ABD’de yabancı medya kuruluşlarını temsil eden gazetecilerin ülkedeki vize sürelerine yönelik yeni düzenleme, basın özgürlüğü tartışmasını yeniden alevlendirdi. İç Güvenlik Bakanlığı’nın (DHS) yabancı gazetecilerin statü sürelerini süresiz olmaktan çıkararak 240 günle sınırlandırma kararı, gazeteci dernekleri ve basın özgürlüğü savunucularının tepkisini çekti.
30’dan fazla kuruluşun imzasıyla Kongre üyelerine gönderilen mektupta, düzenlemenin yalnızca gazetecilerin çalışma koşullarını değil, ABD’nin basın özgürlüğü konusundaki uluslararası konumunu da olumsuz etkileyebileceği savunuldu.
YABANCI GAZETECİLER İÇİN VİZE SÜRESİ SINIRLANIYOR
DHS tarafından açıklanan yeni düzenlemeye göre, ABD’de yabancı basın kuruluşlarını temsil eden gazetecilerin vize statüsü 240 günle sınırlandırılacak. Çinli gazeteciler için ise bu süre 90 gün olarak uygulanacak.
ABD hükümeti söz konusu değişikliği 17 Temmuz’da duyurdu. Yeni uygulamanın 15 Eylül’de yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Gazeteci kuruluşları ise düzenlemenin uzun süreli gazetecilik faaliyetlerini ciddi şekilde zorlaştıracağını belirtiyor.
30’DAN FAZLA KURULUŞTAN KONGRE’YE ÇAĞRI
ABD’de faaliyet gösteren gazeteci dernekleri ve basın özgürlüğü savunucuları, düzenlemenin iptal edilmesi için Kongre’den harekete geçmesini istedi.
Kongre üyelerine gönderilen mektupta, yeni vize kuralının basın özgürlüğüne yönelik ciddi bir tehdit oluşturduğu savunuldu. Kuruluşlar, gazetecilerin ABD’de uzun vadeli çalışmalar yürütmesinin bu düzenlemeyle sekteye uğrayabileceğine dikkat çekti.
Mektupta ayrıca ABD’nin, basın özgürlüğü konusunda küresel ölçekte sahip olduğu itibarın zarar görebileceği değerlendirmesine yer verildi.
“GAZETECİLER VE AİLELERİ İÇİN İSTİKRARSIZ ORTAM”
Gazeteci kuruluşları, 240 günlük sürenin özellikle ABD’de uzun süre yaşamak zorunda olan yabancı basın mensupları açısından önemli sorunlar doğuracağını belirtti.
Konut kiralamak, çocukları okula kaydettirmek ve aile düzeni oluşturmak gibi işlemlerin uzun vadeli planlama gerektirdiğine dikkat çekilen mektupta, vize süresinin kısa tutulmasının gazeteciler ve aileleri açısından istikrarsız bir ortam yaratabileceği ifade edildi.
Kuruluşlar, uzun soluklu gazetecilik çalışmalarının da bu durumdan olumsuz etkilenebileceği görüşünde.
“GAZETECİLER SINIR DIŞI EDİLME TEHDİDİYLE KARŞILAŞABİLİR”
Mektupta en dikkat çekici uyarılardan biri ise gazetecilerin haber içerikleri nedeniyle baskı altında kalabileceği iddiası oldu.
Basın özgürlüğü kuruluşları, haberlerin mevcut yönetimin kabul edebileceği içerik ve üslupta olmaması halinde gazetecilerin sınır dışı edilme veya vize yenilememe riskiyle karşılaşabileceği konusunda endişelerini dile getirdi.
Bu durumun gazetecilerin bağımsız çalışma imkanlarını zayıflatabileceği savunuldu.
VİZE UZATMA BAŞVURUSU GARANTİ ALTINDA OLMAYACAK
Yeni düzenlemeye yönelik eleştiriler arasında vize süresinin uzatılmasına ilişkin belirsizlik de bulunuyor.
Kuruluşlar, 240 günlük sürenin ardından yapılacak uzatma başvurusunun otomatik olarak onaylanacağının garanti edilmediğine dikkat çekti. Başvurunun reddedilmesi halinde gazetecilerin ülkeden ayrılmak zorunda kalabileceği ve sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya kalabileceği belirtildi.
YENİ DÜZENLEMENİN DİĞER ÜLKELERE ÖRNEK OLMASINDAN ENDİŞE EDİLİYOR
Basın kuruluşları, ABD’nin yabancı gazetecilere yönelik vize kısıtlamasının başka ülkeler tarafından da benzer uygulamaların hayata geçirilmesine örnek oluşturabileceği uyarısında bulundu.
Mektupta, ABD’nin attığı adımın küresel basın özgürlüğü açısından daha geniş sonuçlar doğurabileceği değerlendirmesi yapıldı. Bu nedenle Kongre’nin düzenleme yürürlüğe girmeden önce müdahale etmesi istendi.
YABANCI ÖĞRENCİLER DE DÜZENLEMEDEN ETKİLENEBİLİR
Gazeteci kuruluşları, yeni düzenlemenin yalnızca aktif olarak çalışan yabancı basın mensuplarını etkilemeyeceğine de dikkat çekti.
ABD’de gazetecilik eğitimi almak isteyen yabancı öğrencilerin de uygulamadan dolaylı olarak etkilenebileceği belirtildi. Mektupta, ABD’nin gazetecilik ve basın özgürlüğü geleneğini öğrenmek amacıyla ülkeye gelen öğrencilerin durumunun da göz önünde bulundurulması gerektiği savunuldu.
KONGRE’DEN 15 EYLÜL ÖNCESİ MÜDAHALE İSTENDİ
30’dan fazla kuruluş, düzenlemenin yürürlüğe girmesinin planlandığı 15 Eylül tarihinden önce Kongre’nin harekete geçmesini talep etti.
Basın özgürlüğü savunucuları, yabancı gazetecilerin çalışma koşullarının korunması ve uzun vadeli gazetecilik faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için yeni vize kuralının engellenmesini istedi.
