Milyonlarca öğrencinin katıldığı Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) tamamlandı. Adaylar şimdi ÖSYM'nin açıklayacağı sonuçları beklerken, uzmanlar dikkat çeken bir uyarıda bulunuyor. YKS'de başarılı olmak kadar, hatta bazı durumlarda daha da önemli olan süreç üniversite tercih dönemi. Her yıl binlerce aday, yanlış hazırlanan tercih listesi nedeniyle istediği bölüme yerleşemiyor ya da puanının çok altında bir programa kayıt yaptırmak zorunda kalıyor. Uzmanlar, tercih döneminin sınav kadar strateji gerektirdiğini belirterek adayların şimdiden hazırlık yapması gerektiğini ifade ediyor.
SONUÇLAR AÇIKLANMADAN NE YAPMALI?
Uzmanlara göre öğrencilerin yaptığı en büyük yanlışlardan biri, tercih araştırmalarını sonuçların açıklanmasının sonrasına bırakmak. Oysa adayların bu süreçte; okumak istedikleri bölümleri, üniversitelerin eğitim kalitesini, şehirlerin yaşam koşullarını, burs imkanlarını, kampüs olanaklarını, mezuniyet sonrası iş fırsatlarını şimdiden araştırmaları gerekiyor. Bu hazırlık sayesinde tercih dönemi başladığında acele karar vermek yerine bilinçli hareket etmek mümkün oluyor.
EN BÜYÜK HATA PUANI BEKLEMEK Mİ?
Uzmanların altını çizdiği en önemli konulardan biri de bu. Birçok aday yalnızca alacağı puanı merak ediyor. Ancak tercih döneminde asıl belirleyici unsurun başarı sıralaması olduğu belirtiliyor. Çünkü puanlar her yıl sınavın zorluk derecesine göre değişebiliyor. Buna karşın başarı sıralaması, adayın diğer öğrenciler arasındaki konumunu gösterdiği için çok daha sağlıklı bir değerlendirme imkanı sunuyor. Bu nedenle adayların şimdiden geçen yılların başarı sıralamalarını incelemesi tavsiye ediliyor.
TERCİH DÖNEMİNDE EN ÇOK YAPILAN HATALAR NELER?
Uzmanlar, her yıl on binlerce öğrencinin benzer yanlışları tekrar ettiğini belirtiyor. İşte adayların en sık yaptığı kritik hatalar:
1- Sadece puana odaklanmak
Başarı sıralamasını dikkate almadan yalnızca puan üzerinden tercih yapmak yanlış sonuçlara neden olabiliyor.
2- Üniversite yerine sadece bölüm ismine bakmak
Bir bölümün eğitim kalitesi üniversiteden üniversiteye değişebiliyor.
3- Şehir araştırması yapmamak
Barınma imkanları, ulaşım, sosyal yaşam ve yaşam maliyetleri üniversite hayatını doğrudan etkiliyor.
4- Kontenjan değişikliklerini incelememek
Her yıl bazı bölümlerin kontenjanları artıyor, bazıları ise azalıyor. Bu değişiklikler yerleşme ihtimalini doğrudan etkileyebiliyor.
5- Özel koşulları okumadan tercih yapmak
Hazırlık sınıfı, burs şartları, staj zorunluluğu veya sağlık koşulları gibi ayrıntılar mutlaka incelenmeli.
6- "Yeter ki kazanayım" anlayışıyla tercih yapmak
İstemediği bir bölümü yazan birçok öğrenci ilerleyen yıllarda bölüm değiştirmek ya da yeniden sınava hazırlanmak zorunda kalabiliyor.
7- Tercih listesini kısa tutmak
Uzmanlar mümkün olduğunca tercih hakkının etkin kullanılmasını öneriyor.
ÜNİVERSİTE SEÇERKEN BUNLARA MUTLAKA BAKIN
Tercih yapılacak üniversite yalnızca taban puanına göre değerlendirilmemeli. Uzmanlara göre adayların şu kriterleri de araştırması gerekiyor; Akademik kadro, laboratuvar ve uygulama imkanları, erasmus ve yurt dışı programları, çift anadal ve yandal imkanları, mezunların istihdam oranı, kampüs yaşamı, kulüpler ve sosyal faaliyetler, kütüphane ve teknolojik altyapı, ulaşım kolaylığı, yurt ve konaklama imkanları, şehirdeki yaşam maliyetleri. Özellikle şehir dışında eğitim almayı planlayan adayların kira ve barınma giderlerini de göz önünde bulundurması gerektiği ifade ediliyor.
TERCİH LİSTENİZİ NASIL OLUŞTURMALISINIZ?
Eğitim uzmanları başarılı bir tercih listesinin üç bölümden oluşmasını öneriyor. Hayal tercihleri. Başarı sıralamasının biraz üzerinde bulunan ancak gerçekleşme ihtimali olan bölümler. Gerçekçi Tercihler. Başarı sıralamasına yakın programlar. Güvenli Tercihler. Yerleşme ihtimalinin oldukça yüksek olduğu bölümler. Bu denge sayesinde adayların açıkta kalma riski azalırken hedefledikleri programa yerleşme şansı da artıyor.
ÇEVRENİZİN DEĞİL, KENDİ GELECEĞİNİZİN KARARINI VERİN
Uzmanlar tercih döneminde aile, arkadaş veya çevre baskısıyla karar verilmemesi gerektiğini vurguluyor. Bir bölümün popüler olması ya da yüksek puanla öğrenci alması, herkes için doğru tercih olduğu anlamına gelmiyor. Öğrencilerin ilgi alanlarını, yeteneklerini ve gelecekte yapmak istedikleri mesleği dikkate alarak tercih yapmaları tavsiye ediliyor.
PROFESYONEL DESTEK
Rehber öğretmenlerden ve tercih danışmanlarından destek almak, yanlış tercih riskini önemli ölçüde azaltıyor. Uzmanlar, tercih listesi oluşturulurken geçmiş yılların yerleştirme verilerinin incelenmesini ve tercih kılavuzundaki tüm açıklamaların dikkatle okunmasını öneriyor.
SONUÇLAR AÇIKLANMADAN YAPILACAK EN DOĞRU HAMLE NE?
YKS sonuçları henüz açıklanmamış olsa da uzmanlara göre adayların beklemek yerine şimdiden araştırma yapmaya başlaması gerekiyor. Tercih etmeyi düşündükleri üniversiteleri incelemek, bölümler hakkında bilgi toplamak, kariyer hedeflerini netleştirmek ve tercih stratejisini önceden oluşturmak, sonuçların açıklanmasının ardından yaşanabilecek zaman baskısını önemli ölçüde azaltıyor. Çünkü üniversite tercihi yalnızca birkaç günlük bir işlem değil; öğrencinin eğitim hayatını, mesleğini ve geleceğini şekillendirecek en kritik kararlardan biri olarak görülüyor.
