Devlet yönetiminde üniter yapı, egemenliğin tek bir merkezde toplandığı yönetim biçimi olarak tanımlanıyor. Bu sistemde yasama, yürütme ve yargı yetkileri merkezi yönetimde bulunuyor. Ülke genelinde geçerli olan tek bir anayasa, tek bir parlamento ve tek bir hükümet yapısı bulunuyor. Yerel yönetimler mevcut olsa da bu birimler merkezi idareye bağlı olarak görev yapıyor ve kendi başlarına egemenlik yetkisi kullanmıyor.
ÜNİTER DEVLET NE ANLAMA GELİR?
Üniter devlet yapısında ülke, idari bölgelere ayrılmış olsa bile bu bölgelerin anayasal özerkliği bulunmuyor. Tüm idari birimler merkezi hükümetin belirlediği yetki ve sorumluluklar çerçevesinde faaliyet gösteriyor. Yasalar ülkenin tamamında aynı şekilde uygulanıyor ve ülke genelinde hukuki birlik sağlanıyor.
ÜNİTER DEVLETİN ZITTI NEDİR?
Üniter devletin zıttı, federal devlet sistemi olarak tanımlanıyor. Federal yapıda egemenlik merkezi yönetim ile eyaletler ya da federe birimler arasında paylaştırılıyor. Federe birimler kendi anayasalarına, yasama organlarına ve bazı alanlarda bağımsız karar alma yetkilerine sahip olabiliyor.
FEDERAL DEVLET SİSTEMİ NASIL İŞLER?
Federal devletlerde merkezi yönetim ile eyaletler arasında yetki paylaşımı anayasa ile güvence altına alınıyor. Eğitim, sağlık, vergi gibi bazı alanlarda eyaletlerin kendi düzenlemeleri bulunabiliyor. Bu yapı, ülkede birden fazla yasama ve yürütme mekanizmasının aynı anda işlemesine olanak tanıyor.
ABD ÜNİTER BİR DEVLET Mİ?
Amerika Birleşik Devletleri, üniter devlet yapısına sahip ülkeler arasında yer almıyor. ABD, federal devlet sistemiyle yönetiliyor. Ülkede her eyaletin kendi anayasası, yasaları ve yönetim yapısı bulunuyor. Federal hükümet ile eyaletler arasında yetki paylaşımı anayasa ile belirlenmiş durumda.
TÜRKİYE HANGİ DEVLET YAPISINA SAHİP?
Türkiye, üniter devlet yapısıyla yönetilen ülkeler arasında bulunuyor. Anayasa’ya göre egemenlik kayıtsız şartsız millete ait kabul ediliyor ve bu egemenlik tek merkezden kullanılıyor. İl ve ilçelerde görev yapan yerel yönetimler, merkezi idareye bağlı olarak faaliyet yürütüyor.
