Türkiye’de adli yargı sistemi içinde önemli bir yere sahip olan Sulh Hukuk Mahkemesi, belirli türdeki hukuk uyuşmazlıklarına bakmakla görevli ilk derece mahkemesidir. Özellikle kira ilişkileri, taşınır ve taşınmaz mallara ilişkin bazı davalar ile vesayet işlemleri gibi konularda yetkilidir. Görev ve yetkileri 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile diğer ilgili mevzuatta düzenlenmiştir.
SULH HUKUK MAHKEMESİ NEDİR?
Sulh Hukuk Mahkemesi, hukuk mahkemeleri arasında daha çok belirli ve sınırlı konularda görev yapan bir ilk derece mahkemesidir. Her il ve ilçede kurulabilen bu mahkemeler, kanunda açıkça belirtilen dava ve işleri görür. Görev alanı dışında kalan uyuşmazlıklar ise Asliye Hukuk Mahkemeleri tarafından değerlendirilir.
SULH HUKUK MAHKEMESİ NE İŞ YAPAR?
Bu mahkeme; kira sözleşmelerinden doğan davalar, ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu), vesayet ve kayyımlık işlemleri, mirasın paylaşımına ilişkin bazı başvurular gibi konularda karar verir. Ayrıca bazı tespit ve ihtar işlemleri de Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından yürütülür.
SULH HUKUK MAHKEMESİ İLE ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Sulh Hukuk Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki temel fark görev alanıdır. Sulh Hukuk Mahkemesi kanunda sayılan özel ve sınırlı davalara bakarken, Asliye Hukuk Mahkemesi genel görevli mahkeme olarak kanunda başka bir mahkemeye verilmemiş tüm hukuk davalarına bakar. Yani görev bakımından Asliye Hukuk Mahkemesi daha geniş bir yetkiye sahiptir.
SULH HUKUK MAHKEMESİ HANGİ DAVALARA BAKAR?
Sulh Hukuk Mahkemesi; kira alacağı ve tahliye davaları, ortaklığın giderilmesi davaları, vesayet ve kayyım atanması, mirasçılık belgesi verilmesi, bazı taşınır ve taşınmaz teslim davaları gibi uyuşmazlıklara bakar. Ayrıca kat mülkiyetinden doğan anlaşmazlıklar da bu mahkemenin görev alanında yer alır.
SULH HUKUK MAHKEMESİ MASRAFLARI KİM ÖDER?
Mahkeme masrafları davayı açan taraf tarafından başlangıçta yatırılır. Yargılama sonunda ise haksız çıkan taraf, yargılama giderlerini ve karşı tarafın vekâlet ücretini ödemekle yükümlü tutulabilir. Harç, bilirkişi ücreti ve tebligat giderleri masraflar arasında yer alır.
SULH HUKUK MAHKEMESİ KAÇ AY SÜRER?
Davaların süresi dosyanın niteliğine ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre değişir. Basit kira veya tespit davaları birkaç ay içinde sonuçlanabilirken, bilirkişi incelemesi gerektiren davalar daha uzun sürebilir. Ortalama olarak 4 ila 12 ay arasında sonuçlanan dosyalar bulunmaktadır.
SULH HUKUK MAHKEMESİ KAÇ LİRAYA KADAR OLAN DAVALARA BAKAR?
Sulh Hukuk Mahkemesi’nin görev alanı belirli bir parasal sınırla değil, dava türüyle belirlenir. Yani hangi miktarda olursa olsun, kanunda bu mahkemeye bırakılan konulardaki davalar Sulh Hukuk Mahkemesi’nde görülür.
SULH HUKUK MAHKEMESİ ÖZELLİKLERİ NELERDİR?
Sulh Hukuk Mahkemeleri, tek hâkimli mahkemelerdir. Yargılama usulü genellikle basit yargılama usulüdür. Görev alanı kanunla açıkça belirlenmiştir ve daha çok belirli konularda uzmanlaşmış bir yapıdadır.
SULH HUKUK MAHKEMESİ DURUŞMA OLUR MU?
Sulh Hukuk Mahkemesi’nde duruşma yapılabilir. Ancak bazı dosyalar evrak üzerinden de karara bağlanabilir. Özellikle itirazsız ve çekişmesiz yargı işlerinde duruşma yapılmadan karar verilebilmektedir.
SULH HUKUK MAHKEMESİ SAVCI OLUR MU?
Sulh Hukuk Mahkemesi’nde kural olarak savcı yer almaz. Bu mahkemelerde taraflar ve varsa vekilleri hazır bulunur. Ancak kamu düzenini ilgilendiren özel durumlarda savcılık görüşü alınması söz konusu olabilir.
Sulh Hukuk Mahkemesi, özellikle kira, ortaklık ve vesayet işlemleri gibi günlük hayatta sık karşılaşılan uyuşmazlıkların çözümünde önemli bir rol üstleniyor. Görev alanı kanunla belirlenen bu mahkeme, ilk derece yargılamalarında hızlı ve pratik çözümler sunmayı amaçlıyor.
