacıyla çevrede güvenlik önlemlerinin bir süre daha devam ettiği, teknik ekiplerin de tankta oluşan hasarı kontrol ettiği bildirildi.

YANGININ NEDENİ ARAŞTIRILIYOR

Yangının çıkış nedenine ilişkin ilk açıklamada ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Olayın ardından bölgede gerekli teknik incelemelerin yapılması ve yangının hangi nedenle başladığının belirlenmesine yönelik çalışmaların sürdürülmesi bekleniyor. Yetkililerin incelemelerin tamamlanmasının ardından yeni bilgi paylaşması bekleniyor.

Azerbaycan Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre Paşinyan, Aliyev’i telefonla aradı. Görüşme, 8 Ağustos 2025’te Washington’da gerçekleştirilen Barış Zirvesi’nin ve barış anlaşması metninin paraflanmasının birinci yıl dönümünde yapıldı.

BARIŞ SÜRECİNDEKİ GELİŞMELER ELE ALINDI

Aliyev ve Paşinyan, geçen bir yıllık dönemde Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesi yönünde atılan adımları değerlendirdi.

İki lider, barış sürecinin ilerletilmesi ve bölgede kalıcı istikrarın sağlanması için temasların sürdürülmesinin önemine dikkat çekti.

WASHINGTON ZİRVESİNE VURGU

Görüşmede, 8 Ağustos 2025’te Washington’da gerçekleştirilen zirvenin barış sürecine etkisi de gündeme geldi.

Aliyev ve Paşinyan, ABD Başkanı Donald Trump ile ABD yönetiminin iki ülke arasındaki diplomatik süreçte oynadığı role ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

EKONOMİK İLİŞKİLER GÜNDEMDE

Telefon görüşmesinde Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi de ele alındı.

Taraflar, ekonomik ilişkilerde sağlanan ilerlemenin barış sürecinin somut sonuçlarından biri olduğunu değerlendirirken, Azerbaycan petrol ürünlerinin Ermenistan’a ihracatı konusu üzerinde de durdu.

TRANSİT TAŞIMACILIK ELE ALINDI

Görüşmenin önemli başlıklarından biri de bölgesel taşımacılık oldu.

Azerbaycan toprakları üzerinden Ermenistan’a ve farklı güzergâhlara yapılacak transit yük taşımacılığı konusunda görüş alışverişinde bulunuldu. Ulaşım bağlantılarının geliştirilmesinin bölgesel ticarete katkı sağlayabileceği değerlendirildi.

ZENGEZUR KORİDORU DA MASADAYDI

Aliyev ve Paşinyan, Washington’da varılan mutabakatlar doğrultusunda “Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası” olarak adlandırılan ve Zengezur Koridoru ile ilişkilendirilen ulaşım projesinin uygulanmasını da görüştü.

İki lider, bölgedeki ulaşım bağlantılarının açılması ve ekonomik iş birliğinin güçlendirilmesi yönündeki çalışmaların devam etmesi gerektiği konusunda görüş bildirdi.

KALICI BARIŞ MESAJI

Görüşmenin sonunda taraflar, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış sürecinin ilerletilmesi konusunda temasların sürdürülmesinin önemini vurguladı.

Bölgede kalıcı barış, istikrar, ulaşım bağlantıları ve ekonomik iş birliğinin geliştirilmesi, önümüzdeki dönemin temel gündem başlıkları arasında yer alacak.

Türkmenistan’ın Bakü Büyükelçiliğinde düzenlenen etkinlikte, 23 Eylül’de yapılması planlanan Halk Meclisi toplantısı ile Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilen “Uluslararası Hukuk Yılı, 2028” kararı değerlendirildi.

BAKÜ’DE GENİŞ KATILIMLI KONFERANS

Konferansa Azerbaycan Milli Bilimler Akademisinden akademisyenler, Azerbaycan’da eğitim gören Türkmen öğrenciler, medya temsilcileri ve Türkmen diasporasının temsilcileri katıldı.

