İnançları nedeniyle saldırılara maruz kalan Yezidiler, haklarındaki yanlış algıları düzeltmeye çalışıyor.
YEZİDİLİK VE YANLIŞ ANLAMALAR
Geçmişte bazı tarihçiler, Yezidiliğin kökenini Emevi Sultanı Yezid bin Muaviye’ye dayandırdı. Bu nedenle Yezidiler, Sultan Yezid’in takipçisi olarak yanlış biliniyor. Ancak Yezidiler bu iddiayı reddediyor; kendilerini “Allah’a peygambersiz inanan halk” anlamına gelen Ezdai olarak adlandırıyorlar. Yezidiliğin kurucusu, isim benzerliği dışında Emevi hanedanıyla bağlantılı değil.
Yezidilikte Melek Tavus, Şeytan değil, Tanrı’nın doğruyu yanlışı göstermek için gönderdiği bir elçi olarak kabul ediliyor. Yezidiler, Melek Tavus’un insanlara eğilmediğini, bu davranışın kibir olarak yanlış yorumlandığını ifade ediyor. Bu yüzden “şeytana tapanlar” ifadesi yanlıştır.
İNANÇ VE RİTUELLER
Yezidilikte tek Tanrı inancı bulunuyor, peygamberlik sistemi yok. İnanç, nesilden nesile sözlü olarak aktarılıyor ve misyonerliğe kapalı olur. Din, ateş, güneş ve suyu kutsal sayıyor. Bir Yezidi’nin başka dine geçmesi en büyük günah olarak kabul ediliyor.
Günlük dualar sabah, öğle ve akşam okunuyor. Her yıl Nisan’da başlayan “Kırmızı Çarşamba” bayramından önce üç günlük oruç tutuluyor. İbadethaneleri yok, sadece ruhani din adamlarının türbeleri ziyaret ediliyor ve dualar okunuyor.
TOPLUMSAL YAPI
Yezidilerin kutsal tapınakları Irak’ın Duhok ilindeki Laleş Vadisi’nde bulunuyor. Burada Şeyh Adi’nin türbesi ziyaret ediliyor, beyaz çeşmede yıkanma ve sünnet ritüeli uygulanıyor.
Toplum, şeyh, pir ve mürit olmak üzere üç kesimden oluşuyor ve başka din mensuplarıyla evlilik yasak. Bu yapısı, Hindistan’daki kast sistemine benzerlik gösteriyor.
NÜFUS VE DAĞILIM
Etnik olarak Kürt olan Yezidiler, Kürtçe’nin Kurmanci lehçesini konuşuyor. Yoğun göçlere rağmen Yezidilerin en fazla bulunduğu ülke Irak; yaklaşık 500 bin kişi Sincar, Duhok ve Musul çevresinde yaşıyor. Türkiye’de ise Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Mardin ve Şanlıurfa illerinde Yezidiler bulunuyor. Ayrıca Almanya, Fransa, Belçika gibi Avrupa ülkelerinde de topluluklar mevcut olur. Dünyadaki Yezidi nüfusunun toplam 800 bin civarında olduğu tahmin ediliyor.
Yezidilik, hem tarihi kökenleri hem de sır dolu ritüelleriyle Ortadoğu’nun en gizemli inançlarından biri olarak dikkat çekiyor.
