Yargı sisteminde yeni düzenlemeler getiren 12. Yargı Paketi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda kabul edilerek kanunlaştı. Yargının daha etkin ve hızlı işlemesini amaçlayan düzenleme; ceza hukuku, icra ve iflas, idari yargı, noterlik işlemleri ve hukuk yargılamalarına ilişkin birçok değişikliği beraberinde getiriyor.
Pakette özellikle "IBAN kiralama" olarak bilinen dolandırıcılık olayları, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), elektronik satış süreçleri ve miras kalan taşınmazların satışına ilişkin yeni hükümler dikkat çekiyor.
12. YARGI PAKETİ TBMM'DE KABUL EDİLDİ Mİ?
Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi. Düzenleme, ceza hukuku başta olmak üzere birçok alanda yeni uygulamalar getirirken, kanunla birlikte bazı yargısal süreçlerde değişikliğe gidildi.
12. YARGI PAKETİ'NDE GENEL AF VAR MI?
12. Yargı Paketi kapsamında genel af düzenlemesi bulunmuyor. Düzenleme ile tüm hükümlüleri kapsayan kapsamlı bir ceza indirimi, genel infaz indirimi veya genişletilmiş denetimli serbestlik uygulaması da getirilmedi.
İnfaz alanındaki değişiklikler, belirli dolandırıcılık suçları ve etkin pişmanlık hükümlerine yönelik düzenlemelerle sınırlı tutuldu.
12. YARGI PAKETİ İNFAZ DÜZENLEMESİ KİMLERİ KAPSIYOR?
Yeni düzenleme kapsamında özellikle dolandırıcılık suçlarında bazı hükümlüler için ceza indirimi imkanı getirildi. Buna göre;
Dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna yalnızca banka hesabı, banka kartı, kredi kartı, ödeme aracı veya kripto varlık hesabı bilgilerini kullandırarak katılan kişiler, suça aktif şekilde dahil olmayan ve yalnızca hesap kullandırma eylemi bulunan kişiler, belirli şartların sağlanması halinde ceza indirimi hakkından yararlanabilecek. Bu kişiler için cezanın yarı oranında indirilebilmesi öngörülüyor.
IBAN KİRALAMA SUÇUNDA CEZA İNDİRİMİ OLACAK MI?
Kamuoyunda "IBAN kiralama" olarak bilinen ve dolandırıcılık olaylarında kullanılan banka hesaplarına ilişkin özel düzenleme yapıldı. Buna göre, hesabını veya ödeme aracını yalnızca kullandırdığı tespit edilen kişiler için cezada indirim uygulanabilecek.
Ancak bu düzenleme, dolandırıcılık organizasyonunu yöneten veya suçun farklı aşamalarında aktif rol alan kişiler için otomatik bir af ya da ceza indirimi anlamına gelmeyecek. Mahkemeler, kişinin suça katılım düzeyini değerlendirerek karar verecek.
İNFAZ DÜZENLEMESİNDEN YARARLANMA ŞARTLARI NELER?
Dolandırıcılık suçlarında etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilmek için bazı şartların birlikte gerçekleşmesi gerekiyor. Buna göre;
Kişinin suça katılımının yalnızca hesabını veya ödeme aracını kullandırmakla sınırlı olması,
Daha önce etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmamış olması,
Mağdur zararının mahkemenin bildiriminden itibaren 6 ay içinde tamamen karşılanması gerekiyor. Şartları sağlayan hükümlüler için cezada yarıya kadar indirim uygulanabilecek.
12. YARGI PAKETİ'NDE HAGB KARARLARI NASIL DEĞİŞTİ?
Düzenlemeyle birlikte hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararlarına ilişkin yeni hükümler getirildi. Buna göre iki yıl veya daha az süreli hapis cezaları ya da adli para cezalarında, belirli şartların bulunması halinde HAGB uygulanabilecek. HAGB için; sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmaması, mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması, mağdur veya kamu zararının tamamen giderilmesi şartları aranacak.
HAGB kararı verilen sanık, 5 yıl boyunca denetime tabi tutulacak. Bu süreçte kasıtlı yeni bir suç işlenmezse dava düşürülebilecek. İşkence, eziyet ve kamu görevlilerinin kötü muamele niteliğindeki suçlarında ise HAGB uygulanmayacak.
MİRAS KALAN TAŞINMAZLARIN SATIŞINDA YENİ DÖNEM BAŞLIYOR
12. Yargı Paketi ile miras yoluyla edinilen taşınmazların satış sürecine ilişkin de yeni düzenleme yapıldı. Mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkı bulunmayan taşınmazlarda, ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmesi halinde ilk açık artırma yalnızca mirasçılar arasında gerçekleştirilecek. İlk satışta sonuç alınamazsa sonraki işlemler genel elektronik satış kurallarına göre devam edecek.
ELEKTRONİK İHALELERDE YENİ KURALLAR NELER?
Yeni düzenlemeyle elektronik ihalelerde teklif verip bedeli süresi içinde yatırmayan alıcılara yönelik yaptırım getirildi. Buna göre; teklif sahibinin teminatı iade edilmeyecek, teklif edilen bedelin yüzde 5'i oranında idari para cezası uygulanabilecek. Bu düzenleme ile elektronik satış süreçlerinde daha güvenilir bir sistem oluşturulması hedefleniyor.
12. YARGI PAKETİ NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?
12. Yargı Paketi'nin yürürlük tarihi, Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından kesinleşecek. Bazı hükümler kanunun yürürlüğe girmesiyle uygulanırken, elektronik satış, vesayet altındaki malların satışı ve sesli-görüntülü duruşmalara ilişkin bazı düzenlemeler ise yayımdan 3 ay sonra yürürlüğe girecek. Uygulamada Resmi Gazete'de yayımlanacak nihai metin ve geçiş hükümleri esas alınacak.