Programda Türkmenistan’ın kamu yönetimi, kalkınma hedefleri ve uluslararası alanda yürüttüğü diplomatik girişimler hakkında sunumlar yapıldı.

HALK MECLİSİ 23 EYLÜL’DE TOPLANACAK

Etkinlikte, Türkmenistan Halk Meclisinin ülkenin kamu yönetimi ve siyasi yapısındaki rolüne dikkat çekildi.

23 Eylül’de yapılması planlanan toplantıda bugüne kadar yürütülen çalışmaların değerlendirilmesi, projelerin sonuçlarının ele alınması ve gelecek dönemin öncelikli kalkınma hedeflerinin belirlenmesi bekleniyor.

GELECEK DÖNEMİN YOL HARİTASI ELE ALINACAK

Halk Meclisi toplantısında yalnızca mevcut çalışmaların değerlendirilmesi değil, Türkmenistan’ın önümüzdeki dönemde izleyeceği ekonomik ve sosyal politikaların da gündeme gelmesi öngörülüyor.

Toplantının, ülkenin yeni dönem kalkınma hedeflerinin şekilleneceği önemli platformlardan biri olması bekleniyor.

BM’DE 2028 KARARI

Konferansın bir diğer önemli başlığı, 2028 yılının “Uluslararası Hukuk Yılı” ilan edilmesine ilişkin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kararı oldu.

Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov’un girişimiyle gündeme gelen kararın, 78 ülkenin ortak sponsorluğunda kabul edildiği belirtildi.

TÜRKMENİSTAN’IN DİPLOMASİ HAMLESİNE VURGU

Etkinlikte, söz konusu kararın Türkmenistan’ın uluslararası hukuk, çok taraflı diplomasi ve BM çerçevesindeki girişimlerine verdiği önemin göstergelerinden biri olduğu ifade edildi.

Katılımcılar, Türkmenistan’ın uluslararası kuruluşlarla yürüttüğü diyaloğun ve bölgesel iş birliği girişimlerinin önümüzdeki dönemde de devam etmesinin beklendiğini belirtti.

ÜNİVERSİTELERDE ALTYAPI YENİLENİYOR

Azerbaycan Turizm Üniversitesi Rektör Yardımcısı Araz Aslanlı, ülkedeki üniversitelerin son yıllarda önemli bir dönüşüm geçirdiğini belirtti.

Fen bilimleri ve petrol mühendisliğinde Azerbaycan’ın güçlü bir deneyime sahip olduğunu ifade eden Aslanlı, üniversitelerin altyapısının geliştiğini ve uluslararası sıralamalardaki konumlarının da yükseldiğini söyledi.

TÜRK ÖĞRENCİLER İÇİN UYUM KOLAYLIĞI

Azerbaycan’ın Türk öğrenciler açısından en önemli avantajlarından biri de kültürel ve dil açısından yakınlık oluşturuyor.

Aslanlı, iki ülke arasındaki toplumsal bağların öğrencilerin uyum sürecini kolaylaştırdığını belirterek, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kara ve hava yolu ulaşımının da önemli bir avantaj sağladığını ifade etti.

DENKLİK KONUSUNA DİKKAT

Yurt dışında eğitim almayı planlayan öğrenciler açısından denklik konusu önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Azerbaycan’daki üniversitelere başvurularda merkezi sistem üzerinden yürütülen süreçlerle öğrencilerin daha güvenli şekilde yönlendirilmesi ve mezuniyet sonrasında yaşanabilecek sorunların azaltılması hedefleniyor.

YKS PUANIYLA BURS İMKANI

Azerbaycan üniversitelerinde okumak isteyen Türk öğrenciler için farklı başvuru seçenekleri bulunuyor.

