ABD Başkanı Donald Trump’ın Altın Kubbe adlı füze savunma sistemi projesi, ABD Kongre Bütçe Ofisi'nin (CBO) hazırladığı son rapora göre, geliştirilmesi, konuşlandırılması ve 20 yıl boyunca işletilmesinin toplam maliyeti yaklaşık 1,2 trilyon dolara ulaşacak. Bu rakam, projenin önceki tahmini olan 175 milyar dolarlık bütçenin oldukça üzerinde bulunuyor.
Raporda ayrıca, Altın Kubbe’nin Rusya veya Çin gibi büyük güçlerin tam ölçekli saldırılarına karşı savunmasız olabileceği vurgulanıyor. CBO, gerekli teknoloji alımlarının tek başına 1 trilyon doları aşacağını belirtirken, projenin savunma alanında önemli riskler taşıdığına dikkat çekiyor.
ABD'NİN ALTIN KUBBESİ
Trump, Beyaz Saray'a döndükten kısa süre sonra, yeni nesil hava tehditlerine karşı koymayı amaçlayan bu sistemi tanıttı. Başkan 2025 yılında program için ilk etapta 25 milyar dolar yatırım yapılacağını ve toplam maliyetin 175 milyar dolara çıkacağını ifade etmişti. Ancak CBO tarafından yayınlanan bütçe tahminleri bu rakamların çok üzerinde gerçekleşebileceğini gösterdi. Demokrat Senatör Jeff Merkley, bu öneri için "Başkan'ın sözde 'Altın Kubbesi', savunma şirketlerine masrafları tamamen Amerikalılar tarafından ödenen büyük bir hediye" eleştirisini yaptı.
ABD'nin geniş kara alanlarını etkili şekilde koruyabilecek kapsamlı bir savunma sistemine sahip olup olmadığı ise halen tartışmalı. Yetkililer, mevcut sistemlerin gelişen ve karmaşıklaşan balistik ve seyir füze tehditlerine yeterince yanıt veremediğini bildiriyor. CBO raporu, Altın Kubbe’nin büyük maliyetine rağmen, benzer teknolojiye sahip rakipler tarafından düzenlenebilecek tam ölçekli saldırılar karşısında etkisiz kalabileceğini belirtiyor.
BAŞLANGIÇTA İSMİ FARKLIYDI
Projenin ismi başlangıçta "Amerika için Demir Kubbe" olarak duyurulmuştu. İlgili kararnamede, yeni nesil tehditlerin giderek daha yoğun ve karmaşık hale geldiği, bu durumun ABD için potansiyel bir felaket senaryosuna işaret ettiği ifade edilmişti. Trump, ikinci döneminin ilk haftasında savunma bakanlığına hava saldırılarını caydıracak ve savunacak bir sistem geliştirme talimatı verdi.
Başkan, sistemin kara, deniz ve uzayda kullanılacak yeni nesil teknolojilerden, uzay tabanlı sensörler ve önleyiciler de dahildir, oluşacağını söyledi. Sistemin "dünyanın diğer tarafından veya uzaydan fırlatılan füzeleri bile durdurabileceğini" iddia etti.
Ayrıca SpaceX ve Lockheed Martin şirketleri, sistemde kullanılacak uzay tabanlı füze önleme prototipleri için geçtiğimiz ay 3,2 milyar dolarlık ihale aldı. Bu hamle Trump’ın füze savunma vizyonunun önemli bir ayağını oluşturuyor.
BBC makalenin çevirisi sırasında yapay zekadan yararlanıldığını, ancak yayın öncesinde çevirinin bir BBC gazetecisi tarafından kontrol edildiğini de not düşüyor.
