Rusya’nın Kamçatka bölgesinde meydana gelen 8.8 büyüklüğündeki şiddetli deprem, yalnızca bölge ülkelerinde değil, küresel çapta endişeye yol açtı. Depremin ardından ABD ve Asya Pasifik ülkeleri başta olmak üzere birçok kıyı bölgesinde tsunami alarmı verildi. Bu gelişmenin ardından, gözler bir kez daha Türkiye’ye çevrildi: “Bu deprem Türkiye’deki fay hatlarını tetikler mi? Marmara'da tsunami riski oluşur mu?”
Uzmanlar yanıtladı: “Kamçatka fayları Türkiye’yle ilişkili değil”
Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Okan Tüysüz, Rusya’daki büyük depremin Türkiye üzerinde doğrudan bir etkisinin olmadığını belirterek, “Fay hatlarının birbirini tetiklemesi için aynı sistem içinde ya da yakın coğrafyada olması gerekir. Kamçatka ile Türkiye arasında binlerce kilometre mesafe var. Bu iki bölgedeki faylar birbirinden bağımsız” dedi.
Marmara Denizi’nde tsunami mümkün mü?
İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tuncay Taymaz ise, İstanbul ve çevresini etkileyebilecek olası bir Marmara Depremi sonrası yaşanabilecek risklere dikkat çekti. Taymaz’a göre, deniz tabanındaki aktif fay hatları ve heyelan riski taşıyan çamur yığınları, özellikle 7 ve üzeri büyüklükteki depremler sonrasında Marmara Denizi’nde 1 ila 3 metre yüksekliğinde tsunami dalgalarına neden olabilir.
Tarihsel örnekler: 1509 İstanbul Tsunamisi
Tsunami riskinin sadece bir teori olmadığını belirten Prof. Dr. Tüysüz, 1509 yılında meydana gelen büyük İstanbul depremine dikkat çekti. Yaklaşık 7.6 büyüklüğündeki bu deprem, Kumkapı surlarının içlerine kadar ulaşan dev dalgalara yol açtı. Bu durumun, 6 metreyi aşan dalgaların oluşabileceğini gösterdiğini belirtti.
Risk altındaki bölgeler: Sahil şeritlerine dikkat!
Yapılan simülasyonlara göre, Marmara Denizi’nde oluşabilecek bir tsunami, birçok sahil ilçesini etkileyebilir. İşte risk altındaki bazı bölgeler ve potansiyel etkileri:
Kadıköy: Su basma derinliği 7.79 metre, mesafe 1 km’ye yakın.
Silivri: Dalga 2 km içeri girebilir, 1500'den fazla yapı etkilenebilir.
Büyükçekmece: 1400 yapı etkilenme riski taşıyor.
Maltepe: 7.9 metre derinlik, Orhan Gazi Parkı sular altında kalabilir.
Bakırköy: 1200 metre ilerleme, 6.4 metre dalga yüksekliği.
Özellikle düşük kotta yer alan yerleşim alanları, suyun karaya giriş mesafesini artırarak daha büyük risk oluşturuyor.
Erken uyarı sistemleri hazır
Kandilli Rasathanesi’nin Marmara Denizi’nin farklı noktalarına kurduğu Tsunami Erken Uyarı İstasyonları, olası bir sarsıntı sonrası en geç 7 dakika içinde uyarı verebilecek kapasitede. Uzmanlara göre bu süre, sistemin yaygınlaştırılmasıyla 4 dakikaya kadar indirilebilir.
Sonuç: Tehlike uzak değil
Kamçatka’daki deprem Türkiye’yi tetiklemese de, Marmara Bölgesi’ndeki tsunami riski gerçek bir olasılık olarak değerlendiriliyor. Yer bilimciler, sahil kesimlerindeki yapılaşmanın yeniden gözden geçirilmesi ve toplumun bu konuda bilinçlendirilmesi gerektiğini özellikle vurguluyor.