Yeterli YKS puanına sahip öğrenciler, bazı üniversitelerde tıp, hukuk ve mühendislik gibi bölümlerde burslu eğitim imkanlarından yararlanabiliyor.

LİSE DİPLOMASIYLA DA BAŞVURU YAPILABİLİYOR

Burs kriterlerini karşılamayan öğrenciler için burssuz eğitim seçenekleri de mevcut.

Bazı programlara YKS puanıyla, bazılarına ise lise diplomasıyla başvuru yapılabiliyor. Böylece öğrenciler akademik hedeflerine ve bütçelerine göre farklı alternatifleri değerlendirebiliyor.

AZERBAYCAN EĞİTİMDE YENİ BİR ALTERNATİF SUNUYOR

Yakın coğrafya, ortak kültürel değerler ve farklı eğitim seçenekleri, Azerbaycan’ı Türk öğrenciler için dikkat çeken bir yükseköğrenim merkezi haline getiriyor.

Özellikle yurt dışında eğitim almak isteyen ancak Türkiye’ye yakın bir ülkede bulunmayı tercih eden gençler için Azerbaycan’ın önümüzdeki dönemde daha fazla öne çıkması bekleniyor.

Özbekistan’ın bağımsızlığının 35. yılı kutlamaları kapsamında Taşkent’te düzenlenen programda Ataman’ın “Benim Tanıdığım Özbekistan” adlı kitabı da tanıtıldı. Etkinliğe bilim insanları, yazarlar, şairler ve çeşitli kurumların temsilcileri katıldı.

TAŞKENT’TE ÖZEL TANITIM PROGRAMI

Özbekistan Maneviyat ve Aydınlanma Merkezi tarafından gerçekleştirilen programa Özbekistan Parlamentosu Üyesi Akmal Saidov, Özbekistan Yazarlar Birliği Başkanı Siraciddin Sayyid ve çok sayıda davetli katıldı.

Etkinlikte Türkiye ile Özbekistan arasındaki dostluk ve kardeşlik bağlarını konu alan kısa film de gösterildi.

“35 YILLIK ÇALIŞMANIN ÜRÜNÜ”

Özbekistan Maneviyat ve Aydınlanma Merkezi Müdürü Atabek Hasanov, Ataman’ın kitabının uzun yıllara dayanan gözlem ve çalışmaların sonucunda ortaya çıktığını söyledi.

Hasanov, Ataman’ın Özbekistan’ı uzaktan değil, ülkede yaşayarak ve halkla iç içe bulunarak tanıdığını vurguladı.

TARİHİ MİRAS VE DEĞİŞİM AYNI KİTAPTA

Kemal Yavuz Ataman ise Özbekistan’ı ilk kez 35 yıl önce ziyaret ettiğini belirterek, eserinde yalnızca ülkenin tarihi ve kültürel zenginliklerine değil, son yıllarda yaşanan değişim sürecine de yer verdiğini anlattı.

İki kısım ve 10 bölümden oluşan kitapta Özbekistan’ın geçmişi ile günümüzdeki dönüşümünün bir arada ele alındığı belirtildi.

“DÜNYA MEDENİYETİNİN ÖNEMLİ YAPI TAŞLARINDAN”

Ataman, Özbekistan’ın tarihi mirasının dünya medeniyeti açısından önemli bir yere sahip olduğunu belirtti.

Geçmişte bu topraklarda çok sayıda bilim insanı ve alimin yetiştiğini ifade eden Ataman, son yıllarda gerçekleştirilen reformların da ülkenin uluslararası görünürlüğünü artırdığını söyledi.

TÜRKİYE-ÖZBEKİSTAN DOSTLUĞUNA VURGU

Ataman, kültürel çalışmaların Türkiye ile Özbekistan arasındaki kardeşlik bağlarını daha da güçlendireceğine inandığını dile getirdi.

Kitabının iki ülke halkının birbirini daha yakından tanımasına katkı sağlamasını istediğini belirten Ataman, eserin bu açıdan bir kültür köprüsü oluşturmasını hedeflediğini ifade etti.

