Türkiye’nin yerli ve milli savaş uçağı projesi KAAN, ihracat başarısıyla bir kez daha gündemde. Endonezya ile imzalanan tarihi anlaşma kapsamında 48 adet KAAN savaş uçağı satışı gerçekleşti. Bu gelişmenin ardından vatandaşlar, 1 adet KAAN savaş jeti kaç para, maliyeti ne kadar, birim fiyatı belli mi ve TUSAŞ açıklama yaptı mı gibi sorulara yanıt aramaya başladı.
1 adet KAAN savaş jeti kaç para?
1 adet KAAN savaş jetinin fiyatı henüz resmî makamlarca açıklanmadı. Ancak çeşitli uzman değerlendirmelerine göre, tek bir KAAN savaş uçağının ortalama maliyetinin 200-250 milyon dolar bandında olabileceği tahmin ediliyor. Bu tahmin, 5. nesil savaş uçaklarının dünyadaki örnekleri (örneğin ABD yapımı F-35 ve Rus yapımı Su-57) ile karşılaştırmalı olarak ortaya konmuştur. KAAN'ın üretim maliyeti, yerli üretim avantajı ve özgün teknoloji kullanımı ile birlikte rekabetçi bir fiyat politikası izleyebilir. Haberin Burada'nın haberine göre, Türkiye’nin Endonezya ile yaptığı anlaşma kapsamında toplam satış bedelinin 10 milyar dolara ulaşabileceği belirtiliyor. Bu hesaba göre 48 adet KAAN savaş uçağı için uçak başına ortalama fiyat yaklaşık 208 milyon dolar seviyesinde olabilir.48 adet KAAN savaş uçağı ne kadara satılacak?
Endonezya ile yapılan 48 adet KAAN savaş uçağı satışının toplam bedelinin yaklaşık 10 milyar dolar olması bekleniyor. Ancak bu rakam kesinleşmiş bir resmî açıklama değil; güvenlik ve savunma sanayii uzmanlarının öngörülerine dayanıyor. CNN Türk ekranlarında değerlendirme yapan gazeteci Hakan Çelik, bu anlaşmanın Cumhuriyet tarihinin en büyük savunma sanayi ihracatlarından biri olduğunu vurguladı. Satış bedeline sadece uçaklar değil, lojistik destek, eğitim, bakım anlaşmaları, mühimmat ve yazılım sistemleri gibi ek kalemler de dâhil olabilir. Bu nedenle uçak başına fiyat, toplam pakete göre farklılık gösterebilir.KAAN savaş uçağının maliyeti ne kadar?
TUSAŞ Genel Müdürü Prof. Dr. Temel Kotil’in açıklamalarına göre, KAAN projesi için bugüne kadar yaklaşık 2 milyar dolar harcandı. Bu rakam, AR-GE süreci, prototip üretimi, alt sistemlerin geliştirilmesi ve ilk test uçuşları gibi geniş bir harcama kalemini kapsamaktadır. Ancak bu toplam harcama, uçak başına maliyeti doğrudan yansıtmaz. Seri üretim başladığında birim maliyet daha net hesaplanabilir. Maliyet unsurları arasında şunlar yer alır:- Aviyonik sistemler
- Radar teknolojisi (AESA radar dahil)
- Malzeme ve üretim giderleri
- Motor teknolojisi (yerli veya ithal)
- Yazılım ve görev sistemleri
KAAN savaş uçağının üretim başına birim fiyatı belli mi?
Henüz resmi olarak açıklanmış birim fiyat bulunmamaktadır. Ancak global ölçekte 5. nesil savaş uçaklarının üretim fiyatları göz önünde bulundurularak KAAN’ın birim fiyatının 200-250 milyon dolar arasında olacağı öngörülmektedir. Örneğin:- F-35 Lightning II: Ortalama 80-120 milyon dolar (ABD içi maliyet)
- Su-57 Felon: Yaklaşık 35-50 milyon dolar (bazı iddialara göre)
- Tempest (İngiltere): Tahmini 250 milyon dolar üzeri
TUSAŞ KAAN savaş uçağı fiyatı hakkında açıklama yaptı mı?
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ), KAAN’ın maliyetine ilişkin detaylı bir fiyatlandırma açıklaması yapmamıştır. Ancak TUSAŞ Genel Müdürü Temel Kotil’in çeşitli medya röportajlarında yaptığı açıklamalardan bazı ipuçları edinmek mümkün:- KAAN için şimdiye kadar yaklaşık 2 milyar dolar harcandı.
- Proje, 2028 yılına kadar hava kuvvetlerine teslim edilmeye hazır hale gelecek.
- KAAN’ın ihracat potansiyeli sayesinde uzun vadede Türkiye’ye milyarlarca dolarlık gelir sağlayabileceği ifade ediliyor.
KAAN savaş uçağının uluslararası pazardaki yeri
KAAN savaş uçağı, Türkiye’nin havacılık ve savunma alanındaki en büyük projelerinden biridir. 5. nesil savaş uçağı olarak:- Radar görünmezlik (stealth)
- AESA radar teknolojisi
- Yüksek manevra kabiliyeti
- Süpersonik uçuş özellikleriyle dikkat çekmektedir.
