Atlas Okyanusu’nda seyir halindeki bir yolcu gemisinde ortaya çıkan hantavirüs vakaları dünya genelinde gündem oldu. Dünya Sağlık Örgütü’nün açıkladığı veriler sonrası “Hantavirüs nedir, belirtileri nelerdir?”, “Hantavirüs insandan insana bulaşır mı?” ve “Hantavirüs ölümcül mü?” soruları araştırılmaya başlandı. Arjantin’den Cabo Verde’ye giden gemide görülen vakalar nedeniyle 3 kişinin hayatını kaybettiği, 8 şüpheli vakanın ise incelemeye alındığı bildirildi. Kemirgen kaynaklı olduğu belirtilen virüsle ilgili genom dizileme çalışmaları sürerken, sağlık otoriteleri gelişmeleri yakından takip ediyor.
HANTAVİRÜS NEDİR, BELİRTİLERİ NELERDİR?
Hantavirüs, Bunyaviridae ailesine ait RNA virüsü olarak biliniyor. Virüs adını Güney Kore’de bulunan Hantaan Nehri’nden alıyor. Hantavirüs enfeksiyonları damar yapısını etkileyerek çeşitli sağlık sorunlarına neden olabiliyor. Hastalığın ilk belirtileri arasında yüksek ateş, yorgunluk, kas ağrısı, baş ağrısı, mide bulantısı ve karın ağrısı yer alıyor. Özellikle sırt, kalça ve omuz bölgesindeki kas ağrılarının sık görüldüğü belirtiliyor.
İlerleyen süreçte ise nefes darlığı, öksürük, akciğer ödemi ve böbrek yetmezliği gibi ağır tablolar gelişebiliyor. Bazı vakalarda tansiyon düşüklüğü ve şok tablosu da görülebiliyor. Uzmanlar, belirtilerin grip ile karıştırılabileceğini ifade ediyor.
HANTAVİRÜS İNSANDAN İNSANA BULAŞIR MI?
Sağlık otoriteleri tarafından paylaşılan bilgilere göre hantavirüsün insandan insana bulaştığına dair yaygın bir bulgu bulunmuyor. Virüsün temel bulaş yolunun kemirgenlerle temas olduğu belirtiliyor. Enfekte kemirgenlerin idrarı, dışkısı ve tükürüğüyle kirlenen ortamlarda bulunan virüs parçacıklarının solunması sonucu enfeksiyon gelişebiliyor.
Araştırmalarda virüsün kan yoluyla bulaştığına ilişkin net bir veri bulunmadığı aktarılıyor. Ayrıca çiftlik hayvanları ile evcil hayvanların doğrudan taşıyıcı olmadığı belirtilirken, kemirgenlerle temas etmeleri halinde virüsü çevreye taşıyabilecekleri ifade ediliyor.
HANTAVİRÜS NASIL BULAŞIR?
Hantavirüs genellikle fare ve sıçan gibi kemirgenlerden bulaşıyor. Özellikle kemirgenlerin yaşadığı kapalı alanlarda virüs riski artabiliyor. Kemirgenlerin çıkartılarının kuruyup havaya karışması sonucu insanlar virüsü solunum yoluyla alabiliyor.
Uzmanlar, kullanılmayan depolar, ahırlar, bodrum katları ve kırsal alanlarda dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor. Kemirgenlerin temas ettiği yüzeylere çıplak elle dokunulmasının da risk oluşturabileceği ifade ediliyor. Virüsün insanlara kemirgen ısırığıyla bulaşmasının ise nadir görüldüğü kaydediliyor.
HANTAVİRÜS ÖLÜMCÜL MÜ?
