Küresel siyaset, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in Pekin'de gerçekleştireceği tarihi zirveyle önemli bir dönemece giriyor. Dokuz yıl aradan sonra Çin'i ziyaret eden Trump, daha önce İran savaşı gerekçesiyle ertelenen planlamanın ardından 13-15 Mayıs tarihlerinde gerçekleşecek bu zirvede bir araya geliyor. İki liderin en son Ekim ayında Güney Kore'de düzenlenen toplantıda gümrük vergileri ile nadir toprak elementi arzını kısıtlama tehditlerini askıya alma kararı aldığı hatırlanıyor. Bu buluşma, özellikle değişen küresel güç dengeleri bağlamında büyük bir önem taşıyor.
ABD'NİN 5B VE ÇİN'İN 3T ŞİFRELERİ
Zirvede masaya yatırılacak konular Washington ve Pekin'in öncelikleri doğrultusunda kodlanmış durumda. The New York Times'ta yer alan bilgilere göre, ABD yönetimi '5B' koduyla ifade edilen talep listesini gündeme getirecek. Bu liste Boeing uçakları, sığır eti, soya fasulyesi, Ticaret Kurulu ve Yatırım Kurulu gibi önemli başlıklardan oluşuyor. Çin tarafı ise '3T' başlıkları olarak tarifeler, teknoloji ve Tayvan üzerinde yoğunlaşacak.
Bunun dışında, zirvenin kapsamı oldukça muhtelif. ABD Başkanı Trump'ın dikkat çeken taleplerinden biri Hürmüz Boğazı'nın ticarete yeniden açılması için Çin'in İran üzerindeki etkisini kullanması olacak. Ayrıca yapay zeka teknolojileriyle ilişkili risklerin yönetimi için iki ülke arasında potansiyel iş birlikleri masada değerlendirilecek. Hong Kong aktivisti Jimmy Lai'nin durumu, Çin'in nükleer silah programı, Güney Çin Denizi'ndeki güvenlik sorunları ve ABD'ye yönelik fentanil akışının önlenmesi gibi çok boyutlu konular da zirvenin diğer önemli gündem maddeleri arasında yer alacak.
İRAN SAVAŞI DAHA DA ALEVLENEBİLİR
Ancak ABD ve Çin arasındaki görüşmeler, İran savaşının doğrudan etkisiyle belirgin bir risk ortamında gerçekleşiyor. ABD ve İran arasındaki çatışma, Çin'in Orta Doğu'daki müttefiki olarak toplantının atmosferinde belirleyici unsur olarak öne çıkıyor. Zirvenin karşılaşacağı en büyük zorluklardan biri de bu jeopolitik gerilimlerden kaynaklanacak görüş ayrılıkları olarak görülüyor. Çin yönetimi, İranlı yetkilileri Washington ile müzakereye teşvik ederken ABD'yi uluslararası hukuku ihlal etmekle eleştiriyor. Geçmişte ortaya çıkan sert açıklamalar, ABD'nin tutumunu ‘orman kanunlarına dönüş’ diye nitelendirerek tansiyonun yüksek olduğunu gösteriyor. Bu zorlu koşullar altında, Pekin zirvesinin uluslararası sorunların çözümünde oynayacağı rol büyük bir merak konusu olarak devam ediyor.