FAHRİ ÜYELİK BELGESİ TAKDİM EDİLDİ

Özbekistan Yazarlar Birliği Başkanı Siraciddin Sayyid, ülkenin tanıtımına yaptığı katkılardan dolayı Ataman’a Yazarlar Birliğinin fahri üyelik belgesini verdi.

Ataman’a ayrıca geleneksel Özbek kıyafetleri “çapan” ve “döppi” hediye edildi.

Halen Özbekistan’daki bir üniversitede öğretim görevlisi olarak çalışan Ataman’ın “Benim Tanıdığım Özbekistan” kitabı, “Aydınlanma Elçileri” Projesi kapsamında Türkçe ve Özbekçe yayımlandı.

AGİT Dönem Başkanı, İsviçre Konfederasyonu Başkan Yardımcısı ve Federal Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis, Avaza Milli Turizm Bölgesi’nde Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov tarafından kabul edildi.

Görüşmede Türkmenistan’ın AGİT ile iş birliği, İsviçre ile ikili ilişkiler, enerji güvenliği ve bölgesel ulaştırma projeleri ele alındı.

AVAZA’DA ÜST DÜZEY TEMAS

Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov, Ignazio Cassis’in Türkmenistan ziyaretinin hem AGİT hem de İsviçre ile ilişkilerin geliştirilmesi açısından önem taşıdığını belirtti.

Taraflar, mevcut iş birliğinin daha ileri bir seviyeye taşınması ve farklı alanlarda yeni ortaklıkların oluşturulması konusunda görüş alışverişinde bulundu.

ENERJİ GÜVENLİĞİ GÜNDEME GELDİ

Görüşmede öne çıkan başlıklardan biri enerji arz güvenliği oldu.

Türkmenistan’ın sahip olduğu enerji kaynaklarının uluslararası pazarlara güvenli ve kesintisiz şekilde ulaştırılması konusunda iş birliği imkanları değerlendirilirken, enerji alanındaki projelerin bölgesel istikrara sağlayabileceği katkılar da ele alındı.

ULAŞTIRMA KORİDORLARI ELE ALINDI

Taraflar, bölgesel ve uluslararası ulaştırma hatlarının geliştirilmesinin önemine de dikkat çekti.

Türkmenistan’ın Orta Asya’daki stratejik konumu nedeniyle doğu-batı ve kuzey-güney güzergâhlarında önemli bir bağlantı noktası oluşturduğu vurgulandı. Yeni altyapı ve lojistik projelerinin ticaret hacmini artırabileceği değerlendirildi.

ÇEVRE VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VURGUSU

Görüşmede çevrenin korunması, su kaynaklarının verimli kullanılması ve arazi yönetimi de gündeme geldi.

Bu alanlarda uluslararası iş birliğinin artırılması ve sürdürülebilir kalkınmaya yönelik ortak çalışmaların sürdürülmesi konusunda tarafların yakın temas halinde olması gerektiği belirtildi.

İNSAN HAKLARI VE ULUSLARARASI DENEYİM

Cumhurbaşkanı Berdimuhamedov, insan hakları ve demokratik ilkelerin geliştirilmesi sürecinde uluslararası deneyimlerden yararlanmanın önemine değindi.

AGİT ile bu alandaki temasların sürdürülmesinin Türkmenistan’ın uluslararası kuruluşlarla yürüttüğü iş birliğinin önemli unsurlarından biri olduğu ifade edildi.

TÜRKMENİSTAN-İSVİÇRE İLİŞKİLERİ DE MASADAYDI

Görüşmede yalnızca AGİT çerçevesindeki iş birliği değil, Türkmenistan ile İsviçre arasındaki ikili ilişkiler de değerlendirildi.

