Selanik’te yüzlerce kişinin aynı anda “Zeibekiko” oynayacağı etkinlik, Yunan basınında “Yunan kültürünün zaferi” olarak sunulurken, tarihsel gerçekler dansın kökeninin Anadolu Türk kültürüne dayandığını ortaya koyuyor. Uzmanlara göre Yunanistan, yıllardır Türk kültürüne ait pek çok unsurda olduğu gibi şimdi de Zeybek geleneğini kendi kültürel mirası gibi dünyaya pazarlamaya çalışıyor.
REKOR KIRMAYI HEDEFLİYORLAR
14 Haziran’da Selanik’teki Aristotelous Meydanı’nda gerçekleştirilecek etkinlikte yüzlerce kişinin aynı anda Zeibekiko oynayacağı açıklandı. Organizasyonun temel hedefi Guinness Dünya Rekoru kırmak olarak duyuruldu.
Yunan kurumları etkinliği “geleneksel Yunan kültürünü koruma hamlesi” şeklinde tanıtırken, sosyal medyada başlatılan kampanyalarda Zeibekiko’nun “Yunan ulusal kimliğinin sembolü” olduğu öne sürülüyor.
Ancak bu söylemler Türkiye’de tepki çekti. Çünkü Zeibekiko adıyla tanıtılan dansın kökeni doğrudan Türk Zeybek kültürüne dayanıyor.
ZEYBEKTİ, “ZEİBEKİKO” YAPTILAR
Tarihsel kaynaklara göre Zeybek kültürü Batı Anadolu’da ortaya çıktı. Özellikle Aydın, İzmir, Muğla ve Denizli çevresinde gelişen Zeybek geleneği, Osmanlı döneminde efe kültürüyle birlikte Anadolu’nun en önemli halk miraslarından biri hâline geldi.
Zeybek yalnızca bir dans değil; bağımsızlığın, direnişin, cesaretin ve halk ruhunun sembolü olarak kabul edildi. Milli Mücadele döneminde efelerin Yunan işgaline karşı savaşması da Zeybek kültürünü Türk tarihinde ayrı bir noktaya taşıdı.
1922 sonrası Anadolu’dan Yunanistan’a göç eden Rumlar ise bu kültürü beraberlerinde taşıdı. Zamanla dansın adı “Zeibekiko”ya dönüştürüldü ve Yunan müziğiyle yeniden şekillendirildi.
Bugün Yunanistan’ın dünya rekoru kırmaya hazırlandığı dansın temelinin Türk Zeybek kültürüne dayanması ise yeniden “kültürel sahiplenme” tartışmalarını gündeme taşıdı.
“BU DA ÇALINDI” YORUMLARI GÜNDEM OLDU
Sosyal medyada çok sayıda kullanıcı Yunanistan’ın girişimine sert tepki gösterdi. Özellikle “Baklava, kahve, yoğurt derken şimdi de Zeybek kültürü sahipleniliyor” yorumları dikkat çekti.
Bazı kullanıcılar ise Zeibekiko’nun kökeninin uluslararası platformlarda yeterince anlatılamadığını savunarak Türkiye’nin kültürel mirasını daha güçlü şekilde tanıtması gerektiğini belirtti.
Uzmanlara göre kültürel unsurlar tarih boyunca toplumlar arasında etkileşim yaşasa da kökenin doğru şekilde aktarılması büyük önem taşıyor. Bu nedenle Yunanistan’ın Zeibekiko’yu yalnızca “Yunan dansı” olarak sunması, Türkiye’de rahatsızlık oluşturuyor.
TÜRK KÜLTÜRÜNÜN SEMBOLLERİ TARTIŞMA KONUSU OLMAYA DEVAM EDİYOR
Son yıllarda Türkiye ile Yunanistan arasında kültürel miras tartışmaları sık sık gündeme geliyor. Baklava, Türk kahvesi, Karagöz-Hacivat ve geleneksel halk ezgileri gibi pek çok konuda iki ülke arasında geçmişe dayanan kültürel sahiplenme tartışmaları yaşanmıştı.
Şimdi ise Zeybek kültürü yeniden bu listenin en dikkat çekici başlıklarından biri hâline geldi.
Yunanistan Guinness rekoruna hazırlanırken, Türkiye’de birçok kişi aynı soruyu soruyor: “Türklerin Zeybek’i şimdi tamamen Yunan kültürü gibi mi gösterilecek?”
