Türkiye genelinde son yıllarda özellikle pandemi dönemiyle birlikte hızla artan tarım arazileri üzerindeki kaçak yapılaşmaya karşı beklenen adım atıldı. Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanan Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik ile Arazi Kullanım Planlaması Uygulama Yönetmeliği, Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Bu yeni düzenleme, tarım topraklarının korunmasını, amacı dışında kullanımının engellenmesini ve izinsiz yapılaşmanın önüne geçilmesini hedefliyor. TBMM'den geçerek yasalaşan yeni kurallar silsilesiyle birlikte, tarla vasfındaki araziler üzerine kurulan hobi bahçeleri, prefabrik evler, villalar ve bungalovlar için yasal bir dönüm noktasına gelindi.
TARLAYA EV YAPMAK YASAK MI?
Yeni yayımlanan yönetmelik kapsamında tarım arazilerinin amacı dışında kullanılması kesin olarak yasaklanmıştır. Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nda belirtilen istisnai durumlar haricinde, tarla vasfındaki arazilere ev, villa, apartman, imalathane veya benzeri kalıcı yapılar inşa edilemeyecek. Eğer bir arazi için tarım dışı kullanım talebi varsa, bu işlemlere başlanmadan önce Tarım Arazileri Değerlendirme ve Bilgilendirme Sistemi (TAD Portal) üzerinden başvuru yapılması zorunlu kılındı. Yapılan etüt raporlarında arazinin tarımsal bütünlüğünün bozulduğu tespit edilirse, talepler doğrudan reddedilecek ve Toprak Koruma Kurulu gündemine dahi alınmayacak. Özellikle büyük ova koruma alanı ilan edilen bölgelerdeki tarım arazileri hiçbir surette başka bir amaçla kullanılamayacak.
HOBİ BAHÇELERİ NE OLACAK YIKILACAK MI?
Tarım arazileri üzerine izinsiz olarak kurulan hobi bahçeleri, bağ evleri, köy evleri ve bungalovlar için net bir yıkım kararı getirildi. Yönetmeliğe göre, tarımsal amaçlı yapılarda ve tarım dışı arazi kullanımlarında önceden izin alınması zorunlu hale geldi. İzinsiz inşa edilen bütün yapıların yıkılması ve arazinin yeniden tarımsal üretime uygun hale getirilmesi için belediyelere veya il özel idarelerine bildirim yapılacak. İlgili yerel yönetimler, bu bildirimin ardından en geç bir ay içinde yıkım işlemini gerçekleştirmekle yükümlü olacak. Eğer hakkında yıkım kararı alınan hobi bahçeleri veya kaçak yapılar bu bir aylık süre zarfında belediyelerce yıkılmazsa, devreye doğrudan Tarım ve Orman Bakanlığı girecek ve yıkım işlemi bizzat Bakanlık tarafından yapılacak veya yaptırılacak. Sadece 2005 yılında yürürlüğe giren kanundan önce inşa edilmiş binaların kazanılmış hakları saklı tutulacak.
TARIM ARAZİSİNE KAÇAK YAPI YAPMANIN CEZASI NEDİR?
Tarım alanlarına izinsiz yapı inşa edenleri sadece yıkım işlemi değil, aynı zamanda ciddi yasal yaptırımlar da bekliyor. İlgili plan ve projelere aykırı hareket edenlere, bozulan arazinin her metrekaresi için yüksek miktarlarda idari para cezası kesilecek. Tespit edilen aykırılığın giderilmesi ve projeye uygunluğun sağlanması için sorumlulara azami iki ay süre tanınacak. Bu sürenin sonunda kaçak kullanımın devam etmesi halinde faaliyetler tamamen durdurulacak ve kesilen idari para cezası üç katına çıkarılarak uygulanacak. Ayrıca, arazinin yeniden tarımsal üretime kazandırılması için yapılan tüm yıkım ve temizleme masrafları sorumlulardan tahsil edilecek; bu bedel bazı durumlarda yüzde yüz fazlasıyla alınabilecek. Yönetmeliğe aykırı davrananlara hapis cezası yolu da açılırken, tarım arazilerini bölerek hisseli satışına aracılık eden emlak firmaları ile bu projelere imza atan mimar ve mühendisler de cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalacak.