Berdienuhamedov, siyasi, ekonomik, ticari ve kültürel alanlarda İsviçre ile ilişkilerin genişletilmesine hazır olduklarını belirtti. Cassis de Türkmenistan ile mevcut iş birliğinin güçlendirilmesine önem verdiklerini ifade etti.

Taraflar, Avaza’daki temasların iki ülke arasındaki ilişkilerin yanı sıra Türkmenistan’ın AGİT ile yürüttüğü diyaloğa da yeni ivme kazandırması yönündeki beklentilerini dile getirdi.

Katıldığı televizyon programında Kıbrıs meselesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erhürman, söz konusu önerinin iki tarafın değerlendirmesine sunulduğunu belirtti.

“BİZ ÖNERİYİ KABUL ETTİK”

Erhürman, BM Genel Sekreteri Guterres’in son Kıbrıs temaslarında gündeme getirdiği güven artırıcı önlemler arasında mayınların temizlenmesinin de bulunduğunu söyledi.

Türk tarafının bu öneriye olumlu yaklaştığını belirten Erhürman, kendilerinin teklifi kabul ettiğini ifade etti.

RUM TARAFININ REDDETTİĞİNİ SÖYLEDİ

KKTC Cumhurbaşkanı, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis’in ise teklifi güvenlik gerekçesiyle kabul etmediğini ileri sürdü.

Erhürman, mayın temizliği konusunun iki taraf arasındaki güvenin artırılması açısından önemli başlıklardan biri olduğunu vurguladı.

MAYIN TEMİZLİĞİ GÜVEN ARTIRICI ÖNLEMLER ARASINDA

Kıbrıs’ta mayınların temizlenmesi konusu, BM’nin uzun süredir taraflar arasında güven ortamını güçlendirmek amacıyla üzerinde durduğu başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Söz konusu adımın hayata geçirilmesi halinde, özellikle ara bölgede güvenliğin artırılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

RUM TARAFINDAN HENÜZ RESMİ AÇIKLAMA YOK

Erhürman’ın açıklamaları Rum basınında da yer bulurken, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nden konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Bu nedenle teklifin hangi gerekçelerle reddedildiğine ilişkin ayrıntıların, Rum tarafının yapacağı olası açıklamayla netleşmesi bekleniyor.

Kırgızistan Bakanlar Kurulu Başkanı Adılbek Kasımaliyev’in ev sahipliğindeki toplantıda ekonomi, ticaret, finans piyasaları, tarım ve üye ülkeler arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi ele alındı. Zirvenin sonunda ise üç ayrı anlaşmaya imza atıldı.

ÇOLPON-ATA’DA ÜST DÜZEY BULUŞMA

Toplantıya Rusya Başbakanı Mihail Mişustin, Kazakistan Başbakanı Oljas Bektenov, Belarus Başbakanı Aleksandr Turçin, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ve Özbekistan Başbakanı Abdulla Aripov katıldı.

İran Sanayi, Madencilik ve Ticaret Bakanı Seyed Mohammad Atabak ile Küba’nın Moskova Büyükelçisi Gonzalez Enrique Orta da toplantıda yer aldı.

GIDA FİYATLARI VE ORTAK FİNANS PİYASASI GÜNDEMDE

Kırgızistan Bakanlar Kurulu Başkanı Adılbek Kasımaliyev, küresel ölçekte artan gıda fiyatlarının toplumsal gerilim oluşturabileceği uyarısında bulundu.

Kasımaliyev, Avrasya Ekonomik Birliği içerisinde ortak finans piyasasının daha etkin hale getirilmesinin önemine dikkat çekerek, malların, hizmetlerin, sermayenin ve iş gücünün serbest dolaşımının güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

TİCARET HACMİNDE 102 MİLYAR DOLAR BEKLENTİSİ

Birliğin dönem başkanlığını yürüten Kazakistan Başbakanı Oljas Bektenov ise küresel ekonomideki belirsizliklere rağmen birlik içi ticarette büyüme beklendiğini açıkladı.