Hantavirüs bazı vakalarda ölümcül sonuçlara yol açabiliyor. Özellikle akciğer tutulumu gelişen hastalarda ciddi solunum yetmezliği görülebiliyor. Böbrek fonksiyonlarının etkilenmesi durumunda ise diyaliz gerektiren tablolar ortaya çıkabiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü’nün açıkladığı son verilere göre Atlas Okyanusu’ndaki yolcu gemisinde görülen vakalarla bağlantılı 3 ölüm doğrulandı. Yetkililer, virüsün küresel nüfus açısından düşük risk taşıdığını açıklasa da sürecin yakından takip edildiğini duyurdu.
HANTAVİRÜS TEDAVİSİ VAR MI?
Hantavirüse karşı geliştirilmiş kesin bir tedavi yöntemi veya onaylanmış özel bir aşı bulunmuyor. Hastalara uygulanan tedavi süreci destekleyici müdahalelerden oluşuyor. Solunum sıkıntısı yaşayan hastalara oksijen desteği verilirken, ağır vakalarda yoğun bakım tedavisi uygulanabiliyor.
Böbrek yetmezliği gelişen hastalarda diyaliz tedavisi kullanılabiliyor. Bazı antiviral ilaçlarla ilgili araştırmalar devam ederken, virüse yönelik bilimsel çalışmalar sürdürülüyor.
HANTAVİRÜS HANGİ HAYVANLARDAN BULAŞIR?
Virüsün temel taşıyıcıları fare ve sıçan gibi kemirgenler olarak gösteriliyor. Özellikle yabani kemirgen türlerinin hantavirüs taşıdığı belirtiliyor. Virüs, bu hayvanların idrarı, dışkısı ve tükürüğüyle çevreye yayılabiliyor.
Kedi ve köpek gibi evcil hayvanların doğrudan hastalık taşıyıcısı olmadığı ifade edilirken, kemirgenlerle temas etmeleri durumunda dolaylı bulaş riski oluşabileceği belirtiliyor.
HANTAVİRÜS VAKALARI HANGİ GEMİDE GÖRÜLDÜ?
Vakaların, Arjantin’den Afrika’nın batısındaki Cabo Verde’ye gitmekte olan bir yolcu gemisinde ortaya çıktığı açıklandı. Atlas Okyanusu’nda seyir halindeki gemide yaşanan ölümler sonrası sağlık ekipleri inceleme başlattı.
Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan açıklamada, gemideki vakalarla ilgili genom dizileme çalışmalarının sürdüğü ve sürecin yakından izlendiği bildirildi.
RUHİ ÇENET’İN BULUNDUĞU GEMİDE NE OLDU?
Ruhi Çenet, hantavirüs vakalarının görüldüğü gemide yaklaşık bir ay seyahat ettiğini açıkladı. Çenet, yolculuk sırasında önce bir yolcunun hayatını kaybettiğini düşündüklerini ancak daha sonra olayın hantavirüs kaynaklı olduğunun ortaya çıktığını söyledi.
Gemiden 24’üncü günde ayrıldığını belirten Çenet, daha sonra ikinci ve üçüncü ölümlerin yaşandığını ifade etti. Çenet ayrıca geminin doktorunun da sağlık sorunu yaşadığını açıkladı. Kendi sağlık durumuyla ilgili konuşan içerik üreticisi, gerekli testleri yaptırdığını duyurdu.
HANTAVİRÜS TÜRKİYE’DE GÖRÜLDÜ MÜ?
Hantavirüs vakaları geçmiş yıllarda Türkiye’de de kayıtlara geçti. Özellikle Karadeniz Bölgesi’nde bazı vakaların tespit edildiği açıklandı. Sağlık Bakanlığı ve ilgili kurumlar tarafından yapılan çalışmalarda kemirgen temasına karşı dikkatli olunması gerektiği ifade edildi.
Uzmanlar, kapalı alanlarda temizlik yapılırken maske ve eldiven kullanılmasının önem taşıdığını belirtiyor. Kemirgenlerin yoğun bulunduğu alanlarda hijyen önlemlerinin artırılması gerektiği aktarılıyor.
