Türkiye genelinde dar gelirli vatandaşları yakından ilgilendiren vatandaşlık maaşı uygulaması, sosyal yardım sisteminde yapısal bir reform olarak hayata geçmeye hazırlanıyor. Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) adı verilen bu modelle, belirlenen eşik gelirin altında kalan hanelere nakdi destek sağlanacak. Konuya ilişkin üst düzey makamlardan açıklamalar gelmeye devam ederken, uygulamanın hangi illerde başlayacağı ve başvuru sürecinin nasıl işleyeceği de netlik kazanmaya başladı.
VATANDAŞLIK MAAŞI NE ZAMAN BAŞLAYACAK VE HANGİ TARİHTE ÖDENECEK?
Vatandaşlık maaşı ya da resmi adıyla Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için uygulama takvimi Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından açıklandı. TBMM bütçe görüşmeleri sırasında konuya ilişkin önemli bilgiler veren Yılmaz, sistemin pilot uygulamasının 2026 yılında birkaç seçilmiş ilde başlatılacağını duyurdu. Pilot bölge çalışmalarından elde edilecek veriler ve etki analizlerinin ardından, sistemin 2027 yılında Türkiye’nin 81 iline yayılması hedefleniyor. Bu kapsamlı sosyal yardım projesinin yasal altyapısını oluşturacak düzenlemenin ise 2025 yılı içerisinde Meclis gündemine taşınması ve yasalaşması bekleniyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI BAŞVURU ŞARTLARI NELERDİR VE KİMLER ALABİLİR?
Vatandaşlık maaşından yararlanabilmek için en temel kriter, hane halkı toplam gelirinin belirlenecek olan "eşik gelir" rakamının altında kalması olacak. Yeni sistemde hanedeki tek maaşlı çalışanın asgari ücretli ya da emekli olması, bu desteği almaya engel teşkil etmeyecek. Özellikle çok kalabalık olan ve tek bir gelirle geçinmekte zorlanan haneler öncelikli grupta yer alacak. Sosyal yardım sisteminde bir devrim niteliği taşıyan bu modelde, her bölgenin sosyoekonomik yapısı ayrı ayrı incelenecek. Konut piyasası, kira maliyetleri, iklim şartları ve yaş dağılımı gibi parametreler üzerinden yapılacak analizlerle, bölgelere göre ihtiyaç duyulan destek miktarları belirlenecek.
VATANDAŞLIK MAAŞI BAŞVURUSU NASIL YAPILIR VE E-DEVLET EKRANI AÇILDI MI?
Vatandaşlık maaşı başvurularının, uygulama resmen başladığında e-Devlet platformu üzerinden gerçekleştirilmesi planlanıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın mevcut sosyal yardım modülleriyle entegre edilecek olan sistem üzerinden vatandaşlar, hane bilgilerini beyan ederek başvuruda bulunabilecek. Şu an için henüz aktif bir başvuru ekranı bulunmasa da, yasal düzenlemenin ardından başvuru kılavuzunun yayımlanması bekleniyor. Başvuruların ardından bakanlık uzmanları tarafından yapılacak hane ziyaretleri ve gelir tespitleri sonucunda, şartları sağlayan ailelerin banka hesaplarına düzenli ödemeler yatırılacak.
GELİR TAMAMLAYICI AİLE DESTEK SİSTEMİ (GETAD) NEDİR?
GETAD, Türkiye’deki sosyal yardım ağını modernize eden ve yapısal bir reforma dönüştüren bir sistemdir. Bu modelin temel amacı, istihdam piyasasını olumsuz etkilemeden, yani vatandaşları çalışmaktan alıkoymadan, hane gelirini belirli bir refah seviyesine tamamlamaktır. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın vurguladığı üzere, bu sistemle birlikte sosyal yardımlar daha hedef odaklı hale getirilecek. 81 ilin tamamında yapılacak olan sosyoekonomik haritalandırma çalışmaları sayesinde; gıda, kira ve enerji gibi temel ihtiyaç kalemlerinde en çok desteğe ihtiyaç duyan bölgeler tespit edilerek, devletin kaynakları doğrudan bu alanlara yönlendirilecek.
