Türkiye’nin eğitim haritası 2025 yılı verileriyle yeniden şekillendi. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre, yüksekokul, fakülte, yüksek lisans ve doktora mezunları dikkate alındığında bazı şehirler diğerlerinden açık ara öne çıktı. Peki Türkiye’de en fazla üniversite mezunu hangi şehirde yaşıyor? Hangi şehirde insanlar eğitim hayatında daha uzun süre kalıyor? Son yıllarda eğitim seviyesini en hızlı artıran iller hangileri? İşte TÜİK’in 2025 verilerine göre Türkiye’nin eğitim karnesi…
EN FAZLA ÜNİVERSİTE MEZUNU HANGİ ŞEHİRDE YAŞIYOR?
Üniversite mezunu sayısında Türkiye’nin zirvesinde İstanbul bulunuyor. Megakentte yüksekokul, fakülte, yüksek lisans ve doktora mezunlarının toplamı 3 milyon 449 bin 983 kişiye ulaştı. İstanbul’u 1 milyon 574 bin 898 üniversite mezunuyla Ankara, 993 bin 479 mezunla İzmir takip etti. Büyükşehirlerin eğitimli nüfus açısından ağırlığı dikkat çekerken, listenin devamında sanayi, ticaret ve turizm merkezlerinin öne çıkması da dikkat çekti.
ÜNİVERSİTE MEZUNU SAYISINDA İLK 10 ŞEHİR HANGİLERİ?
TÜİK’in 2025 verilerine göre Türkiye’de en fazla üniversite mezununa ev sahipliği yapan 10 şehir şöyle sıralandı:
- İstanbul: 3 milyon 449 bin 983
- Ankara: 1 milyon 574 bin 898
- İzmir: 993 bin 479
- Bursa: 583 bin 42
- Antalya: 534 bin 995
- Kocaeli: 415 bin 54
- Adana: 374 bin 383
- Konya: 366 bin 761
- Mersin: 331 bin 564
- Gaziantep: 274 bin 804
Listenin ilk üç sırasında İstanbul, Ankara ve İzmir’in bulunması dikkat çekerken; Bursa, Antalya ve Kocaeli de yüksek üniversite mezunu nüfusuyla öne çıktı.
“EN EĞİTİMLİ ŞEHİR” NERESİ?
Üniversite mezunu sayısında İstanbul açık ara birinci olsa da, ortalama eğitim süresi hesaplandığında tablo değişiyor. Türkiye genelinde 25 yaş ve üzerindeki kişilerin ortalama eğitim süresi 9,6 yıl olarak hesaplandı. Bu alanda zirvenin sahibi ise Ankara oldu. Başkentte 25 yaş ve üzerindeki kişilerin ortalama eğitim süresi 10,9 yıl olarak kayıtlara geçti. Böylece Ankara, Türkiye’de insanların eğitim hayatında ortalama olarak en uzun süre kaldığı şehir oldu. Ankara’nın ardından İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve Yalova geldi.
HANGİ ŞEHİRLERDE EĞİTİM SÜRESİ EN YÜKSEK?
Ortalama eğitim süresi açısından listenin üst sıralarında yer alan iller şöyle:
- Ankara
- İstanbul
- Eskişehir
- Kocaeli
- Yalova
Özellikle Ankara ve İstanbul’un eğitim süresi açısından öne çıkması, bu şehirlerin üniversiteler, kamu kurumları ve iş olanakları bakımından sahip olduğu yoğunluğun eğitim tercihleriyle ilişkisini de gündeme getiriyor.
EĞİTİMİN EN DÜŞÜK OLDUĞU ŞEHİRLER HANGİLERİ?
Türkiye’nin eğitim haritasında şehirler arasındaki fark da dikkat çekiyor. TÜİK verilerine göre Ağrı, Şanlıurfa, Muş, Kastamonu ve Van, ortalama eğitim süresinin en düşük olduğu iller arasında yer aldı. Ancak bu tabloya yalnızca mevcut durum üzerinden bakmak, son yıllardaki değişimi gözden kaçırabilir. Çünkü bazı şehirlerde eğitim süresi son yıllarda dikkat çekici bir hızla arttı.
EĞİTİMDE EN BÜYÜK SIÇRAMAYI HANGİ ŞEHİR YAPTI?
2016-2025 dönemine bakıldığında Türkiye’nin eğitim haritasındaki en çarpıcı değişim Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinde yaşandı. Bu dönemde ortalama eğitim süresini en fazla artıran şehir Şırnak oldu. Şırnak’ta ortalama eğitim süresi yüzde 48,5 oranında arttı. Bu oran, Şırnak’ı Türkiye genelinde eğitim süresini en hızlı yükselten il konumuna taşıdı.
ŞIRNAK’TAN SONRA HANGİ İLLER EĞİTİMDE HIZLA YÜKSELDİ?
Şırnak’ın ardından Hakkari geldi. Hakkari’de de ortalama eğitim süresindeki artış yüzde 40’ın üzerine çıktı. Muş, Şanlıurfa ve Van ise yüzde 30’un üzerindeki artış oranlarıyla dikkat çekti. Bu rakamlar, eğitim süresi bakımından geçmişte Türkiye ortalamasının gerisinde kalan bazı illerde son yıllarda önemli bir değişim yaşandığını gösterdi.
TÜRKİYE’NİN EĞİTİM HARİTASI NASIL DEĞİŞİYOR?
2025 verileri, Türkiye’de eğitim seviyesinin şehirler arasında hâlâ önemli farklılıklar gösterdiğini ortaya koyarken, bir başka dikkat çekici tabloyu da gözler önüne serdi. Bir tarafta İstanbul ve Ankara gibi yüksek eğitimli nüfusun yoğunlaştığı şehirler bulunurken, diğer tarafta eğitim süresini son yıllarda hızlı biçimde artıran Doğu ve Güneydoğu illeri yer alıyor. Özellikle Şırnak, Hakkari, Muş, Şanlıurfa ve Van’daki artışlar, eğitimdeki bölgesel farkın kapanması açısından dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıkıyor. Kısacası üniversite mezunu sayısında İstanbul, ortalama eğitim süresinde ise Ankara zirvede. Ancak son yıllardaki değişime bakıldığında eğitimde en dikkat çekici yükseliş bazı Doğu ve Güneydoğu illerinde yaşanıyor.