Bektenov, Avrasya Ekonomik Birliği ülkeleri arasındaki ticaret hacminin bu yıl yüzde 7,3 artarak 102 milyar dolara ulaşmasının beklendiğini ifade etti.

PAŞİNYAN’DAN AB VE AEB MESAJI

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan da ülkesinin Avrasya Ekonomik Birliği ile iş birliğini geliştirmeye devam edeceğini belirtti.

Paşinyan, Ermenistan’ın Avrupa Birliği’ne katılım sürecine yönelik attığı adımlara da değinerek, AEB ve AB’ye aynı anda üye olunmasının mümkün olmadığının farkında olduklarını söyledi.

MİŞUSTİN YERLİ ÜRETİME DİKKAT ÇEKTİ

Rusya Başbakanı Mihail Mişustin ise tarım sektöründe yabancı tedarikçilere olan bağımlılığın azaltılması gerektiğini vurguladı.

Tohum, gübre, yem katkıları ve veteriner ilaçlarında yerli üretimin artırılmasının önemine dikkat çeken Mişustin, üye ülkelerin tarımda kendi kendine yeterlilik kapasitesini güçlendirmesi gerektiğini ifade etti.

ÜÇ ANLAŞMAYA İMZA ATILDI

Toplantının sonunda Avrasya Ekonomik Birliği kapsamında üç önemli iş birliği anlaşması imzalandı.

Anlaşmalar; elektronik mal ticaretinin geliştirilmesini, üye ülkelerdeki aracı kurum ve bayilerin diğer birlik ülkelerinin borsalarına erişebilmesini ve akademik derecelerin karşılıklı olarak tanınmasını kapsıyor.

Bir sonraki Avrasya Hükümetlerarası Konseyi Toplantısı’nın ise 1-2 Ekim tarihlerinde Belarus’un başkenti Minsk’te düzenlenmesine karar verildi.

Heyetler arası görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Bayramov, Azerbaycan’ın Ukrayna ile enerji alanındaki iş birliğini geliştirmeye açık olduğunu belirtti.

“UKRAYNA’YA DOĞAL GAZ TEDARİK ETMEYE HAZIRIZ”

Azerbaycan’ın Avrupa’nın enerji güvenliğinde önemli bir rol üstlendiğini vurgulayan Bayramov, ülkesinin halihazırda 10’u Avrupa Birliği üyesi olmak üzere toplam 12 Avrupa ülkesine doğal gaz sağladığını söyledi.

Bayramov, “İhtiyaç duyulması halinde Ukrayna’ya da doğal gaz tedarik etmeye hazırız” ifadelerini kullanarak Bakü’nün bu alandaki iş birliğini genişletmeye hazır olduğunun mesajını verdi.

SOCAR’IN UKRAYNA’DAKİ FAALİYETLERİ SÜRÜYOR

Bayramov, Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi SOCAR’ın uzun süredir Ukrayna pazarında faaliyet gösterdiğini ve ülkedeki çalışmalarını aktif şekilde sürdürdüğünü belirtti.

Enerji alanında iki ülkeye de fayda sağlayacak yeni iş birliği imkanlarının değerlendirildiğini söyleyen Bayramov, bu konuda aktif bir diyalog yürütüldüğünü kaydetti.

YER ALTI DEPOLAMA TESİSLERİ GÜNDEMDE

Azerbaycan Dışişleri Bakanı, Ukrayna’nın geniş yer altı doğal gaz depolama kapasitesinin de gelecekteki enerji iş birliğinde önemli bir başlık olabileceğini ifade etti.

Bayramov, bu tesislerden bölgesel enerji güvenliğinin güçlendirilmesi amacıyla yararlanılabileceğini belirterek söz konusu alanı “umut vadeden” bir iş birliği fırsatı olarak değerlendirdiklerini söyledi.

