Meta’nın kurucusu Mark Zuckerberg, şirketin ABD’de çok büyük ölçekli yapay zekâ veri merkezleri kurmak için yüz milyarlarca dolarlık yatırım yapacağını duyurdu. İlk etapta hayata geçirilecek merkezler arasında “Prometheus” ve “Hyperion” adlarıyla tanıtılan iki dev yapı bulunuyor. Bu merkezlerden biri Manhattan Adası büyüklüğünde bir alanı kaplayacak.
Zuckerberg, Threads üzerinden yaptığı paylaşımda, yapay zekâ alanındaki küresel yarışta lider olabilmek için büyük bir altyapı yatırımı gerektiğini vurguladı. Meta'nın nihai hedefi ise insan zekâsını aşan bir “süperzeka” üretmek.
PROMETHEUS 2026'DA DEVREYE GİRİYOR
Meta'nın ilk dev yapay zekâ veri merkezi Ohio eyaletindeki New Albany şehrinde inşa edilecek ve 2026 yılında faaliyete geçmesi planlanıyor. Prometheus adı verilen merkezin çok gigawattlık bir kapasiteye sahip olması bekleniyor. İkinci büyük tesis olan Hyperion ise Louisiana’da kurulacak. Bu merkezin 2030 yılına kadar tam kapasiteyle çalışır hale gelmesi planlanıyor. Zuckerberg, “Veri merkezlerinden biri tek başına Manhattan’ın önemli bir bölümünü kaplayacak büyüklükte olacak” diyerek projelerin boyutunu gözler önüne serdi.
HEDEF, İNSANÜSTÜ BİR ZEKÂYA ULAŞMAK
Meta’nın yatırım hedefi yalnızca donanım değil. Şirket yapay zekâ sistemlerinin insanlardan daha ileri düşünebildiği, sezgi ve çözüm üretme becerisi geliştirdiği bir teknoloji seviyesine ulaşmak istiyor.
Proje Meta'nın “süperintelligence” (süperzeka) adını verdiği uzun vadeli bir proje kapsamında şekilleniyor. Zuckerberg, “Süperzekâyı inşa etmek için yüz milyarlarca dolarlık altyapı yatırımı yapacağız” dedi.
KAZANÇ BÜYÜK, TÜKETİM DAHA DA BÜYÜK
Meta 2024 yılında 160 milyar doların üzerinde gelir elde etti. Bu gelirin büyük kısmı hâlâ çevrim içi reklamlardan sağlanıyor. Yapay zekâ yatırımları ise Meta’nın gelecekteki büyüme planlarının temelini oluşturuyor.
BBC’ye konuşan Cambrian AI Research analisti Karl Freund, “Zuckerberg, yapay zekâ yarışında zirveye ulaşmak için kesenin ağzını açtı. Meta çalışanları, dünyanın en güçlü AI donanımlarına sahip olacak” şeklinde değerlendirmede bulundu.
ÇEVRESEL ETKİLER ENDİŞE YARATIYOR
Meta’nın yaptığı açıklamanın ardından şirketin hisseleri yüzde 1 değer kazanırken, yıl başından bu yana hisse fiyatlarında yüzde 20’nin üzerinde artış kaydedildi.
Konuşulan dev yatırımlar, çevre bilimciler arasında da yankı uyandırıyor. Çünkü yapay zekâ destekli veri merkezleri çok yüksek enerji ve su tüketimiyle dikkat çekiyor.
Araştırmalara göre, bu tarz AI merkezleri 2027 yılına kadar dünya genelinde yaklaşık 1.7 trilyon galon su tüketebilir. Tek bir yapay zekâ sorgusu –örneğin bir ChatGPT yanıtı– küçük bir su şişesi kadar su harcayabiliyor.
Dünya genelinde şu anda yaklaşık 10 bin veri merkezi bulunuyor. En fazla merkeze sahip ülke ABD, ardından İngiltere ve Almanya geliyor. Meta’nın yeni girişimi, rekabeti farklı bir boyuta taşıyor. Yani çok daha büyük, daha güçlü ve daha pahalı veri merkezleri dönemi başlıyor.
