Dünya genelinde zaman zaman bölgesel olarak ortaya çıkan hantavirüs vakaları, Singapur'dan gelen son dakika haberleriyle küresel sağlık gündeminin ilk sırasına yerleşti. MV Hondius isimli uluslararası yolcu gemisinde tespit edilen şüpheli vakalar sonrasında iki kişinin karantinaya alınması, sağlık otoritelerini alarma geçirdi. Kemirgenler aracılığıyla yayılan ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen bu virüsün, 23 farklı ülke vatandaşının bulunduğu bir gemide görülmesi, hastalığın sınır aşan uluslararası temas zinciri tehlikesini bir kez daha gözler önüne serdi. Test sonuçları beklenirken, temaslı kişilerin takibi ve 30 güne kadar sürebilen karantina uygulamaları titizlikle yürütülüyor.
HANTAVİRÜS HANGİ ÜLKELERDE GÖRÜLDÜ?
Hantavirüs, dünya genelinde oldukça geniş bir coğrafyada görülebilen ve bölgesel dağılım gösteren bir enfeksiyondur. Kesin bir ülke sayısı vermek zor olsa da, sağlık otoritelerinin epidemiyolojik raporlarına göre virüs ve türevleri birçok farklı kıtada kayıtlara geçmiştir. Günümüze kadar hantavirüs vakalarının bildirildiği başlıca bölgeler ve ülkeler şunlardır:
- Kuzey Amerika: Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Kanada.
- Güney Amerika: Arjantin, Şili, Brezilya, Uruguay ve Bolivya. (Özellikle bu bölgede görülen Andes virüsü türü, insandan insana bulaşma riski taşıyabilmesi ve daha ağır klinik tablolar yaratmasıyla bilinmektedir.)
- Avrupa: Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda, İsveç, Finlandiya, Norveç, Sırbistan, Hırvatistan ve Slovenya gibi İskandinav, Balkan ve Batı Avrupa ülkeleri.
- Asya: Çin, Güney Kore, Japonya ve Rusya'nın Asya kıtası sınırları içinde kalan bölgeleri.
- Afrika: Sınırlı serolojik bulgular ve nadir şüpheli vakalar rapor edilmiştir.
Avrupa ve Asya'da görülen türler genellikle doğrudan kemirgen kaynaklı enfeksiyonlarla ilişkiliyken, MV Hondius vakası gibi uluslararası taşımacılık zincirlerinde görülen şüpheli durumlar, virüsün seyahatler aracılığıyla nasıl yayılabileceğini göstermektedir.
HANTAVİRÜS TÜRKİYE'DE VAR MI, GÖRÜLDÜ MÜ?
Küresel çapta yaşanan bu karantina gelişmelerinin ardından vatandaşların en çok merak ettiği konuların başında virüsün ülkemizdeki durumu geliyor. Türkiye'de hantavirüs vakaları, Amerika kıtası veya Uzak Doğu ülkelerine kıyasla çok daha nadir görülen bir enfeksiyon türü olarak değerlendirilmektedir.
Uzman değerlendirmelerine göre Türkiye'de hantavirüs tamamen yok sayılmasa da, geniş çaplı bir salgın veya endemik bir tehlike boyutu taşımamaktadır. Geçmiş yıllarda özellikle Karadeniz Bölgesi başta olmak üzere kırsal ve ormanlık alanlarda tek tük vakalar rapor edilmiş olsa da, güncel olarak halk sağlığını tehdit eden aktif ve yaygın bir hantavirüs salgını bulunmamaktadır.
HANTAVİRÜS İNSANA NASIL BULAŞIR VE NASIL KORUNULUR?
Hantavirüs, temel olarak kemirgenler (fareler, sıçanlar vb.) aracılığıyla insanlara bulaşan zoonotik bir hastalıktır. Virüsün insana geçiş yolları ve korunma yöntemleri şu şekildedir:
- Solunum Yoluyla Bulaş: Enfekte kemirgenlerin idrar, dışkı veya tükürüklerinin kuruması ve bu partiküllerin toz halinde havaya karışarak insanlar tarafından solunması en yaygın bulaşma şeklidir.
- Doğrudan Temas: Virüs taşıyan kemirgenlere, onların yuvalarına veya atıklarına çıplak elle dokunulması.
- Isırılma: Nadir de olsa enfekte bir kemirgen tarafından ısırılmak virüsün bulaşmasına neden olabilir.
Hastalıktan korunmak için kemirgenlerin yaşam alanlarından uzak durulması, özellikle uzun süre kapalı kalmış depo, bodrum veya çatı katı gibi alanlara girerken ortamın havalandırılması ve maske kullanılması gerekmektedir. Ev ve iş yerlerinde hijyen kurallarına azami özen gösterilerek kemirgen girişini engelleyecek fiziksel tedbirlerin alınması, virüse karşı en etkili savunma yöntemidir.
