Avustralya'nın doğu kıyısında, özellikle Sidney ve Brisbane'de salyangozlar ve sümüklü böcekler aracılığıyla yayılan sıçan akciğer kurdu (Angiostrongylus cantonensis) halk sağlığını tehdit ediyor. Sidney Üniversitesi’nin 2020–2024 yıllarını kapsayan araştırmasına göre, parazite maruz kalan köpeklerin önemli bir kısmı ya felç geçirdi ya da hayatını kaybetti.
Parazit Nasıl Yayılıyor?
Parazit, kemirgenlerin dışkısıyla çevreye yayılan larvalar sayesinde yayılıyor. Bu larvalar, ara konakçılar olan salyangozlar tarafından taşınıyor. Enfekte salyangoz veya sümüklü böceklerle temas eden hayvanlar, özellikle köpekler, ciddi nörolojik semptomlar gösteriyor. Bazı durumlarda bu semptomlar geri döndürülemiyor.
2022’de Vaka Patlaması: 32 Köpek Etkilendi
En dikkat çekici artış, 2022 yılında kaydedildi. Yalnızca o yıl 32 köpeğin enfekte olduğu bildirildi. Uzmanlara göre, yoğun yağışların ardından 2 ila 10 ay içinde vakalarda belirgin artış görülüyor. Parazitin nemli ortamlarda hızla çoğalması bu artışı destekliyor.
İnsanlar da Risk Altında, Felç ve Ölüm Riski!
Bu parazit sadece hayvanlarla sınırlı değil. İnsanlara da bulaşabilen nöral anjiyostrongiliyazis, nadir görülse de ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Eozinofilik menenjit, felç ve ölümle sonuçlanabilen bu hastalık, 1971–2018 yılları arasında Avustralya’da 28 kez belgelendi.
Sam Ballard’ın Trajik Hikâyesi
En çarpıcı örneklerden biri, 2010 yılında bahçe salyangozu yedikten sonra 420 gün komada kalan genç ragbi oyuncusu Sam Ballard oldu. 2018’de, 28 yaşındayken hayatını kaybeden Ballard, kamuoyunun parazite dikkatini çeken isim oldu.
Sebze ve Meyveleri Yıkamak Hayati Önem Taşıyor
New South Wales Sağlık Bakanlığı, insanların kirlenmiş çiğ sebzeler aracılığıyla da enfekte olabileceğini belirtiyor. Vaka sayıları düşük olsa da, %18 ölüm oranı ve %14 kalıcı beyin hasarı riski, konunun ciddiyetini ortaya koyuyor.
Uzmanlar şu önlemleri öneriyor:
- Meyve ve sebzeleri tüketmeden önce iyice yıkayın.
- Yağmur sonrası köpeklerin salyangoz veya sümüklü böceklerle temasını engelleyin.
- Bahçe işleri sırasında mutlaka eldiven kullanın.
Köpekler Gözcü Popülasyon Olarak İzleniyor
Araştırmacılar, köpeklerin bu parazit açısından “gözcü popülasyon” olarak değerlendirildiğini, yani hayvanlardaki artışın insan sağlığı açısından uyarı işareti olduğunu belirtiyor. Vakaların henüz resmi bildirim zorunluluğu kapsamına alınmadığı Yeni Güney Galler’de uzmanlar dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.
İklim Değişikliği ve Yoğun Yağışlar Riski Artırıyor
Her ne kadar vaka sayıları alarm düzeyinde olmasa da, iklim değişikliği ve artan aşırı hava olayları bu tür paraziter enfeksiyonların yayılımını kolaylaştırıyor. Sessizce yayılan bu tehlikenin halk sağlığı açısından göz ardı edilmemesi gerektiği vurgulanıyor.
