Ege’deki askeri hareketlilik dikkat çekmeye devam ediyor. Yunanistan’ın, Çanakkale’nin karşısında yer alan Semadirek (Samothraki) Adası’na Patriot hava savunma sistemi kurmayı planladığı açıklandı. Türkiye kıyılarına oldukça yakın bir noktada bulunan ada, Çanakkale’ye yaklaşık 6 mil, Gökçeada’ya ise 3 mil mesafede yer alıyor. Bu gelişme, Ankara ile Atina arasında uzun süredir tartışma konusu olan adaların silahlandırılması meselesini yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.
PATRIOT SİSTEMİ PLANI
Yunan milletvekili ve Uluslararası Hukuk Profesörü Angelos Sirigos, devlet televizyonu ERT’ye yaptığı açıklamada, NATO destekli Patriot hava savunma sisteminin Semadirek Adası’na konuşlandırılmasının planlandığını duyurdu. Sirigos, söz konusu sistemin Bulgaristan’ın hava sahasının korunmasına katkı sağlayacağını belirtti. Yunan basınında yer alan değerlendirmelerde ise bu hamlenin, Türkiye’nin Ege adalarının silahsızlandırılmış statüsüne ilişkin itirazlarına karşı NATO’nun dolaylı bir mesajı olarak görüldüğü ifade ediliyor.
MONTRÖ SÖZLEŞMESİNİ İŞARET EDEREK TÜRKİYE'NİN İTİRAZ ETTİĞİNİ SÖYLEDİ
Sirigos, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Samothraki (Semadirek), 1923 Lozan Boğazlar Sözleşmesi'ne göre tamamen silahsızlandırılmış bir adaydı. Biz bu durumun 1936 Montrö Sözleşmesi ile sona erdiğini savunuyoruz, ancak Türkiye buna itiraz etmeye devam ediyor. Bu sistemin oraya kurulmasıyla NATO, bölgenin silahsızlandırılmış statüde olmadığını fiilen kabul etmiş oluyor.”
SEMADİREK’İN STRATEJİK KONUMU
Yunan basınında yer alan değerlendirmelere göre Semadirek Adası’na yapılacak konuşlandırmanın arkasında birden fazla stratejik hedef bulunuyor. Yetkililer, bu adımın NATO’nun doğu kanadını güçlendirme stratejisinin bir parçası olarak değerlendirildiğini ifade ediyor. Bu kapsamda Bulgaristan’a yönelik olası tehditlere karşı Ege üzerinden yeni bir savunma hattı oluşturulmasının amaçlandığı belirtiliyor. Ayrıca Yunanistan’ın, Türkiye’nin gayri askeri statüde olması gerektiğini savunduğu adalar konusundaki tezlerine karşı sahada fiili bir güvenlik düzeni kurmayı hedeflediği yorumları da yapılıyor. Bunun yanı sıra Kuzey Ege ile Batı Trakya hattındaki radar ve hava savunma sistemlerinin tek bir ağ içinde birleştirilmesinin planlandığı belirtiliyor.
EGE’DE SİLAHSIZLANDIRMA TARTIŞMASI
Ege’deki bazı adaların statüsü Türkiye ile Yunanistan arasında uzun yıllardır süren anlaşmazlık başlıklarından biri olmaya devam ediyor. Türkiye, Treaty of Lausanne ve Treaty of Paris kapsamında silahsızlandırılması gerektiğini savunduğu adalarda Yunan askeri varlığının bulunduğunu dile getiriyor. Semadirek, Limni, Midilli, Sisam, Sakız, İpsara ve Ahikerya’nın yanı sıra Batnoz, İleriye, Kelemez, İstanköy, İleki, Kerpe, Sömbeki, Rodos ve Meis gibi adalarda Yunan askerinin bulunduğu ifade edilirken, Ankara bu durumun uluslararası anlaşmalara aykırı olduğunu vurgulayarak itirazlarını sürdürüyor. Atina ise söz konusu adımları güvenlik gerekçesiyle savunuyor.
