Türkiye'de son yıllarda hızla yükselen kitap fiyatları, okurların satın alma alışkanlıklarını da değiştirmeye başladı. Bir dönem neredeyse tamamen ortadan kalkan korsan kitaplar yeniden konuşulurken, sahaflar ekonomik şartların bu tabloyu daha da ağırlaştırabileceği uyarısında bulunuyor. Ankara'da uzun yıllardır sahaflık yapan Yenişehir Sahafı işletmecisi Göksel Demir, kitap sektöründe yaşanan dönüşümü ve korsan kitap gerçeğini Türkinform’dan Beyza Coşkun’a değerlendirdi. Demir'e göre ekonomik kriz derinleştikçe, korsan kitaplar yeniden yaygınlaşma riski taşıyor.
"750 LİRALIK KİTABIN KORSANI 150 LİRAYA SATILIYOR"
Korsan kitap tercihinin temel nedeninin ekonomik koşullar olduğunu söyleyen Göksel Demir, özellikle popüler eserlerde fiyatların vatandaşın alım gücünü zorladığını belirtti. Demir, durumu şu sözlerle özetledi:
"Bazı kitaplar artık çok pahalı. Eskiden romanlar yüksek adetlerde basılırdı. Şimdi maliyetler arttığı için baskılar azaldı. Tutunamayanlar gibi bazı kitaplar 750 liraya satılıyor. İnsanlar ne yapsın? Gidip 150 liraya korsanını alıyor."
Ekonomik sıkıntının arttığı dönemlerde korsan yayınların yeniden ortaya çıktığını söyleyen Demir, bunun geçmişte de yaşandığını ifade etti.
"90'LI YILLARA GERİ DÖNEBİLİRİZ"
Göksel Demir'e göre bugün yaşanan tablo, 1990'lı yıllarda yaşanan korsan kitap dönemini hatırlatıyor. O yıllarda da kâğıt maliyetlerinin yükselmesiyle korsan yayınların hızla yayıldığını belirten Demir, benzer bir sürecin yeniden yaşanabileceğini söyledi. Demir, "Enflasyon yükseldikçe, zamlar devam ettikçe korsan kitap yeniden cazip hale gelecek. 90'larda da aynı şeyi yaşadık. Kâğıt fiyatları arttı, korsan kitap hayatımıza girdi. Bugün de benzer bir tablo oluşuyor” değerlendirmesinde bulundu.
EN ÇOK ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ YÖNELİYOR
Demir, korsan kitapların özellikle eğitim alanında büyük talep gördüğünü söyledi. Özellikle ders kitaplarının yüksek fiyatlara ulaşmasının öğrencileri korsan yayınlara yönelttiğini belirten Demir, internet üzerinden korsan kitap paylaşımının da yasal olmadığını hatırlattı. Demir, "En çok ders kitaplarının korsanı satılıyor. Çünkü fiyatları çok yüksek. Üniversite öğrencileri mecburen buna yöneliyor. İnternete korsan kitap yüklemek de satmak da yasak" uyarısında bulundu.
"KORSAN YERİNE SAHAFLARA GELİN"
Korsan kitap yerine ikinci el kitapların tercih edilmesi gerektiğini vurgulayan Göksel Demir, sahaflarda çok daha uygun fiyatlarla orijinal kitaplara ulaşmanın mümkün olduğunu söyledi. Demir, "İnsanlar sahafları gezsin. Çok uygun fiyatlara temiz, orijinal kitap bulabilirler. Korsan yerine ikinci el kitap hem daha ekonomik hem de emeğe saygılı bir tercih olur" diyerek okuyucuya yön gösterdi.
"SADECE KORSAN DEĞİL, KİTAP SATIŞLARININ TAMAMI DÜŞTÜ"
Demir'e göre sektörün yaşadığı sorun yalnızca korsan yayınlar değil. Kitap okuma oranının da giderek düştüğünü söyleyen Demir, sıfır kitap, ikinci el kitap ve hatta korsan kitap satışlarında bile gerileme yaşandığını ifade etti. Demir, "Okuyucu kitlesi her geçen gün azalıyor. Artık sadece yeni kitap değil, ikinci el ve korsan kitap satışlarında bile düşüş var" diyerek son tabloyu gözler önüne serdi.
SAHAFLIK DEĞİŞTİ: "ESKİ KİTAP DÖNEMİ BİTTİ"
İnternet satışlarının yaygınlaşmasıyla birlikte sahaf kültürünün de önemli ölçüde değiştiğini anlatan Demir, artık yalnızca eski kitap satmadıklarını belirtti. Demir, "Eskiden insanlar kitaplarını sahaflara getirirdi. Artık öyle bir dönem kalmadı. Online satışlar arttı. Biz de güncel kitap satıyoruz. Sahaflık artık tamamen ticarete dönüştü” diye konuştu.
BİR KİTAPTA 400 LİRALIK FİYAT FARKI OLABİLİR!
Göksel Demir, kitap almak isteyenlere önemli bir uyarıda da bulundu. Özellikle koleksiyon ve ikinci el kitaplarda fiyat farklılıklarının çok yüksek olabildiğini belirten Demir, alışveriş yapmadan önce mutlaka NadirKitap üzerindeki fiyatların kontrol edilmesi gerektiğini söyledi. Bazı satıcıların fırsatçılık yaptığını öne süren Demir, "Vatandaş önce NadirKitap'ta kitabın fiyatına baksın. Aynı kitabı internette 100 liraya satan kişi dükkânda 500 lira isteyebiliyor. Oysa internet fiyatına göre satış yapılması ve komisyon farkı nedeniyle müşteriye yaklaşık yüzde 20 indirim uygulanması gerekiyor. Maalesef buna uymayan satıcılar da var" uyarısında bulundu.
"EKONOMİ DÜZELMEZSE…"
Sahaf Göksel Demir'e göre kitap piyasasının geleceğini belirleyecek en önemli unsur ekonomik koşullar olacak. Artan maliyetler, düşen alım gücü ve kitap fiyatlarındaki yükseliş devam ettiği sürece korsan yayınların yeniden yaygınlaşmasının kaçınılmaz olacağını belirten Demir, hem okurlara hem de sektör temsilcilerine önemli bir çağrıda bulundu:
"Kitap herkesin ulaşabileceği bir ürün olmalı. Fiyatlar bu şekilde yükselmeye devam ederse insanlar istemeden de olsa korsan yayınlara yönelir. Bunun önüne geçmenin yolu ise kitapları ulaşılabilir fiyatlarda tutmak ve sahaf kültürünü yaşatmaktır."
