Türkiye’de obezite oranı artarken fiziksel aktivite yetersizliği ve tütün kullanımı da yükseliş gösterdi. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan 2025 yılı “Türkiye Sağlık Araştırması” sonuçları, toplum sağlığına ilişkin dikkat çeken verileri ortaya koydu.
Araştırmaya göre 15 yaş ve üzeri nüfusta obez bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 20,2 iken 2025 yılında yüzde 21,8’e yükseldi. Boy ve kilo değerleri üzerinden hesaplanan vücut kitle indeksi sonuçları, obezite oranındaki artışın sürdüğünü gösterdi.
KADINLARDA OBEZİTE ORANI DAHA YÜKSEK
Cinsiyete göre değerlendirildiğinde, kadınların yüzde 24,8’inin obez, yüzde 32,2’sinin obez öncesi olduğu belirlendi. Erkeklerde ise obez oranı yüzde 18,7 olurken, obez öncesi oranı yüzde 43,1 olarak hesaplandı.
NÜFUSUN YÜZDE 86,6’SI YETERLİ HAREKET ETMİYOR
Araştırmada fiziksel aktivite düzeyleri de incelendi. Dünya Sağlık Örgütü’nün önerdiği haftalık en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite kriterine göre değerlendirildiğinde, Türkiye’de nüfusun büyük bölümünün yeterli hareket etmediği görüldü.
Fiziksel aktivite yapmayanların oranı erkeklerde yüzde 83,5, kadınlarda ise yüzde 89,7 oldu. Genel toplamda ise nüfusun yüzde 86,6’sının yeterli fiziksel aktivite yapmadığı hesaplandı.
Haftada 150 ile 300 dakika arasında fiziksel aktivite yapanların oranı erkeklerde yüzde 4,1, kadınlarda ise yüzde 2,7 olarak kaydedildi.
MERDİVEN ÇIKMAKTA ZORLANANLARIN ORANI DİKKAT ÇEKTİ
Fiziksel işlev açısından yaşanan sorunlarda ise merdiven inip çıkmada zorluk ilk sırada yer aldı. Bu sorunu yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 8,3, erkeklerde yüzde 3,7 oldu.
Öğrenme veya hatırlamada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 5,4, erkeklerde yüzde 2,8 olarak ölçüldü. Yürümede zorluk yaşayanların oranı ise kadınlarda yüzde 5,6, erkeklerde yüzde 2,8 olarak kaydedildi.
ÇOCUKLARDA EN YAYGIN HASTALIK ÜST SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONU
Araştırmaya göre 0-6 yaş grubunda son 6 ay içinde en sık görülen sağlık sorunu yüzde 28,5 ile üst solunum yolu enfeksiyonu oldu. Bunu yüzde 24 ile ishal ve yüzde 5,2 ile alt solunum yolu enfeksiyonu izledi.
7-14 yaş grubunda da ilk sırada yüzde 24,6 ile üst solunum yolu enfeksiyonu yer aldı. Bu yaş grubunda ikinci sırada yüzde 16,4 ile ishal, üçüncü sırada ise yüzde 8,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları bulundu.
BEL VE BOYUN PROBLEMLERİ İLK SIRALARDA
15 yaş ve üzeri bireylerde son 12 ay içinde görülen sağlık sorunları incelendiğinde, bel bölgesi problemleri yüzde 24,3 ile ilk sırada yer aldı.
Bel problemlerini yüzde 16,9 ile hipertansiyon, yüzde 16,7 ile boyun bölgesi problemleri, yüzde 11,9 ile şeker hastalığı ve yüzde 10,1 ile yüksek kan lipidleri takip etti.
TÜTÜN VE ALKOL KULLANIMI ARTTI
Araştırmaya göre her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 28,3 iken 2025 yılında yüzde 30,1’e yükseldi.
Bu oran erkeklerde yüzde 42,9, kadınlarda ise yüzde 17,5 olarak hesaplandı. Tütün kullanmayanların oranı ise yüzde 68’den yüzde 66,8’e geriledi.
Son 12 ay içerisinde alkol kullananların oranı da arttı. 2022 yılında yüzde 12,1 olan oran, 2025 yılında yüzde 12,6’ya çıktı. Erkeklerde alkol kullanım oranı yüzde 18,7, kadınlarda ise yüzde 6,6 oldu.
MAMOGRAFİ VE SMEAR TESTİNDE ARTIŞ
Araştırmada kadınların sağlık taramalarına ilişkin veriler de paylaşıldı. Buna göre 40 yaş ve üzeri kadınlarda son bir yıl içinde mamografi çektirenlerin oranı 2022 yılında yüzde 10,8 iken 2025 yılında yüzde 16,7’ye yükseldi.
Ancak 40 yaş ve üzeri kadınların yüzde 42,4’ünün hayatında hiç mamografi çektirmediği belirlendi.
15 yaş ve üzeri kadınlarda son bir yıl içinde smear testi yaptıranların oranı yüzde 7,2’den yüzde 11,8’e çıktı. Buna karşın kadınların yüzde 59’unun hayatında hiç smear testi yaptırmadığı ortaya çıktı.
