Omurga kırıklarının; omurganın (vücudun hem yapısal desteğini sağlayan hem de omurilik gibi hayati bir yapıyı koruyan kemik doku) travma, osteoporoz veya patolojik süreçler sonucunda bütünlüğünü kaybetmesiyle oluştuğunu belirten VM Medical Park Gebze Hastanesi’nden Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Ercan Kaya, dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgilendirmede bulundu.
“Yüksekten düşme, trafik kazaları ve spor travmaları neden olabilir”
Omurga kırıklarının en sık nedenlerinin yüksekten düşme, trafik kazaları, spor travmaları, ileri yaştaki yaşlı bireylerde basit ev kazaları ve metastazlar olduğunun altını çizen Op. Dr. Kaya, hastalığın daha sık görüldüğü risk gruplarını şöyle açıkladı:
- “Genç ve orta yaşlı bireyler: Yüksek enerjili travmalara (düşme, kaza) bağlı kırıklar.
- 65 yaş üstü bireyler: Osteoporoza bağlı çökme kırıkları.
- Metastatik tümörü olan hastalar ve uzun süreli steroid kullanan bireyler.”
“Şiddetli sırt veya bel ağrısı görülüyorsa dikkat”
Omurga kırıklarında belirtilerin kırığın bulunduğu yere ve omurilik/sinir dokusuyla ilişkisine göre değişmekle birlikte, en sık belirtinin şiddetli sırt veya bel ağrısı olduğunu ifade eden Op. Dr. Kaya, aynı zamanda hareketle artan ağrı, bacaklarda uyuşma, kuvvet kaybı (omurilik etkilenmişse), idrar-kontrol problemleri (omurilik etkilenmişse), boy kısalması ve kamburlaşma (osteoporotik kırıklarda) gibi bazı başka belirtilerin de görülebileceğini ifade etti. Op. Dr. Kaya, travma sonrası bu bulgular varsa, mutlaka hastaneye başvurularak acil değerlendirme yapılması gerektiğini belirtti.
“Cerrahi gerektiren durumlar”
Omurga kırıklarının bir kısmı (sağlamlığını koruyorsa ve sinir basısı yoksa) korse ve istirahatle tedavi edilebilirken, bazılarının cerrahi gerektirdiğini söyleyen Op. Dr. Kaya, bu durumları şöyle sıraladı:
· “Omurilik veya sinir basısı ve buna bağlı kuvvet kaybı varsa,
· Omurgada ciddi instabilite (omurganın bel, sırt ya da boyunda normal hizasını koruyamaması ve omurların birbirine göre anormal hareket etmesi durumu) varsa,
· Deformite riski yüksek çökme kırıkları varsa,
· Tümöre veya enfeksiyona bağlı patolojik kırıklar görüldüyse.”
“Amaç omurgaya stabilite kazandırmak ve ağrıyı azaltmak”
Cerrahi tedavi yöntemlerinden bahseden Op. Dr. Kaya, “Omurga kırıklarının cerrahisinde amaç, omurilik ve sinir yapılarını korumak, omurgaya stabilite kazandırmak ve ağrıyı azaltmaktır. Bunu uygun hastalarda (özellikle osteoporoza bağlı kırıklarda) kifoplasti veya vertebroplasti omurilik ve sinir yapılarını korumak, omurgaya stabilite kazandırmak ve ağrıyı azaltmaktır dediğimiz kapalı yöntemle omurların içine kemik çimentosu enjekte ederek sağlayabilirken, bu işleme uygun olmayanlarda ise omurgaya enstrüman sistemi (vida- halk arasında platin) yerleştirerek sağlayabiliyoruz” ifadelerini kullandı.
“Hastanın yaşı ve genel sağlık durumu başarıyı etkileyebilir”
Cerrahinin başarısını etkileyen bazı faktörler olduğuna dikkat çeken Op. Dr. Kaya, bunlar arasında kırığın özellikleri (yeri, tipi, derecesi), nörolojik hasarın varlığı, hastanın yaşı ve genel sağlık durumu, cerrahinin zamanlaması ve cerrahi sonrası rehabilitasyon sürecinin en sık rastlananlar olduğunu ifade etti.
“Kapalı cerrahi sonrası günlük yaşama dönme süresi daha kısa”
Op. Dr. Kaya, omurga ameliyatları sonrası iyileşme süreci hakkında şu bilgileri paylaştı:
“İyileşme süreci kırığın özelliklerine, yapılan cerrahiye ve nörolojik hasarın derecesine göre geniş bir yelpazede değişir. Örneğin; kapalı cerrahi yapılabilen ve kuvvet kaybı olmayan hastalarda, hasta çok kısa sürede günlük yaşamına dönebilirken, ameliyat öncesinde ciddi nörolojik hasarı olan hastaları ameliyat sonrasında uzun bir fizik tedavi ve rehabilitasyon süreci beklemektedir.
“Omurga kırıklarından korunmak için öneriler”
Son olarak omurga sağlığını korumak ve kırıklardan korunmak için nelere dikkat edilmesi gerektiğine değinen Op. Dr. Kaya, önerilerini şöyle sıraladı:
- “Düzenli egzersiz ve kas gücünü artırıcı fiziksel aktivite önerilmelidir.
- D vitamin düzeyi ve kemik yoğunluğu düzenli takip edilmelidir.
- Osteoporoz varsa tedavi edilmelidir.
- Yaşlı bireylerde düşme önleyici ev düzenlemeleri yapılmalı.
- Ağırlık taşıma teknikleri doğru uygulanmalı.
- Travma riski olan mesleklerde koruyucu ekipman kullanılmalıdır.”
