Yaz tatilinin yaklaşmasıyla birlikte çocukların günlük rutinlerinde önemli değişiklikler yaşanıyor. Okul döneminde belirli kurallar çerçevesinde sürdürülen ekran kullanımı, tatil sürecinde daha serbest hale gelirken birçok aile çocuklarının ekran başında geçirdiği sürenin artmasından endişe duyuyor. Uzman Pedagog & Psikolog Ebru Şen, kontrolsüz ekran kullanımının uyku düzeninden dikkat becerilerine, sosyal gelişimden duygusal dayanıklılığa kadar çeşitli alanlarda etkiler oluşturabileceğini belirterek ailelerin yalnızca ekran süresine değil, tüketilen içeriğin niteliğine de dikkat etmesi gerektiğini söyledi.
UYKU DÜZENİ EKRAN KULLANIMINDAN ETKİLENEBİLİYOR
Okul döneminde çocukların ekranla olan ilişkisinin belirli bir düzen içinde sürdürüldüğünü, tatil dönemlerinde ise bu sürenin önemli ölçüde artabildiğini belirten Şen, Amerikan Pediatri Akademisi ve Dünya Sağlık Örgütü'nün kılavuzlarında aşırı ekran süresinin çeşitli gelişimsel risklerle ilişkilendirildiğini ifade etti.
Şen, "Ekranlardan yayılan mavi ışık melatonin salınımını baskılıyor; çocuklar sosyal olarak ve akademik olarak olaylara geç uyum veya sığ uyum gösteriyor. Ayrıca olaylar karşısında duygusal olarak çok daha kırılgan hale geliyor" dedi.
KISA VİDEOLAR DİKKAT BECERİLERİNİ ETKİLEYEBİLİYOR
Sürekli kısa video içeriklerine maruz kalmanın çocukların dikkat süreçlerinde değişikliklere yol açabildiğini aktaran Şen, hızlı içerik tüketiminin yavaş ilerleyen etkinliklere karşı tahammülü azaltabildiğini söyledi.
Şen, "Özellikle kısa video formatlarına sürekli maruz kalan çocuklarda sinir sistemi hızlı uyarlanıyor; kitap okumak, ders dinlemek gibi yavaş ilerleyen etkinlikler giderek dayanılmaz hale geliyor" ifadelerini kullandı.
SOSYAL GELİŞİM İÇİN TATİL DÖNEMİ FIRSAT SUNUYOR
Yaz tatilinin çocukların akranları ve yetişkinlerle daha fazla etkileşim kurabildiği bir dönem olduğunu belirten Şen, ekran kullanımının bu etkileşim alanlarını daraltabildiğini kaydetti.
Şen, "Tatil, akranlarla ve büyüklerle doğal etkileşimin yaşanacağı bir dönem olarak çok değerli. Ekran bu alanı işgal ettiğinde çocuk sosyal beceri pratiği yapma olanağını ıskalamakta" diye konuştu.
HER EKRAN KULLANIMI AYNI DEĞİL
Ekran süresinin değerlendirilmesinde yalnızca geçirilen zamana odaklanılmaması gerektiğini vurgulayan Şen, pasif içerik tüketimi ile aktif dijital kullanım arasında önemli farklar bulunduğunu söyledi.
Şen, "Saatlerce video izleyen, kaydırma yapan çocuklarla, üreten, öğrenen veya gelişimine katkı sağlayacak içerik izleyen çocuklar arasında ciddi bir fark vardır. Aileler 'ekranı çok kullanıyor' derken neyi kastettiklerini netleştirmeliler" dedi.