UKRAYNA TEDARİK KAYNAKLARINI ÇEŞİTLENDİRMEK İSTİYOR

Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ise ülkesinin enerji kaynaklarının tedarikinde çeşitliliği artırmak istediğini belirtti.

Azerbaycan’ın hem Ukrayna hem de Avrupa açısından stratejik bir enerji ortağı olduğunu söyleyen Sybiha, enerji, altyapı ve insani iş birliği başlıklarında yeni projelere açık olduklarını ifade etti.

İKİ ÜLKE ARASINDA YENİ PROJELER GÜNDEMDE

Sybiha, Azerbaycanlı şirketlerin Ukrayna’daki varlığının gelecekte daha da artmasını memnuniyetle karşılayacaklarını belirtti.

İki ülke arasındaki iş birliğinin önemli bir potansiyele sahip olduğunu vurgulayan Sybiha, enerji alanında yürütülen temaslardan somut sonuçlar çıkmasını beklediklerini söyledi.

Kazakistan Ulaştırma Bakanlığının açıklamasına göre, otonom hava aracının ilk aşamada turizm alanında kullanılması planlanıyor. İlerleyen dönemde ise sağlık, afet müdahalesi ve lojistik gibi farklı alanlarda görev yapması hedefleniyor.

İKİ YOLCUYLA PİLOTSUZ UÇABİLİYOR

EH216-S, geleneksel uçak ve helikopterlerden farklı olarak elektrikli dikey kalkış ve iniş teknolojisiyle çalışıyor. Bu özellik sayesinde uzun bir piste ihtiyaç duymadan havalanıp iniş yapabiliyor.

İki yolcu kapasiteli aracın saatte 130 kilometre hıza ulaşabildiği ve tek uçuşta yaklaşık 35 kilometre mesafe kat edebildiği bildirildi.

İLK GÖSTERİ UÇUŞUNU GERÇEKLEŞTİRDİ

Yeni hava aracının ilk gösteri uçuşu, 2026 Gelecek Oyunları kapsamında başkentte özel olarak belirlenen güvenli uçuş bölgesinde gerçekleştirildi.

Uçuşun başarıyla tamamlanmasıyla Kazakistan, otonom yolcu taşımacılığını uygulamaya alan ülkeler arasındaki yerini güçlendirmeye yönelik önemli bir adım atmış oldu.

İLK OLARAK TURİZMDE KULLANILACAK

Kazak yetkililerin planına göre EH216-S’in ilk kullanım alanlarından biri turizm olacak. Ülkenin doğal, kültürel ve tarihi noktalarının havadan görülebileceği özel rotaların oluşturulması planlanıyor.

Turistik uçuşların yaklaşık 5 ila 30 dakika arasında sürmesi öngörülüyor. Böylece ziyaretçilere Kazakistan’ın önemli noktalarını farklı bir açıdan görme imkânı sunulması hedefleniyor.

ACİL DURUMLARDA DA GÖREV YAPABİLECEK

EH216-S’in kullanımının yalnızca yolcu ve turizm faaliyetleriyle sınırlı kalmaması planlanıyor.

Gelecekte hava aracının acil tıbbi yardım ve tahliye operasyonlarında, kritik ilaç ve sağlık malzemelerinin ulaştırılmasında, yangın ve afetlere müdahalede kullanılması hedefleniyor.

LOJİSTİKTE DE KULLANILMASI PLANLANIYOR

Otonom hava aracının özellikle hızlı ulaşım gerektiren lojistik operasyonlarında da değerlendirilmesi öngörülüyor.

EH216-S’in hizmete alınmasıyla Kazakistan, elektrikli ve pilotsuz hava taşımacılığının günlük yaşamda kullanılmasına yönelik yeni bir süreci başlatmış oldu. Yeni teknolojinin kullanım alanlarının önümüzdeki dönemde kademeli olarak genişletilmesi planlanıyor.