Yabancı plakalı araçlar için Türkiye'de yeni dönem başladı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre ücretli otoyollarda geçiş ücretini ödemeyen yabancı plakalı araçların borçları tebligat şartı aranmaksızın tahsil edilecek. Borcunu ödemeden sınır kapısına gelen araçların ise yurt dışına çıkışına izin verilmeyecek.
BORCUNU ÖDEMEYEN SINIR KAPISINDAN DÖNECEK
Yeni yönetmelikle yabancı plakalı araçların ücretli karayollarındaki geçiş ücretleri ve idari para cezalarının tahsil usulleri yeniden belirlendi. Sürücünün Türk vatandaşı olup olmadığına bakılmaksızın, araçlara ait geçiş ücretleri ve cezalar sürücü bilgilendirilerek tahsil edilecek.
Borçların ülke içindeki ödeme kanalları üzerinden tahsil edilememesi halinde, Türkiye'den çıkmak üzere sınır kapısına gelen yabancı plakalı araçların borçları elektronik sistem üzerinden kontrol edilecek. Borç ödenmeden gümrük idaresi tarafından aracın yurt dışına çıkışına izin verilmeyecek. Sınır kapılarında borç ödemeleri banka veya kredi kartıyla ya da muhasebe birimlerinin veznelerinde nakit olarak yapılabilecek.
15 GÜN İÇİNDE ÖDEYENE CEZA YOK
Yabancı plakalı araçların ücretli karayollarını kullanırken geçiş ücretini ödemesi zorunlu olacak. Sürücülerin Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) veya benzeri sistemlerden birine abone olması ve hesaplarında geçiş ücretini karşılayacak yeterli bakiye bulundurması gerekecek. Araç sahibinin veya sürücünün sorumluluğunda olan HGS etiketinin çalışır durumda olması, ön cama doğru şekilde yerleştirilmesi ve plakanın okunabilir olması şartı aranacak.
Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) tarafından işletilen otoyollarda geçiş ücretini ödemeden geçiş yapan yabancı plakalı araçlara, geçiş ücretinin yanı sıra dört katı tutarında idari para cezası uygulanacak. Ancak ödeme süresine göre ceza miktarında farklı uygulamalar yapılacak.
Ödemesiz geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde yalnızca geçiş ücretini ödeyenlerden idari para cezası alınmayacak. İlk 15 günlük sürenin ardından gelen 30 gün içinde ödeme yapılması halinde ise geçiş ücretine ek olarak bir katı tutarında idari para cezası uygulanacak. Ödemesiz geçiş tarihinden sonraki 45'inci günden itibaren ödeme yapılması halinde ise geçiş ücretinin yanı sıra dört katı tutarında idari para cezası tahsil edilecek. Bu durumda Kabahatler Kanunu'ndaki peşin ödeme indirimi uygulanmayacak.
YAP-İŞLET-DEVRET OTOYOLLARINDA DA AYNI KURAL
Yap-işlet-devret modeliyle işletilen otoyollar ile işletme hakkı devredilen ücretli karayollarında da benzer uygulama geçerli olacak. Geçiş ücretini ödemeyen araç sahiplerinden işletici şirket tarafından geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza alınacak. İlk 15 gün içinde yalnızca geçiş ücretinin ödenmesi halinde ceza uygulanmayacak.
İlk 15 günü izleyen 30 gün içinde ödeme yapılması halinde geçiş ücretine ek olarak bir kat ceza tahsil edilecek. 45 günün ardından yapılan ödemelerde ise geçiş ücretinin yanı sıra dört kat ceza uygulanacak.
BORÇLAR ELEKTRONİK SİSTEMDEN GÖRÜLECEK
Ödemesiz geçişlere ilişkin bilgiler plaka bazında elektronik sistemlere aktarılacak. Karayolları Genel Müdürlüğü, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı arasında veri paylaşımı yapılacak.
Bu sistem sayesinde yabancı plakalı araçların geçiş ücretleri ve cezaları sınır kapılarında elektronik ortamda görüntülenebilecek. KGM kendi işlettiği otoyollara ilişkin tahsilat bilgilerini elektronik ortamda sorgulayabilecek. İşletici şirketlerin işlettiği otoyollara ilişkin tahsilatlar da ilgili kurumlara elektronik ortamda bildirilecek.
Yabancı plakalı araçların ücret toplama sistemlerine abone olarak hesap açtırması ve geçiş ücretlerini karşılayacak kadar bakiye bulundurması gerekecek. Bu yükümlülük araç sahibi veya sürücünün sorumluluğunda olacak. Yabancı plakalı araçlar için HGS hesapları PTT şubeleri, PTT acenteleri, PTT'nin anlaşmalı bankaları ve üye işyerleri üzerinden açılabilecek.
TAHSİLATIN YÜZDE 60'I GENEL BÜTÇEYE
KGM tarafından işletilen otoyollarda tahsil edilen geçiş ücretleri Karayolları Genel Müdürlüğüne aktarılacak. İdari para cezaları ise genel bütçeye gelir olarak kaydedilecek.
Yap-işlet-devret modeliyle işletilen ve işletme hakkı devredilen otoyollarda gümrük kapılarında tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalardan yüzde 60'ı hizmet payı olarak genel bütçeye gelir kaydedilecek. Kalan yüzde 40'lık bölüm ise ilgili otoyol işleticisine aktarılmak üzere KGM'ye gönderilecek. KGM, kendisine aktarılan tutarı takip eden 7 iş günü içinde ilgili işletici şirkete aktaracak.
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte 17 Şubat 2017 tarihli "Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezalarının Tahsiline İlişkin Yönetmelik" yürürlükten kaldırıldı. Yeni yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlandığı 29 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girdi.
