60’lı yaşlar, hayatın en olgun, en deneyimli ve belki de en kıymetli dönemlerinden biri… Ancak bu dönemin tadını sağlık sorunlarıyla değil, enerji ve yaşam sevinciyle çıkarabilmek için vücudun verdiği sinyalleri doğru okumak gerekiyor. Uzmanlar, ileri yaşlarda kaliteli yaşamın en önemli anahtarının düzenli sağlık kontrolleri ve erken teşhis olduğuna dikkat çekiyor. Yozgat Bozok Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Gamze Yalçınkaya Çolak, 60 yaş üstü bireylerin sağlıklı ve bağımsız bir yaşam sürdürebilmesi için ihmal edilmemesi gereken kritik tarama ve testleri TÜRKİNFORM’a anlattı.
60’lı yaşların hayatın en olgun ve en keyifli dönemlerinden biri olduğunu belirten Çolak, bu dönemin kaliteli geçirilebilmesi için en önemli sermayenin sağlık olduğunu söyledi. Sağlıklı yaşlanmanın bir şans değil, doğru alışkanlıklarla desteklenen bilinçli bir süreç olduğunu vurgulayan Çolak, “Modern tıp sayesinde pek çok hastalık erken dönemde tespit edilip kontrol altına alınabiliyor. Önleyici sağlık taramaları, ileri yaşlarda yaşam kalitesini korumanın en etkili yollarından biri” dedi.
“YÜKSEK TANSİYON SESSİZCE İLERLEYEBİLİR”
Kan basıncı kontrolünün ihmal edilmemesi gerektiğini söyleyen Çolak, “Yüksek tansiyon çoğu zaman belirti vermeden ilerler. Kalp, böbrek, göz ve beyin sağlığı açısından her yıl tansiyon kontrolü yaptırmak büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
Yaş ilerledikçe metabolizmanın yavaşladığını ve kas kaybının arttığını belirten Çolak, düzenli kilo takibinin de önemli olduğuna işaret ederek, “Karın bölgesinde yağlanma; diyabet, kalp hastalıkları ve hareket kısıtlılığı riskini artırabiliyor” diye konuştu.
KANSER TARAMALARINA DİKKAT ÇEKTİ
Kolorektal kanser taramalarının 45 yaşından itibaren başlaması gerektiğini belirten Çolak, risk durumuna göre dışkıda gizli kan testi, sigmoidoskopi veya kolonoskopi yöntemlerinin uygulanabileceğini söyledi.
Prostat kanseri taramalarına da değinen Çolak, “55-69 yaş arası erkeklerin PSA testi konusunda doktoruyla birlikte karar vermesi gerekiyor. 70 yaş sonrasında ise taramanın fayda-zarar dengesi yeniden değerlendirilmelidir” dedi.
Kadınlarda meme kanseri riskinin yaşla birlikte arttığını kaydeden Çolak, mamografi kontrollerinin aksatılmaması gerektiğini belirtti. Çolak, “Kadınların yaş ve risk durumuna göre 1 ila 2 yılda bir mamografi yaptırması öneriliyor” ifadelerini kullandı.
“KEMİK ERİMESİ CİDDİ SONUÇLARA YOL AÇABİLİR”
Osteoporozun ileri yaşlarda ciddi sakatlıklara neden olabileceğini vurgulayan Çolak, özellikle kadınların 65 yaşından itibaren kemik yoğunluğu testi yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.
Kolesterol seviyelerinin düzenli kontrol edilmesi gerektiğini dile getiren Çolak, yüksek kolesterolün kalp krizi ve felç riskini artırdığını belirterek, “Diyet, egzersiz ve gerekirse ilaç tedavisiyle bu riskler azaltılabilir” dedi.
GÖZ, İŞİTME VE DİŞ SAĞLIĞI UYARISI
Makula dejenerasyonu, glokom ve katarakt gibi göz hastalıklarının yaşla birlikte sık görüldüğünü belirten Çolak, düzenli göz muayenesinin görme kaybını önlemede kritik rol oynadığını söyledi.
İşitme kaybının da ileri yaşlarda yaygınlaştığını ifade eden Çolak, “65 yaş üstü bireylerde işitme sorunları sosyal izolasyona ve yaşam kalitesinde düşüşe neden olabilir. Bu nedenle işitme testleri ihmal edilmemeli” diye konuştu.
Ağız ve diş sağlığının genel sağlıkla doğrudan ilişkili olduğuna dikkat çeken Çolak, diş eti hastalıklarının kalp hastalıkları riskini artırabileceğini belirterek düzenli diş hekimi kontrolü önerdi.
“NÖROPSİKOLOJİK TESTLER ERKEN TANI SAĞLIYOR”
Alzheimer ve demans gibi hastalıkların erken teşhisinde nöropsikolojik testlerin önemine değinen Çolak, “Hafıza, dikkat ve problem çözme becerilerini ölçen bu testler, bilişsel kayıpların erken dönemde fark edilmesine yardımcı oluyor” dedi.
Kan şekeri, tiroid hormon testi, hepatit C taraması ve ben kontrollerinin de düzenli yapılması gerektiğini belirten Çolak, özellikle cilt değişikliklerinin ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
“SAĞLIKLI YAŞLANMAK MÜMKÜN”
Düzenli egzersiz, dengeli beslenme, sigaradan uzak durma ve güvenli yaşam alışkanlıklarının önemine dikkat çeken Çolak, “Sağlık taramaları yalnızca hastalık aramak için değil, sağlıklı kalabilmek için de yapılır. Erken teşhis sayesinde hem yaşam süresi hem de yaşam kalitesi artar” ifadelerini kullandı.
Çolak sözlerini şöyle tamamladı:
“Yaş almak bir dağa tırmanmaya benzer; nefesiniz biraz daralsa da manzara giderek güzelleşir. O manzarayı uzun yıllar keyifle seyredebilmek için bedenimize iyi bakmalı, kontrollerimizi ihmal etmemeliyiz. En büyük yatırım, insanın kendi sağlığıdır.”
