Müslümanlar için günde beş vakit namaz kılmak farz kılınmıştır. Ancak hayatın doğal akışı içerisinde, elde olmayan sebeplerle, uyuyakalma ya da unutma gibi durumlarda namazın vakti geçebilir. Vaktinde kılınamayan bu namazların, kişinin üzerindeki borcun düşmesi için mutlaka kaza edilmesi gerekir. Kılınması gereken vakit dışında kılınan bu namazlar fıkıh literatüründe "kaza namazı" olarak adlandırılır. Özellikle yatsı namazını kaçıran müminler, bu ibadetin telafisini doğru bir şekilde yapmak için araştırmalarını sürdürmektedir.
YATSI NAMAZI KAZASI NASIL KILINIR?
Yatsı namazının kazası, esasen vaktinde kılınan yatsı namazının farzı ile aynı şekilde kılınır. Kaza namazlarında sadece farz namazlar ve vitir namazı kaza edilir; sünnetlerin kazası yapılmaz. Dolayısıyla yatsı namazını kaza edecek bir kişi, yatsının 4 rekatlık farzını kılmalıdır. Kıyam, rüku, secde ve oturuşlar aynı vaktinde kılınan farz namaz gibidir. Tek fark, namaza başlarken edilen niyettir.
YATSI NAMAZI KAZASINA NASIL NİYET EDİLİR?
Namaz ibadetinin geçerli olabilmesi için niyet etmek şarttır. Kaza namazı kılarken niyetin, hangi vaktin kazası olduğu belirtilerek yapılması gerekir. Yatsı namazının kazasını kılacak olan bir kişi kıbleye yöneldikten sonra, "Niyet ettim Allah rızası için vaktinde kılamadığım ilk yatsı namazını kılmaya" veya "son yatsı namazını kılmaya" şeklinde niyet edebilir. Eğer kişinin üzerinde çok sayıda kaza borcu varsa ve hangisi olduğunu bilemiyorsa, "üzerimde olan ve kazaya kalan ilk yatsı namazına" şeklinde genel bir niyet de edebilir.
KAZA NAMAZLARI NE ZAMAN KILINIR?
Vaktinde kılınamayan namazların kaza edilmesi için İslam dininde belirlenmiş tek bir vakit yoktur. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın belirttiği üzere, kaza namazı kılarken o an herhangi bir vaktin ezanının okunuyor olması, kılınmakta olan kaza namazına zarar vermez veya namazı bozmaz. Kişi, müsait olduğu her zaman diliminde kaza namazı kılabilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus "kerahat vakitleri"dir. Güneşin doğuşu, batışı ve tam tepede olduğu vakitler haricinde günün her saati kaza namazı kılınabilir.
NAMAZ KILINMAYAN KERAHAT VAKİTLERİ NELERDİR?
Diyanet kaynaklarına göre kerahat vakitleri, namaz kılmanın mekruh sayıldığı veya yasaklandığı zaman dilimleridir. Ukbe b. Âmir’in rivayet ettiği hadis-i şerife göre üç vakitte namaz kılınması yasaklanmıştır. Bu vakitler şunlardır: Güneşin doğmasından itibaren yükselmesine kadar geçen süre (yaklaşık 45-50 dakika), güneşin gökyüzünde tam tepede olduğu zeval vakti ve güneşin sararmasından itibaren batmasına kadar geçen süre. Bu üç zaman dilimi dışında kalan tüm vakitlerde yatsı namazı da dahil olmak üzere geçmiş namazların kazası eda edilebilir. Sadece güneşin batmasından önceki kerahat vaktinde, o günün ikindi namazının farzı henüz kılınmamışsa kılınabilir, ancak diğer kaza namazları bu aralıkta kılınmaz.
