Türkiye'de emeklilik sistemine dair tartışmalar EYT düzenlemesinin ardından hız kesmeden devam ediyor. Özellikle 8 Eylül 1999 sonrasında işe giren ve EYT hakkını kıl payı kaçıran vatandaşlar, adaletli bir geçiş süreci için kademeli emeklilik modelinin hayata geçirilmesini talep ediyor. Sosyal güvenlik sisteminde köklü bir değişim olup olmayacağı merak edilirken, hükümet kanadından gelen açıklamalar ve hazırlanan kanun teklifleri gündemin ilk sıralarında yer alıyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK SON DURUM NE, MECLİS'E GELDİ Mİ?
2000-2008 arası sigortalıların en çok merak ettiği soru olan "Kademeli emeklilik yasalaştı mı?" sorusuna dair henüz resmi bir kanun teklifi yasalaşmış değil. Ancak muhalefet partileri tarafından hazırlanan teklifler TBMM gündemine taşınmış durumda. Mevcut durumda hükümetin öncelikli ajandasında kademeli emekliliğe dair somut bir çalışma bulunmadığı belirtilse de, toplumsal taleplerin artmasıyla konunun önümüzdeki dönemlerde tekrar değerlendirilmesi bekleniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılacak resmi açıklamalar, sürecin seyrini belirleyecek en önemli unsur olarak görülüyor.
2000 SONRASI SİGORTA GİRİŞLİLER İÇİN EMEKLİLİK ŞARTLARI DEĞİŞECEK MI?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından yapılan son açıklamalarda, şu an için mevcut emeklilik sisteminde köklü bir değişiklik planlanmadığı vurgulandı. Bakan Işıkhan, prim günü ve yaş şartlarının korunacağını belirterek, EYT dışındaki gruplar için yeni bir düzenlemenin masada olmadığını ifade etti. Ancak 2000 sonrası çalışanlar, yaş şartının kademeli olarak esnetilmesini ve 58-60 yaş sınırının yeniden düzenlenmesini talep etmeye devam ediyor. Bu grubun beklentisi, prim gün sayısı ve sigortalılık süresine göre belirlenecek yeni bir barem üzerinden emeklilik hakkı kazanmak.
KADEMELİ EMEKLİLİK NEDİR VE KİMLERİ KAPSIYOR?
Kademeli emeklilik, sigortalıların işe giriş tarihlerine göre belirlenen yaş ve prim şartlarını tamamlayarak, standart emeklilik yaşından daha önce veya kademeli bir geçişle emekli olabilmelerine olanak tanıyan bir sistemdir. Bu sistemin hayata geçmesi durumunda şu grupların kapsama girmesi bekleniyor:
- 8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olanlar,
- 2000 - 2008 yılları arasında ilk kez SGK'lı olan çalışanlar,
- Prim gün sayısını tamamlamış ancak yaş şartına takılan (EYT kapsamı dışında kalan) vatandaşlar.
Kademeli emeklilik sistemi, sigortalılık başlangıç tarihine göre değişen bir yaş tablosu öngörüyor. Bu tabloda, işe giriş yılı ilerledikçe emeklilik yaşının da kademeli olarak artması planlanıyor. Henüz resmiyet kazanmayan bu modelde temel amaç, EYT ile ortaya çıkan yaş farkı uçurumunu minimize etmek ve sosyal güvenlik sisteminde sürdürülebilir bir denge kurmaktır.
