Avrupa'nın en büyük düşük maliyetli hava yolu şirketi Ryanair Group'un Üst Yöneticisi (CEO) Michael O’Leary, Orta Doğu'daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların jet yakıtı fiyatlarını tarihi seviyelere çıkardığını vurguladı. CNBC televizyonuna verdiği röportajda, jet yakıtının (Jet A-1) varil başına fiyatının 80 dolardan 150 doların üzerine çıktığını, bu durumun Avrupa havayolu şirketlerini iflasın eşiğine getirebileceğini ifade etti. O’Leary, Ryanair’in yakıt ihtiyacının yüzde 80’inde fiyat sabitleme yaparak riskini minimize ettiğini, ancak rakiplerinin zayıf pozisyonları nedeniyle ciddi finansal zorluk yaşayacağını belirtti.
HÜRMÜZ BOĞAZINDAKİ DURUM UÇUŞLARI ENGELLEDİ
Orta Doğu'da 28 Şubat'ta başlayan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'nda yaşanan blokaj, küresel petrol ve jet yakıtı fiyatlarında şok dalgaları yarattı. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verilerine göre, jet yakıtı fiyatları 27 Şubat'ta varil başına 99,4 dolar iken, 3 Nisan'da yüzde 110 artış göstererek 209 dolara ulaştı. Hürmüz Boğazı'ndaki kesintiler günlük 15 milyon varil ham petrol ve 5 milyon varil petrol ürünü sevkiyatında büyük çapta aksamalara yol açtı. Bu durum, Avrupa havayolu şirketlerinin operasyonlarını olumsuz etkiledi ve maliyet baskılarını artırdı.
BİLET FİYATLARINDA ARTIŞ MEYDANA GELDİ
Sektörde maliyet artışları bazı şirketlerde operasyonel kesintiler ve bilet fiyatlarına zam sinyallerine yol açtı. Lufthansa, ekim ayına kadar 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal etti, EasyJet önemli miktarda ek yakıt faturasıyla karşılaştığını açıkladı. İskandinavya Havayolları (SAS) bin uçuşunu iptal ederken, KLM 80 uçuşunu azalttı. Air France-KLM Group ise artan maliyetleri karşılamak için uzun mesafeli uçuşlarda yolcu başına ek yakıt harcı uygulamasına başladı.
AB YENİ BİR ACİL DURUM PLANINA GEÇTİ
Bu gelişmeler üzerine Avrupa Birliği, Orta Doğu’daki çatışmalar ve arz daralmasına karşı 'AccelerateEU' adlı acil durum planını hayata geçirdi. Plan kapsamında, havalimanları ve havayolu şirketleri arasında koordinasyon artırılacak, gaz depolarının doldurulması ve petrol stoklarının kullanımı gibi önlemler birlikte ele alınacak. Ayrıca, Avrupa genelinde ulaşım yakıtlarının üretimi, ithalatı, ihracatı ve stok seviyelerini izlemek amacıyla yeni bir 'Yakıt Gözlemevi' kurulacak. Bu mekanizma, olası yakıt kıtlıklarını hızlı şekilde teşhis ederek dengeli yakıt dağılımını sağlayacak.
